20 juli 2012

Tijdreis

Marte Kaan verhuisde onlangs naar Delhi. Omdat je niet altijd binnen kunt blijven stapt ze op de fiets voor een tijdreis. Ze ziet huizen uit de Moghultijd, mannen in wife beaters, kippen in kleine hokjes en Novib-kalendertafereeltjes. De gids is haar life line, dus volgt ze hem schaapachtig. Ook door versgestort cement.

Je bent in Delhi en voldoet niet aan het profiel van de allesabsorberende toerist. Jou maak je niet blij met een tocht door een ruïne met een onverstaanbare gids. Toch wil je niet thuiskomen met alleen maar verhalen over je hotel. Dan ga je op tijdreis in Delhi. Voor frisse Hollanders met het fietsen in de benen relatief gemakkelijk. De benodigdheden beperken zich tot een fiets en een gids.
  
Het moment dat je de oude stad binnen fietst kan het zijn dat je wordt overvallen door een milde paniek. Straten zo smal dat je schouders bijna de muren raken en het daglicht maar nauwelijks binnendringt. Een eindeloze hoeveelheid honden, slenterend, slapend, de een nog meer verwaarloosd dan de ander en allemaal ogenschijnlijk identiek: het ultieme vuilnisbakkenras. Op de grond uitwerpselen, vliegen. Gelukkig besloot je dit gebied niet luchtig geschoeid en te voet te betreden.
 
In vliegende vaart leidt de gids je door het fijnmazige netwerk van straatjes. Je passeert keukens waar grote ijzeren pannen op het vuur staan te dampen, werkplaatsen waar met middeleeuws elan op heet ijzer wordt geramd, winkeltjes met snoepjes, rijst, batterijen, touw en andere spullen die je niet kunt missen. Achter de toonbankjes mannen met ongeschoren tronies, gehuld in groezelige wife beaters. De route vervolgt langs slaapkamertjes waar door slaap verfrommelde kindergezichtjes je toelachen en tandeloze grootmoeders zich loom op hun andere zijde draaien, langs opslagplekken met zakken meel, suiker en manden waar kakelende kippen uitpuilen (wat nou scharrelkip), allemaal in hokjes van een paar vierkante meter, op en naast elkaar. De zoete wierook die uit de brandschone Hindoe-tempels walmt, prikt in je neus en verjaagt voor even de intense geur die hoort bij plekken waar mensen en dieren dicht op elkaar leven. Kleurrijke goden met dierenhoofden staren je met superieure blik vanuit de eeuwigheid aan. In een straal zonlicht wassen kinderen zich onder een pomp, hun donkere lijven glimmen alsof ze ingesmeerd zijn met olie – het is een beeld dat niet zou misstaan in een Novib-kalender. En weer verder, langs vervallen havelis, huizen uit de Moghultijd met een gevel van ingenieus bewerkt houtwerk waarachter een tuin en binnenplaats met fontein schuilgaan en vroeger mystici en dichters tot diep in de nacht met elkaar praatten, geliefden elkaar stiekem ontmoetten onder een weelderige  bougainville – zo stel je het je althans voor.
 

Illustratie: Judith van der Velden.

Op een pleintje in het hart van de oude stad houdt de gids stil. Pas nu vallen de elektriciteitskabels je op. Kabels in alle soorten en maten die overal vandaan lijken te komen en overal naartoe lijken te gaan, met elkaar verknoopt tot angstaanjagende klonten van plastic, je denkt aan rampen, ontploffingen, maar iedereen loopt er gewoon onderdoor. Kijk je beter dan zie je dat de verzameling kabelkluwens alles weg heeft van een vatenstelsel van iemand die zijn leven lang heeft geleefd op een dieet van vet, alcohol en sigaretten. ‘Alles doet het hier, internet, mobiele netwerken,’ zweert de gids – het technologische equivalent van de opa die rokend en zuipend de tachtig heeft aangetikt.
 
Tussen het gewemel van mens en dier, waterkar, fietsriksja en scooter, bevindt zich een metrohalte, symbool van moderniteit en toegangspoort tot een van de meest uitgebreide en drukst bereisde metronetwerken ter wereld. Het is of de tijdmachine even kortsluit door de samenkomst van zoveel tijden op een plek. Kinderen in schooluniform dalen af, de ondergrondse in, op weg naar hun school in de nieuwe wereld. 
 
Net als je je wilt overgeven aan diepzinnige overpeinzingen over een leven in twee tijden rijdt er een waterkar over je voet. De gids zit alweer op zijn zadel geeft een ongeduldige slinger aan zijn bel. Omdat hij je life line is, glimlach je schaapachtig en volg je hem als een mak lam.
 
In een straatje is vers cement gestort. Het lijkt niemand te deren, iedereen wandelt er gewoon doorheen, alsof er geen tijd is voor nieuwerwetse fratsen als een begaanbaar wegdek. Je bedwingt je westerse obsessie met heelheid, en rijdt dwars door de grijze kledder. Het voelt lullig en bevrijdend tegelijk.
 
Wanneer je weer buiten bent, op de grote weg met bussen en taxi’s, is de betovering verbroken, alleen een verdwaalde hond en een paar spatten drek op je broekspijp herinneren aan wat je net gezien hebt. Je probeert het koortsachtig te onthouden, zoals je soms probeert te onthouden wat je hebt gedroomd. Het heeft geen zin. Maar het zit een stuk lekkerder, de rest van je verblijf in je hotel-met-airco-en-wifi en een koude Kingfisher onder handbereik.

Marte Kaan (1977) is freelance journalist. Ze schrijft over literatuur en psychologie voor nrc.next, Vrij Nederland, Oneworld, Opzij, Psychologie Magazine, LINDA. en ELLE. In januari 2010 verscheen haar eerste boek: Lang leve de liefde bij uitgeverij Ambo-Anthos. In april van dit jaar verhuisde ze naar Delhi.

Columns & Commentaar

zomercolumn 4

Zomercolumn:
Heiland

Religieus fanatisme werkt aanstekelijk, ontdekt Marijn op St. Eustatius. 'The spirits are angry because they want alcohol.'
26/08/15
Gastbijdrage
Koen_Stofzuiger

TIP:
De man van de stofzuiger

Sommige dingen moet je niet proberen te veranderen, ontdekt Koen.
24/08/15
Koen Alfons
896540217_b00f6e405d_b

Hard//Talk:
Denkend aan Tomislav Salopek

De nieuwswaarde van onthoofdingsvideo's neemt langzaam af. Dolf kan het beeld maar moeilijk van zich afzetten.
20/08/15
Gastbijdrage
Willem_Googel mensen

TIP:
Googel mensen uit je verleden

Willem verkrijgt macht over tijd en ruimte door mensen uit het verleden te googelen. "Ik zeg: lang leve Google!"
17/08/15
Gastbijdrage
LJIZlzHgQ7WPSh5KVTCB_Typewriter

TIP:
Schrijf een TIP

Een tip van Ron: schrijf een TIP!
11/08/15
Gastbijdrage
11600261953_c5586e0953_o

Hard//Talk:
Papierprikkers

Bijstandtrekkers als levensgenieters. Niets is minder waar betoogt Mark.
06/08/15
Gastbijdrage
zomercolumn 1

Zomercolumn:
Eilandkoorts

Niets zinlozer dan de eindeloze zomer op een tropisch eiland.
05/08/15
Gastbijdrage
Zomer-Jules

Zomer

Pas in de zomer op voor je fanatiek recreërende medemens. Jules blijft misschien maar binnen.
04/08/15
Gastbijdrage
DIY

TIP:
Klussen voor beginners

Maartje ging samenwonen en zij en haar vriend zouden het klussen zelf wel even doen.
03/08/15
Maartje Smits
The Dressing Room

TIP:
Veranderend vakantiehuisje

Paula tipt een vakantiehuisje waar ieder jaar weer iets verandert, net als een Zeeuws familiehuisje uit haar jeugd.
27/07/15
Paula Lina
Lady Gaga

Guilty Pleasures

Guilty pleasures als ironische uitweg bij een gebrek aan een werkelijk interessant gespreksonderwerp. Suzanne vindt het maar nep, je kunt namelijk alles wel kapot ironiseren.
23/07/15
Suzanne Schönbeck
DP819761

TIP:
Niet begrijpen

Een toevallige ontmoeting bij een vijver zet Maite aan het denken over het fenomeen 'begrijpen'.
21/07/15
Maite Karssenberg
Paula_TIP_Verhalenverteller

TIP:
Verhalenverteller

Paula luistert ademloos naar een verhalenverteller en gaat slaperig naar huis.
13/07/15
Paula Lina
Roos_Tip_Vliegend huisdier

TIP:
Vliegend huisdier

Roos houdt niet van honden, maar een kat neem je niet mee naar zee. Dus zoekt ze ander gezelschap als zon en wind haar naar zee jagen.
10/07/15
Roos Euwe
1240399390_c54f5d62e2_o

Hard//Talk:
Verantwoord politiegeweld

Mitch Henriquez overleed doordat hij met geweld gearresteerd werd. Dolf vraagt zich af of de politie voldoende zelfkritisch is.
08/07/15
Gastbijdrage
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

Joshua 5

Omvang doet er niet toe

Emma bezocht Joshua tree national park. 'Onze tactiek voor natuurparken was tot nu toe geweest: erdoorheen rijden, stoppen, foto’s maken, heel hard muziek draaien en weer doorrijden. Ook toeterden en floten we soms naar knappe mannen vanuit onze auto, waarna we gierend van het lachen weer verder scheurden.'
25/08/15
Gastbijdrage
bierfles

De eerste week

Met frisse tegenzin begon UvA-student Wiard van der Kooij aan zijn Intreeweek, vier jaar geleden. Het dagenlange drankgelag eindigde op het Leidseplein, met een ondergezeken broek.
25/08/15
Gastbijdrage
deadpussyonasphalt

Go Giants!

'Go Giants!' Emma begeeft zich onder de honkbalsupporters in San Francisco. 'Wat zijn ze raar, dacht ik. En lelijk. Wat was ik nuchter, en wat waren zij dronken.'
11/08/15
Gastbijdrage
de gedichten van de wetenschap - 600

Stiftgedicht:
de gedichten van de wetenschap

"comfortabel in hun fauteuil waar wij lezen"
07/08/15
Gastbijdrage
ik steel niet

Ik steel niet

Psychiater in opleiding Bram moet een jongen uit Sierra Leone helpen. 'Als zijn verhaal klopt, heeft hij de organen van zijn overleden vader moeten koken en opeten, is hij vervolgens gevlucht en in handen van mensensmokkelaars terecht gekomen die hem als toyboy gebruikten.'
31/07/15
Gastbijdrage
ei

Ei

Ik zette mijn duim op het ei en kneep heel hard. KRRAK! Mijn duim schoot door de schil heen, zo het ei in. Het was niet zo hardgekookt als ik dacht. ‘Hee Emma!’ hoorde ik ineens achter me.
28/07/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 8 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VIII)

'Lieve Nina, Ik schrijf jou omdat jij leeft, Susan Sontag al elf jaar dood is en ik geen zin meer heb om mezelf door onbestemde melancholie af te laten leiden van "de wereld om me heen", "het hier en nu", "het moment op zich".'
19/07/15
Gastbijdrage
spacecake

Cookie Samurai

‘Kan ik jullie een cakeje aanbieden?’ vroeg Cookie Samurai. Ook in San Francisco kun je beter geen snoepgoed van vreemde mannen aannemen, ontdekte Emma Slaats.
14/07/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 7 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VII)

'Lieve Raymond, Toen de dronken mensen door mijn favoriete liedjes heen praatten, wilde ik niets liever dan mijn middelvinger opsteken.'
12/07/15
Gastbijdrage
kattebak en poezemand IMG_9153kl

Chocolademousse

Anna van Leeuwen laat zich graag inspireren door de oproepen op het prikbord in jouw supermarkt. Heb je een bijzondere oproep gezien, en wil je dat Anna het verhaal daarachter bedenkt? Stuur haar dan een scherpe foto van het kaartje, en wie weet verwerkt zij het in een van haar verhalen. Ik bekijk de aderen […]
10/07/15
Anna van Leeuwen
ZONDAGSCHRIJVER 6 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VI)

' Lieve Louis Paul, Toen ik vijftien was nam ik "Eros en de eenzame man" mee naar het strand. Ik had niet gezien dat de man op de kaft voor een levensgrote vagina stond.'
05/07/15
Gastbijdrage
schuivende_glazen

Kort verhaal:
Schuivende glazen

‘"Bent u geopend?" vroeg een gast op een middag. "De deur is toch van het slot," sprak de nieuwbakken eigenaar.'
01/07/15
Gastbijdrage
gentlemen

San Francisco gentlemen

Als jongens je hier aanspreken is hun doel niet een one-night-stand en je de volgende ochtend nooit meer te bellen. Nee, jongens vragen je telefoonnummer om een afspraak te maken voor een kop koffie of een lunch. Kéurig.
30/06/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 5 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (V)

'Lieve Marilyn, Deze zomer werd ik ineens fan van je. Niet van je muziek, maar van je radicaliteit. Op een rare manier vond ik je ook aantrekkelijk.'
28/06/15
Gastbijdrage
normandie

Naar Normandië

In 1993 probeerde het gezin van Olga in een ruk naar Normandië te rijden. Dit mislukte.
25/06/15
Olga Kortz
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

280279502_d1045cf49c_o

Dit was mooi deze week

Mensen die sieraden bijoux noemen, een hele winkel vol Enrico Benetti-tassen, de naam Shenene: dit was mooi deze week.
28/08/15
Laura van der Haar
zomercolumn 4

Zomercolumn:
Heiland

Religieus fanatisme werkt aanstekelijk, ontdekt Marijn op St. Eustatius. 'The spirits are angry because they want alcohol.'
26/08/15
Gastbijdrage
NIB-groente_xf&m

Nieuws in beeld:
Groentes in de ruimte

Aan boord van het ISS eten astronauten voor het eerst zelfgeteelde ruimtesla.
15/08/15
Beeldredactie
Depressed_(4649749639)

Hard//Talk:
Rode pepertijd

De staat van de wereld is niet best en lijkt ook niet beter te worden. Mirko ervaart weinig komkommertijd en wordt er maar wanhopig van.
13/08/15
Mirko van Pampus
AnneStaalNieuwsinBeeldgrijs

Nieuws in beeld:
Politiestakingen

De politiebonden voeren bij aanvang van het nieuwe voetbalseizoen, in het tweede weekend van augustus, opnieuw actie voor een betere cao.
08/08/15
Beeldredactie
extreem-weer-540

Nieuws in beeld:
trending weather

Het is een zomer van extremen.
04/08/15
Beeldredactie
is

Nieuws in beeld:
that’s a wrap

IS-leider al-Baghdadi wil dat de leden van de terreurbeweging stoppen met het verspreiden van executievideo’s. — Niek Pronk, muzikant en illustrator. Wonend en werkend in Utrecht.
25/07/15
Beeldredactie
Zelfrijdende-auto-Google-voor-het-eerst-betrokken-bij-ongeval-met-gewonden

Nieuws in beeld:
Google ongeval

Een zelfrijdende auto van Google is voor het eerst bij een ongeluk betrokken geraakt waarbij gewonden zijn gevallen. – Chiel te Bokkel is illustrator, cartoonist en grafisch ontwerper. In zijn beeld zoekt hij een combinatie van realiteit, fantasie en het onbewuste.
18/07/15
Beeldredactie
2898021822_95279b8d07_z

Hard//Talk:
Geen zorgen

Het klimaat dreigt op hol te slaan en niemand doet iets. Wester roept op tot hoofdredactioneel activisme.
16/07/15
Gastbijdrage
Genderneutraal

Hard//Talk:
Gendervrij toiletteren

Paula is groot voorstander van gendervrij toiletteren, maar vraagt zich af of je dit bereikt door aparte wc's te openen.
14/07/15
Paula Lina
Dove Muizen

Nieuws in beeld:
dove muizen

Het lukte de onderzoekers om de proefdieren met een luide knal te verrassen, zodat ze van schrik opsprongen. “Je kunt muizen niet vragen of ze kunnen horen, dus we moesten deze truc wel gebruiken om erachter te komen of hun gehoor goed werkte”, verklaart Holt op nieuwssite New Scientist. – Merlijn Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch […]
11/07/15
Beeldredactie
twerking

Nieuws in beeld:
tweehonderd jaar twerken

Nieuws in beeld: twerken
04/07/15
Beeldredactie
4558923101_9a35f41827_o

Hard//Talk:
Niet van deze tijd

De grootste dooddoener in een discussie: stellen dat wat de ander zegt niet van deze tijd is. Suzanne vindt het vals spel.
30/06/15
Suzanne Schönbeck
openluchtmuseum

Hard//Talk:
Evacueer Amsterdam!

Amsterdam wordt bedreigd door een tsunami van toeristen. Mark stelt voor de evacuatie in gang te zetten.
25/06/15
Gastbijdrage
Wereldkaart

Keldercast:
Onbekende bestemmingen

Met alle vakantieplannen in het verschiet bespreken Emy, Miriam en Nikki boeken waarin de hoofdpersonen de aardbol afreizen.
24/06/15
Audioredactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd