20 juli 2012

Tijdreis

Marte Kaan verhuisde onlangs naar Delhi. Omdat je niet altijd binnen kunt blijven stapt ze op de fiets voor een tijdreis. Ze ziet huizen uit de Moghultijd, mannen in wife beaters, kippen in kleine hokjes en Novib-kalendertafereeltjes. De gids is haar life line, dus volgt ze hem schaapachtig. Ook door versgestort cement.

Je bent in Delhi en voldoet niet aan het profiel van de allesabsorberende toerist. Jou maak je niet blij met een tocht door een ruïne met een onverstaanbare gids. Toch wil je niet thuiskomen met alleen maar verhalen over je hotel. Dan ga je op tijdreis in Delhi. Voor frisse Hollanders met het fietsen in de benen relatief gemakkelijk. De benodigdheden beperken zich tot een fiets en een gids.
  
Het moment dat je de oude stad binnen fietst kan het zijn dat je wordt overvallen door een milde paniek. Straten zo smal dat je schouders bijna de muren raken en het daglicht maar nauwelijks binnendringt. Een eindeloze hoeveelheid honden, slenterend, slapend, de een nog meer verwaarloosd dan de ander en allemaal ogenschijnlijk identiek: het ultieme vuilnisbakkenras. Op de grond uitwerpselen, vliegen. Gelukkig besloot je dit gebied niet luchtig geschoeid en te voet te betreden.
 
In vliegende vaart leidt de gids je door het fijnmazige netwerk van straatjes. Je passeert keukens waar grote ijzeren pannen op het vuur staan te dampen, werkplaatsen waar met middeleeuws elan op heet ijzer wordt geramd, winkeltjes met snoepjes, rijst, batterijen, touw en andere spullen die je niet kunt missen. Achter de toonbankjes mannen met ongeschoren tronies, gehuld in groezelige wife beaters. De route vervolgt langs slaapkamertjes waar door slaap verfrommelde kindergezichtjes je toelachen en tandeloze grootmoeders zich loom op hun andere zijde draaien, langs opslagplekken met zakken meel, suiker en manden waar kakelende kippen uitpuilen (wat nou scharrelkip), allemaal in hokjes van een paar vierkante meter, op en naast elkaar. De zoete wierook die uit de brandschone Hindoe-tempels walmt, prikt in je neus en verjaagt voor even de intense geur die hoort bij plekken waar mensen en dieren dicht op elkaar leven. Kleurrijke goden met dierenhoofden staren je met superieure blik vanuit de eeuwigheid aan. In een straal zonlicht wassen kinderen zich onder een pomp, hun donkere lijven glimmen alsof ze ingesmeerd zijn met olie – het is een beeld dat niet zou misstaan in een Novib-kalender. En weer verder, langs vervallen havelis, huizen uit de Moghultijd met een gevel van ingenieus bewerkt houtwerk waarachter een tuin en binnenplaats met fontein schuilgaan en vroeger mystici en dichters tot diep in de nacht met elkaar praatten, geliefden elkaar stiekem ontmoetten onder een weelderige  bougainville – zo stel je het je althans voor.
 

Illustratie: Judith van der Velden.

Op een pleintje in het hart van de oude stad houdt de gids stil. Pas nu vallen de elektriciteitskabels je op. Kabels in alle soorten en maten die overal vandaan lijken te komen en overal naartoe lijken te gaan, met elkaar verknoopt tot angstaanjagende klonten van plastic, je denkt aan rampen, ontploffingen, maar iedereen loopt er gewoon onderdoor. Kijk je beter dan zie je dat de verzameling kabelkluwens alles weg heeft van een vatenstelsel van iemand die zijn leven lang heeft geleefd op een dieet van vet, alcohol en sigaretten. ‘Alles doet het hier, internet, mobiele netwerken,’ zweert de gids – het technologische equivalent van de opa die rokend en zuipend de tachtig heeft aangetikt.
 
Tussen het gewemel van mens en dier, waterkar, fietsriksja en scooter, bevindt zich een metrohalte, symbool van moderniteit en toegangspoort tot een van de meest uitgebreide en drukst bereisde metronetwerken ter wereld. Het is of de tijdmachine even kortsluit door de samenkomst van zoveel tijden op een plek. Kinderen in schooluniform dalen af, de ondergrondse in, op weg naar hun school in de nieuwe wereld. 
 
