4 juli 2012

Filmtrialoog:
Jiro dreams of sushi

De 85-jarige Jiro Ono is sushimaker, en niet zomaar één. Zijn restaurant Sukiyabashi Jiro zit in een metrostation, onder een kantoorgebouw, biedt plaats aan slechts tien mensen, maar kreeg desondanks drie Michelinsterren toegewezen. De Franse topkok Joël Robuchon noemt Jiro’s sushi ‘kunst’, Amerikaans foodcritic Anthony Bourdain noemt het ‘hemels’, maar zelf is Jiro na 75 jaar in het vak nog altijd niet tevreden. Dat hij naast een begenadigd sushimaker ook nog eens een heel erg slechte vader is, zou genoeg voer moeten bieden voor een interessante documentaire van tachtig minuten.

Stephane: Kregen jullie ook zo’n honger van de film?

Hiske: Ik kreeg een ontzettende honger van de film, en vooral heel veel trek in al die bijna uitgestorven bluefin-tonijnen. Wat een koeien! Of eigenlijk zijn het meer een soort zwemmende reuzepanda’s. Dat maakt het wel lastig. Aan de ene kant dacht ik: “Ah wat erg, ze zijn bijna allemaal opgevist.” Aan de andere kant: “Hoe krijg ik in godsnaam 30.000 yen bij elkaar om bij Jiro te eten voor de tonijnen op zijn?”

Philip: Maar dat dubbele gevoel werd niet opgeroepen door de film. Jiro’s sushi is een wereld verwijderd van de all-you-can-eat-sushicultuur. Ik had het gevoel dat de zee die ene met respect behandelde tonijn wel kan missen. Misschien hadden de fastfood-consumptie en de overbevissing juist wel benoemd moeten worden.

Hiske: De overbevissing wordt wel even aangestipt door die oudste zoon, maar dat kwam op mij een beetje geforceerd over. Misschien kwam het omdat ik het sowieso een soort schouwspel uit een andere tijd of wereld vond. Het was ook heel gek dat hij ineens met Robuchon op de foto stond.

Philip: Het had inderdaad iets onwerkelijks. Bijna ascetisch. Je zou Jiro bijna vergeven dat hij zo’n waardeloze vader is, omdat die sushi zo verdomd perfect is.

Stephane: Het is ook fantastisch. De sushi wordt perfect opgediend. Precies de goede temperatuur en moet gelijk opgegeten worden. Volgens mij heeft de filmmaker de beelden van de sushi nog moeten laten goedkeuren door Jiro.

Philip: Ik heb nooit geweten dat sushirijst op lichaamstemperatuur opgediend hoort te worden. In Nederland krijg je harde, halfbevroren brokken rijst.

Hiske: Ja, er was een soort absoluut gevoel voor kwaliteit: elk ingrediënt heeft zijn piekmoment, op de vismarkt zei die verkoper: “Er liggen vijftig vissen en daarvan is er maar een de beste, en die koop ik.”

Stephane: Ik kook mijn rijst nu met veel meer aandacht.

Hiske: Hoe dan?

Stephane: Ik was het langer! Nog geen verschil geproefd trouwens.

Hiske: En masseer je je octopus nu ook een uur in plaats van dertig minuten?

Stephane: Ja! Eigenlijk was deze film een sterk staaltje foodporn.

Philip: Haha, is dat een term? De manier waarop dat mes door die tonijnen gleed, waarop Jiro met twee vingers de vis en de rijst zachtjes tegen elkaar drukt. Zoiets?

Hiske: Ik denk bij foodporn toch eerder aan van die felgekleurde en glanzende en druipende Jamie Oliver-gerechten dan aan sushi.

Philip: Nigella Lawson die met harde hand een kip vult of in haar nachtjapon een lepel aflikt.

Hiske: Ik heb haar ook wel eens eieren zien scheiden, dat ze twee van die dooiers in haar hand liet wiebelen en heel hard ‘ooooooh’ riep. Nigella Lawson is wel echt de grote ster van de foodporn. Daar is 85-jarige Jiro maar een gedroogd rozijntje bij. Al is hij nog wel lekker gespierd.

Stephane: Klinkt goed, die Nigella Lawson. Die ga ik eens kijken. Maar met foodporn bedoelde ik meer dat de gerechten goed uitgelicht in beeld komen om duidelijk te maken dat het om lekker eten gaat.

Hiske: Dat vond ik hierbij wel meevallen. Het zijn natuurlijk supersobere gerechten, heel simpel gepresenteerd. Maar ik kreeg er wel honger van, en die mooie messen en die vismarkt vond ik prachtig.

Jiro Dreams Of Sushi

Philip: Ik zou ook niet weten hoe je zo’n documentaire anders interessant weet te houden. Hetzelfde had ik bij het zien van El Bulli: Cooking in progress. Het is fantastisch, maar alleen als je je daadwerkelijk voor koken interesseert. Alleen foodies zullen dit waarderen. Het menselijke aspect werd er weliswaar aardig in verwerkt, maar zo boeiend waren Jiro en z’n zoons nou ook weer niet.

Stephane: Nou, ik had wel eens willen weten hoe die vrouw van Jiro er uit ziet. Je hoort hem zeggen dat hij alleen maar voor z’n werk leeft en feestdagen irritant vindt, maar hij moet ook een vrouw hebben thuis – anders had hij geen kinderen.

Hiske: Je kan niet en het grote sushi-opperhoofd zijn, en daarnaast ook nog een leuke man en vader. Ik vond hem ook behoorlijk onuitstaanbaar, maar toch ook wel weer bewonderenswaardig op een soort abstracte manier. Maar niet als vader. Mijn god, ‘de man die op zondag de sushi komt snijden’.

Philip: Ha, ja. Maar wat dat betreft teert dat aspect van de film op het cliché dat grote genieën onnavolgbaar en onuitstaanbaar zijn voor iedereen om hen heen.

Hiske: Maar het ging hier volgens mij helemaal niet om genialiteit, meer om absolute onderwerping aan je vak of je roeping. Hij is in veertig jaar helemaal niks veranderd. Hij doet elke dag precies hetzelfde. Het enige verschil is dat hij is gestopt met roken.

Philip: Dezelfde trein, dezelfde plek in de trein.

Stephane: Daar werd ik ook wel even stil van. “Als je kiest voor een vak,” zegt Jiro, “moet je daar je hele leven aan wijden en je hele leven lang proberen daar beter in te worden.” Zouden wij misschien ook eens moeten doen.

Philip: Ik verwar genialiteit inderdaad met absolute overgave. Dat vind ik alsnog niet te bevatten.

Hiske: Hij zegt op een gegeven moment: “Eerst willen mensen geld. En als ze dan geld hebben, willen ze vrije tijd. Maar waarvoor? Ze vergeten beter te worden in wat ze doen, in hun kunde of hun ambacht.” Ik vind dat heel erg mooi, het idee dat je gewoon iets heel erg goed moet leren doen, dat het werk in zichzelf heel veel waarde heeft. Volgens mij was dat ook dat woord shokunin waar hij het steeds over heeft – het betekent ambachtsman, maar in een diepere zin dan bij ons – niet alleen het hebben van technische skills, maar ook een bepaalde houding tegenover de wereld en een sociale verplichting.

Stephane: Waarin vrouwen overigens niet lijken te passen.

Hiske: Nee, zo iemand is getrouwd met zijn werk. Er past niks in dat buiten het ambacht valt. Vrouwen, mensen die iets anders willen eten dan sushi, of zijn zoon die F16-piloot wilde worden. Dat vond ik hartverscheurend. Er was voor hen gewoon geen andere optie dan ook sushimaker worden. Die oudste zoon is de vijftig al gepasseerd, maar zit nog steeds bij zijn vader onder de duim. Ik vind dat nu idioot, maar vroeger was het natuurlijk overal zo dat een vak van vader op zoon overgedragen werd, en dat je niks te kiezen had.

Philip: Dat moment dat de oudste zoon vertelde dat hij de eerste jaren het vak haatte. Letterlijk haten. En dan is hij de beoogde opvolger! Al zie ik dat niet gebeuren zolang Jiro leeft.

Stephane: Was dat die jongen wiens omelet een half jaar lang niet goed genoeg was?

Hiske: Ah, die eiersushi! Iedere dag ging het mis, en toen het goed ging moest hij huilen! Maar volgens mij was dat gewoon een leerling.

Stephane: Jiro deed me door die hardheid denken aan de Sensei uit Kill Bill.

Philip: Dat stereotype dat alle oude Aziaten gedisciplineerde harde bazen zijn.

Stephane: Dat stereotype maakt me niet zoveel uit. Ik wil ook zo’n oude baas worden.

Hiske: Je bent te laat, Stephane. Wij zijn alledrie al veel te oud om nog een sushimeister te worden. Foodporn met Nigella Lawson is nog wel een optie.

Columns & Commentaar

Duveneck_Whistling_Boy

TIP:
Fluit!

"Fluiten is dé manier om een vrolijke draai te geven aan een barre situatie. Het is het geluid van de huppelende postbode, die kerstkaartjes in de brievenbussen werpt tijdens een sneeuwstorm."
18/05/15
Gastbijdrage
Strawberry Cheesecake @ Kimono Koi Crepes

TIP:
Wrap het

"Broodbeleg is veel lekkerder dan de drager waar het voor bedoeld is." Zonde om iedere keer maar één keer te kunnen kiezen wat je op je brood doet. Maartje heeft de oplossing!
11/05/15
Maartje Smits
Shigemitsu-signs-surrender

Column:
Verzet

Van een stiekeme sigaret naar knockout-blowen en comazuipen, van het eerste lesuur missen naar nooit meer op school verschijnen: Laura kijkt naar het verzet in haar eigen leven.
05/05/15
Laura van der Haar
vliegtuigmodus

TIP:
Vliegtuigmodus

Sinds kort woont Paula samen, in een nieuw huis, met een lieve vriend en een poezelige kat. Maar de verbinding verbreken met haar oude huis blijkt moeilijker dan gedacht.
04/05/15
Paula Lina
Robots komen

Nieuws in beeld:
de robots komen eraan

In een tijdperk waarin robots niet alleen lager-, maar ook middelhoog opgeleid werk kunnen doen, zullen werknemers verder mee moeten evolueren om hun toegevoegde waarde te behouden. – XF&M (Xiao Feng & Mathieu) zijn een illustratieduo, afgestudeerd aan Academie Minerva in Groningen. Het liefst werken ze samen aan een illustratie en gebruiken ze een combinatie [...]
02/05/15
Beeldredactie
komen spelen joost dekkers

Column:
Komen spelen

Vandaag komt Elsje spelen, toch?
30/04/15
Kasper van Royen
Koffiedrab

TIP:
Koffiedrab

"Het moment lijkt voorbij als je de laatste slok koffie uit je kopje slurpt en je lippen aflikt. Wat rest ons dan nog?"
27/04/15
Roos Euwe
Lewis Hine

Hard//talk:
Work hard, play not

Ron maakt zich zorgen over serieuze tieners met overvolle en op efficiëntie gerichte levens. Pis toch eens van het balkon!
25/04/15
Gastbijdrage
TIP_Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

TIP:
Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

Doodskisten in pakpapier (anti-ansichtkaarttoerisme).
20/04/15
Maite Karssenberg
eind van een tijdperk

Eind van een tijdperk

Facebook mag best Kaspers foto gebruiken om waterbedden of slijptollen te verkopen. Maar voor zijn oogappel ligt dat anders.
15/04/15
Kasper van Royen
Gunter Grass

Mijn blikken trommel

Olga kreeg op haar derde de blikken trommel van Günter Grass.
14/04/15
Olga Kortz
Verstoppertje-William_Merritt_Chase_-_Hide_and_Seek_-_Google_Art_Project

TIP:
Speel verstoppertje

'Er is geen sprake van tijd. Er is geen sprake van de wereld. In die minuten tussen het begin en het einde van het spel zijn we enkel gezocht, niet zoekende.'
13/04/15
Gastbijdrage
hardhoofd_004_72

Column:
Vakantieveilingen

De verleidingen van Vakantieveiling.nl zijn te groot voor Laura. "Nee Yvette Doormerik, jij gaat godverdomme NIET voor slechts vijftien euro op make-upcursus. IK ga lekker voor ZESTIEN euro."
08/04/15
Laura van der Haar
Olivier van Breugel

TIP:
Verdwalen

In Amsterdam raakt Bien al jaren de weg niet meer kwijt, maar in Australië kon ze weer heerlijk drentelen, treuzelen en slenteren.
06/04/15
Gastbijdrage
Beeld: archief Noor Spanjer

Memory Machine:
Reflex

Noor gaat elke week naar het koffiehuis om herinneringen op te halen en om nieuwe te maken. Maar hoe betrouwbaar zijn die herinneringen?
05/04/15
Noor Spanjer
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

Perpetuum Mobile

Hard//Oog:
Perpetuum Mobile

Jeremy De Ryckere en Martijn Payens, Perpetuum Mobile. Perpetuum Mobile is een artistieke human interest documentaire over de ondergrondse levens van een metrobestuurder, een zwerver, een muzikant en een priester.  
10/05/15
video
toekomst verhalen_xf&m-600px

Wij hebben nood aan toekomstverhalen

Niet alleen de wereld verkeert in een crisis, ook onze verbeelding. Pim doet een oproep aan auteurs om toekomstverhalen te schrijven en zo de wereld vorm te geven.
08/05/15
Gastbijdrage
julie's map

