8 juni 2012

Verwend en verward

Sinds april zendt HBO de serie Girls uit, geregisseerd, geproduceerd en geschreven door hoofdrolspeler Lena Dunham (1986). Het is de eerste serie die de overmatige welvaart én oprechte problematiek van de dubbelzinnige generatie twintigers blootlegt. Met levensechte personages en verhaallijnen is het grappig, sexy en ontroerend, maar niet zoals je verwacht.

In de openingsscène van Girls zien we hoe Hannah (Lena Dunham) tijdens een etentje met haar ouders vertelt hoe goed het met haar gaat. Ze heeft een baan bij een uitgeverij en haar baas heeft gezegd dat hij haar bijna voltooide essaybundel wil lezen. Haar ouders zijn blij met deze ontwikkeling en vinden dit dan ook een goed moment voor een moeilijke mededeling: ze stoppen met haar financiële ondersteuning. Dan blijkt dat Hannah’s baan een onbetaalde stage is en dat ze die persoonlijke essays eerst nog zal moeten ‘leven’. Haar bravoure is een façade waarachter een onzeker meisje schuil gaat. Wanhopig probeert ze zich groot te houden en haar ouders om te praten: “Ik ben druk bezig met worden wie ik ben!”

Het is een van de vele herkenbare scènes uit deze nieuwe serie over twintigers. Girls vertelt genadeloos, maar toch ook liefdevol het verhaal over een generatie vol tegenstellingen. We zien mannen die lang jongens blijven en vrouwen die zichzelf toch nog als meisjes zien. Ze zijn verwend door hun ouders en vinden dat ze recht hebben op geld, plezier en persoonlijke ontwikkeling. Maar tegelijk leven ze in een extreem verwarrende en harde tijd, waarin problemen gecompliceerder zijn dan ooit.

Marnie, Hannah, Jessa en Shoshanna.

In Girls volgen we naast Hannah ook haar ietwat preutse huisgenoot Marnie, haar excentrieke Britse vriendin Jessa en diens naïeve nicht Shoshanna. Het ligt voor de hand om een HBO-serie over vier jonge vrouwen in New York te vergelijken met Sex and the City. Dat doet Shoshanna dan ook direct in de eerste aflevering, wanneer ze tegen Jessa zegt: “Je bent absoluut een Carrie, met een paar Samantha-aspecten, en Charlotte-haar.” Maar hoewel ik ook een groot fan van SATC ben (de serie, niet de films), is het een kromme vergelijking. Girls hanteert een compleet andere stijl dan haar illustere voorganger, waarbij alleen de verhaallijn van hoofdrolspeler Carrie soms de serieuze dramatiek opzocht en de rest toch vooral een karikatuur bleef.

Girls zit ook boordevol seks (klik hier voor een interessant artikel daarover), maar het is meestal een beetje knullig en onwennig. Het plot van Girls is als het leven zelf: onvoorspelbaar en dubbelzinnig, en zonder dure kleren. Het is grappig, sexy en ontroerend, maar nooit op de manier die je verwacht. Neem bijvoorbeeld de scène waarin Marnie