Net als je je wilt overgeven aan diepzinnige overpeinzingen over een leven in twee tijden rijdt er een waterkar over je voet. De gids zit alweer op zijn zadel geeft een ongeduldige slinger aan zijn bel. Omdat hij je life line is, glimlach je schaapachtig en volg je hem als een mak lam.
 
In een straatje is vers cement gestort. Het lijkt niemand te deren, iedereen wandelt er gewoon doorheen, alsof er geen tijd is voor nieuwerwetse fratsen als een begaanbaar wegdek. Je bedwingt je westerse obsessie met heelheid, en rijdt dwars door de grijze kledder. Het voelt lullig en bevrijdend tegelijk.
 
Wanneer je weer buiten bent, op de grote weg met bussen en taxi’s, is de betovering verbroken, alleen een verdwaalde hond en een paar spatten drek op je broekspijp herinneren aan wat je net gezien hebt. Je probeert het koortsachtig te onthouden, zoals je soms probeert te onthouden wat je hebt gedroomd. Het heeft geen zin. Maar het zit een stuk lekkerder, de rest van je verblijf in je hotel-met-airco-en-wifi en een koude Kingfisher onder handbereik.

Marte Kaan (1977) is freelance journalist. Ze schrijft over literatuur en psychologie voor nrc.next, Vrij Nederland, Oneworld, Opzij, Psychologie Magazine, LINDA. en ELLE. In januari 2010 verscheen haar eerste boek: Lang leve de liefde bij uitgeverij Ambo-Anthos. In april van dit jaar verhuisde ze naar Delhi.

Columns & Commentaar

Het creatieve kamp

Column:
Het creatieve kamp

Kasper moet mee naar het creatieve kamp. "Het gaat ontzettend intens worden. Ont-zet-tend intens."
10/09/14
Kasper van Royen
beeld Tip Jan_31aug

TIP:
Beetje uit je raam gluren naar een vrouw met twee pekineesjes

Het maakt eigenlijk niet echt uit waar je uit het raam staart: zolang je even volhoudt, word je beloond.
05/09/14
Jan Postma
Pigeon feeders 2

Column:
Pigeon feeders

Sinds Laura Ian Mc Ewans ‘Saturday’ las, waarin pigeon feeder als scheldwoord voor de mentally deficient'werd gebruikt, is ze ze maar eens goed gaan bestuderen.
03/09/14
Laura van der Haar
Videoband

TIP:
Begrafenisvideo

In de familie van Joris zijn er drie video’s: van een sinterklaasfeest, het 50-jarige huwelijk van opa en oma, en de begrafenis van zijn vader.
02/09/14
Joris Bellwinkel
wk35_TIP_Roman_in_12_vissen_beeld

TIP:
Een roman in 12 vissen

Het harde cynisme in de roman van Richard Flanagan roman werkt verslavend.
27/08/14
Maartje Smits
de laatste kerkjpeg

Naar de kerk VI (slot)

Nikki kijkt terug op haar zondagen van de afgelopen weken. Ze zocht er rust en verdieping, maar leerde dat ze geen gelovige is. "Ik ben een kleine profiteur."
26/08/14
Gastbijdrage
gratis_nrc

Hard//talk:
NRC en de hondenselfie

Terwijl een langzame iPad een NRC-pagina over een hondenselfie laadt, kun je mooi even nadenken over de woorden 'lux et libertas'.
19/08/14
Boy van Dijk
louie-s03e06-robin-williams-at-the-grave

IM:
Robin Williams

Rutger neemt afscheid van Robin Williams: een kleine ode aan een bijzondere acteur.
12/08/14
Rutger Lemm
schedelbureau

TIP:
Een schedel op je bureau

Memento mori, gedenk te sterven. Maar wat dan? Twee keer zo hard werken, of gewoon maar in bed blijven liggen?
06/08/14
Gastbijdrage
Wet_Floor_(3323751294)

TIP:
De dag doorkomen

Je braakte niet tijdens de lunch, je hoestte niet in iemands gezicht, je zei niet per ongeluk ‘kutwijf’, toen alweer die linkercollega, zonder pulserende bloederupties uit haar nek dus, rondkwam met zelfgebakken brownies.
01/08/14
Joyce de Badts
Sausage party

TIP:
Nodig alle vrouwen uit

Voorkom dat je fuif een sausage party wordt. Nodig alle vrouwen uit die je kent, en alle mannen die je leuk vindt.
28/07/14
Rutger Lemm
relatietijd

Column:
Liefdestijd

“Volgens mij willen meisjes het liefst al hun tijd doorbrengen met hun geliefde.” Ik zit met vijf jongens in de auto op weg naar de Parijse tennisvelden van het Bois de Bologne. Sommige van hen lieten een ongelukkige partner thuis achter voor dit vriendenweekend; er was onbegrip rond het feit dat deze dagen – die [...]
23/07/14
Noor Spanjer
zwartvierkant

Hard//talk:
Kennis is onmacht

"'Wie mijn bevelen niet opvolgt, gaat het merken.' Hij wil voorkomen dat ze te dicht bij grote brokstukken komen. Ik heb zin om het beeld in te stappen en die vent opzij te duwen. In plaats daarvan probeer ik mezelf op te vrolijken met wat Youtube-filmpjes."
21/07/14
Rutger Lemm
zwartvierkant

Hard//talk:
Rouw

"Nieuws en boze en verwarde en verontwaardigde en wanhopige en droeve berichten, het is één grote kluwen."
21/07/14
Jan Postma
broek

TIP:
Onderbroek om je nek

Geneigd tot het doen van impulsaankopen op kledinggebied? Koop een mooie onderbroek. Je hoeft er de paskamer niet eens voor in.
16/07/14
Joyce de Badts
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

kijkend naar the first people uitsnede

Marlene Dumas:
Enge baby’s, lieve slechteriken

Een van de grootste kunstenaars van dit moment schildert angstaanjagende baby’s, een sensuele Osama Bin Laden en een hautaine Naomi Campbell.
10/09/14
Maartje Smits
joost2

Ontmoetingen op papier VIII

De laatste aflevering van Ontmoetingen op Papier. Over zelfbenoemde hoeders van de zuivere leescultuur en Rik de Kikker.
07/09/14
Gastbijdrage
Tig Notaro width 540

Lachen om kanker

Comedians Tig Notaro en Micha Wertheim maken grappen over kanker. Rutger interviewde hen.
04/09/14
Rutger Lemm
marktplaatsdieren

Marktplaatsdieren:
konijnenhok

"Mooie konijnenhok te koop."
28/08/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
je wil in de essentie - 600 - Bijgewerkt

Stiftgedicht:
je wil in de essentie

… veel kan gebeuren als je droomt.
14/08/14
Gastbijdrage
metronomy

Killing the Radiostar:
Stiften

Een verhaal bij een clipje. 'We bootsten haar taal na en fluisterden vriendelijke woorden tegen de wc.'
12/08/14
Willem Claassen
beroemd

Killing the Radiostar:
Beroemd

Een verhaal bij een clipje. 'Twee middagen hebben we geoefend in een gemaaid weiland waar normaal gesproken koeien liepen.'
05/08/14
Willem Claassen
marnixvanuum_methodIII

Double Sided

Foto/Grafische boeken. Samenwerken is niet gemakkelijk.
31/07/14
Beeldredactie
beroemd

Killing the Radiostar:
Podium

Een verhaal bij een clipje. 'Ik draag verhalen voor en gebruik A4’tjes als wapenschild.'
29/07/14
Willem Claassen
Untitled-1

Ontmoetingen op papier VI

"Wie werkt in een boekhandel, ondervindt wat het betekent dat Engels de lingua franca van deze tijd is."
27/07/14
Gastbijdrage
marktplaatsdier_01

Marktplaatsdieren:
Puppie

Het is zomer, dus de huisdieren gaan weer in de uitverkoop. Merel Cremers verzamelt de grappigste, hartverscheurendste Marktplaatsadvertenties en maakt daar mooie illustraties van.
25/07/14
Gastbijdrage
coely

Killing the Radiostar:
Monteur

Een verhaal bij een clipje. 'Mijn droom is om net als zij te kunnen dansen in een autogarage.'
22/07/14
Willem Claassen
wij zijn klaar voor nog - 600

Stiftgedicht:
wij zijn klaar voor nog

… de aanhoudende dreiging van een…
21/07/14
Gastbijdrage
BETER_prachtig

Ontmoetingen op papier V

Over boeken die je leven veranderen, al dan niet geschreven door Polen.
13/07/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Paulo Ito

Tikkie terug

De volkssport is het contact met het volk kwijt, maar het is nog niet te laat. Rutger heeft een idee om het moderne voetbal (en de wereld) te redden.
11/09/14
Rutger Lemm
Illustratie Merlijn

Winnaar Scriptieprijs:
De kunst van het tentoonstellen

Marian Cousijn schreef het winnende artikel voor de Scriptieprijs over de machtsstrijd tussen kunstenaars en curatoren.
03/09/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
demonstratie

Ruzie:
ROOD

Joris zoekt mensen die ruzie maken. De jongerenafdeling van de SP maakt vijanden.
18/08/14
Joris Bellwinkel
keret

Post van Keret:
“Let the IDF Win”

Etgar Keret over hoe rechts Israël geen kritiek op het leger duldt. De wie-niet-voor-ons-is-is-tegen-ons-logica regeert.
15/08/14
Gastbijdrage
happn-telecharger-gratuitement-application-iphone-android

HAPPN:
Second chances and new romances

Online daten blijft ongemakkelijk en creepy. Jana onderzoekt of de app Happn - the new kid on the block - daar verandering in brengt.
13/08/14
Jana Antonissen
toergenjev_02

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist II

"Dat is de enige gedachte die Toergenjev, geconfronteerd met zijn eigen ongeloof, in staat is te verdedigen. Het idee dat, ook als alle afgodsbeelden zijn stukgeslagen, het zonder illusies nog mogelijk is van de wereld te houden."
11/08/14
Thijs Kleinpaste
toergenjev_01

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist I

Over het leven en werk van één van de weinige Russische schrijvers die geniaal was zonder ook gek te zijn: Ivan Toergenjev, ironische beschouwer van zijn tijd. Het is zomer. Lees!
08/08/14
Thijs Kleinpaste
2

Straight outta Tulsa:
Tienerlust

Over Larry Clark in Foam: harde beelden die het zwijgen in het hart van iedere tragedie tonen. "Ik schoot niet veel foto’s, er was te veel drugs. We hadden meer dan we konden gebruiken."
07/08/14
Jan Postma
hardhoofdberlijn4

Op zoek naar schoonheid IV:
De Onttovering

Alle sprookjes komen ten einde. Ook Berlijn.
24/07/14
Rutger Lemm
Naar de kerk V 600dpi 600pix jpeg

Naar de kerk (V)

Na de begeesterde dienst in Soweto denkt Nikki in Utrecht een wat lossere kerk te vinden. Maar daar zit haar toch iets, of eigenlijk iemand, in de weg.
17/07/14
Gastbijdrage
Etgar-keret-photo-by-moti-kikayon-1

Post van Keret:
Give Compromise a Chance

De Israëlische schrijver Etgar Keret vraagt zich af of vrede wel het juiste doel is: "What is it about that elusive peace so many people love to talk about, though no one has managed to bring us even a single millimeter closer to it?"
12/07/14
Gastbijdrage
640px-Dirck_van_Baburen_-_Prometheus_door_Vulcanus_geketend

Aantekeningen bij het Holland Festival:
Een podium in de ruimte

"Het publiek zat om het speelveld, volledig afgesloten door ramen. Als aapjes in een dierentuin of muizen in een laboratorium zaten de acteurs gevangen in die kooi."
10/07/14
Melle Kromhout
-1

De dubbelganger

Wat doet het met je als je ontdekt dat er iemand bestaat die op papier exact dezelfde identiteit heeft als jij? En dat zo iemand dan een crimineel is? Dave H. is… De Dubbelganger.
09/07/14
Redactie
hardhoofdberlijn3

Op zoek naar schoonheid III:
Die Nacht ist ohne Ende

Stampend en dampend rolt Berlijn zich feestend voort, van geheime kroegen naar duivelse torens en duistere feesten die het hele weekend duren.
08/07/14
Rutger Lemm
Meer Journalistiek laden »