I < 3 Amsterdam

"Ik keek door mijn tranen heen naar een onverschillige voorbijganger, die op zijn beurt weer de zoveelste gebeurtenis in zijn leven overschouwde: een huilend meisje in het gras. ‘Och ja, kan gebeuren’, moest hij gedacht hebben."
08/05/15
Julie Cafmeyer
helikopter

Gedicht:
Helikopters

De helikopters hangen in trossen aan de boom.
07/05/15
Laura van der Haar
mollige vrouw

Mollig of dik

Wat is het verhaal achter de mysterieuze briefjes in de supermarkt? ‘Ik wilde een Surinaamse vrouw, dat stond duidelijk in die advertentie. Ik wil best geloven dat je jong en dik bent, maar je klinkt niet Surinaams.’
07/05/15
Anna van Leeuwen
WATERSHED

Hard//Oog:
WATERSHED

Van 3 t/m 9 mei te zien op hard//oog.   Mels van der Mede WATERSHED
02/05/15
video
DeSleutels_01

Kort verhaal:
De sleutels

Buiten zijn in de verte de galgen te zien, aan de middelste hangt nog een lichaam. De horizon trilt. Een zacht briesje dat door de kamer gaat, draagt de geur van verrotting met zich mee en beroert Heleens sluier lichtjes.
02/05/15
Gastbijdrage
opendeur

Gedicht:
de open deur

vanuit de hoogte bekeken/ is de wereld van elke ontmoeting /ontdaan
02/05/15
Gastbijdrage
Stiftgedicht

Stiftgedicht:
kom uit de kast

Geert Simonis ontdoet met een viltstift krantenberichten van onnodige tekst.
01/05/15
Gastbijdrage
Rozen, Maaarten Rots

Hard//oog:
Rozen

Van 26 april t/m 2 mei te zien op hard//oog.   Maarten Rots Rozen
26/04/15
Videoredactie
Verloren-zondernummer

Verpaupering

Als Anneke het briefje van Paula zelf in de buurtsuper ontdekt had, was het misschien nog goed afgelopen. Maar het was de buurtsupermanager zelf die Anneke tijdens de buurtvergadering confronteerde met het blauwe briefje.
24/04/15
Anna van Leeuwen
SelfieHardhoofd

Kort verhaal:
De selfie van Michelientje

'Begin deze week kwam er een negenjarig meisje mijn kantoor binnen huppelen, haar naam was Michelientje. Ze vroeg: "Ben ik hier aan het juiste adres om mijn hartenwens te laten vervullen?"'
24/04/15
Derk Fangman
the-black-sea

Kort verhaal:
De gelukszoeker

Ze verstaat niet alles, maar het is genoeg om te weten dat er iets mis is. Dan voelt ze het zelf ook. Water, aan haar voeten, achter haar.
23/04/15
Gastbijdrage
Hard_hoofd_Werther_Luka_Karssenberg_3

Werther, Goethes zelfhulpboek voor zeveraars

Uit Goethes 'troostboek' voor zwaarmoedigen destilleerde Bas vijf belangrijke adviezen, zoals: 'Andermans geluk is als een magnetronmaaltijd.'
21/04/15
Gastbijdrage
hardoog

Hard//oog:
In Dark Patience I stand

Een donker figuur peddelt over het water in deze korte film.
19/04/15
Videoredactie
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

man keverhoofd

Nieuws in beeld:
mannen hebben nut

Hoewel mannetjes af en toe een grote rol hebben in de opvoeding van hun kinderen, zoals we bij zeepaardjes, pinguïns en de mens zien, is het ‘sterke’ geslacht eigenlijk niets meer dan een parasitaire spermaproducent die een vrouwtje van zijn keuze opstrijkt. – Martijn Moedars, straight-up gangster tekenaar en werkt in het circus.. rolt rond [...]
23/05/15
Beeldredactie
Palmyra

Hard//talk:
Palmyra

De wereld vreest de vernietiging van Palmyra. Maar hoe zullen we ons de Jezidi’s, Alevieten en Syrische christenen na hun dreigende vernietiging herinneren? Hopen we dat zij gebouwen nalaten die we op de Werelderfgoedlijst kunnen zetten?
22/05/15
Gastbijdrage
einde papieren krant

Nieuws in beeld:
De laatste krant

De papieren krant heeft het al jaren moeilijk. De oplage loopt terug en adverteerders wijken steeds vaker uit naar andere media. – Gemma Pauwels is freelance illustrator en kunstenaar. Haar illustraties zijn als een bouwwerk: meerdere illustratieve elementen worden samengevoegd om zo een nieuw verhaal te vertellen.
16/05/15
Beeldredactie
Halina Reijn

Hard//talk:
Hoe ok is OK?

Olga ergert zich aan de term 'OK-vrouw' en aan Halina Reijn als twijfelachtig boegbeeld daarvan.
15/05/15
Olga Kortz
Jesse Klaver

Re:
Snotneus op de apenrots

Jesse Klaver volgt Bram van Ojik op als fractieleider van GroenLinks. Hij wil 'Nederland veranderen'. Mirko ziet twee Klavers: een liberaal in een maatpak en een idealistische snotneus.
13/05/15
Mirko van Pampus
Emmanuel Todd

Hard//talk:
Qui est Charlie?

Jules las de reacties op het boek van Emmanuel Todd en maakt zich zorgen om het wij/zij-denken dat het debat overheerst.
12/05/15
Gastbijdrage
koning

Nieuws in beeld:
FUCK! De koning.

‘Of Willem-Alexander zich beledigd voelt, is niet te zeggen. Wel is bekend dat de koning geen problemen heeft met protesten tegen het koningshuis. Naar aanleiding van een activiste die in februari 2013 in Utrecht door de politie werd verwijderd, zei Willem-Alexander: „Dat vind ik absoluut geen probleem.”’ – Niek Pronk, muzikant en illustrator. Wonend en [...]
09/05/15
Beeldredactie
Re: Angst en Kurt Westergaard

Re:
Angst en Kurt Westergaard

Simone bezocht het Festival voor het Vrije Woord met Kurt Westergaard in De Balie. Wat een luxe: we kunnen beschermd protesteren, maar ook besluiten dit niet te doen. Als we maar zorgen dat we niet door angst tot stilstand komen.
06/05/15
Simone Peek
museum_la_BNF

La BnF

In de Parijse Bibliotheque nationale de France denkt Flor aan zijn liefdes. "Tijdens mijn studies tot classicus benutte ik elk moment om met de hulp van boekenwijsheden tegen jongedames aan te schurken."
04/05/15
Gastbijdrage
Robots komen

Nieuws in beeld:
de robots komen eraan

In een tijdperk waarin robots niet alleen lager-, maar ook middelhoog opgeleid werk kunnen doen, zullen werknemers verder mee moeten evolueren om hun toegevoegde waarde te behouden. – XF&M (Xiao Feng & Mathieu) zijn een illustratieduo, afgestudeerd aan Academie Minerva in Groningen. Het liefst werken ze samen aan een illustratie en gebruiken ze een combinatie [...]
02/05/15
Beeldredactie
r-v-raffe-kurt-cobain

Re:
Cobain – Gedachten bij Montage of Heck

Emy ziet de documentaire over Kurt Cobain en is weer even terug in 1995. "Zoals ik de dag daarvoor nog de pandabeer had willen redden, zo wilde ik nu Kurt redden. Rijkelijk laat."
30/04/15
Emy Koopman
FacebookKnutselaar

Tijdlijnterreur (I):
De knutselaar

Ron verwondert zich over de mensen in zijn tijdlijn. "Wat mist op Facebook, is een ferme tik op de vingers. Dat zal ik dan maar moeten doen."
29/04/15
Gastbijdrage
Handen

Nieuws in beeld:
politiegeweld

Het comité van de Verenigde Naties tegen rassendiscriminatie (CERD) heeft politieagenten in de Verenigde Staten het gebruik van buitensporig geweld tegen Etnische minderheden verweten. - Liesbeth de Feyter (1990) studeerde schilderkunst en beeldverhalen aan Sint Lucas in Brussel. Ze werkt als freelance illustrator en striptekenaar en maakt poëtische beelden met een luguber kantje.
24/04/15
Beeldredactie
bees-235626_1280

Tussen Kunst en Ko:
Bijen in mijn borstkas

Ko ziet in Museum Boijmans van Beuningen een man die verpakt is in bijen, een beeld dat hij niet snel zal vergeten.
23/04/15
Gastbijdrage
Hillary_Low

Nieuws in beeld:
de droom van Hillary Clinton

Hillary Clinton stelt zich kandidaat voor de presidentsverkiezingen in 2016. ‘Gewone Amerikanen hebben een kampioen nodig en ik wil die voor hen zijn’, twitterde ze vanavond. – Merlijn Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.
18/04/15
Beeldredactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd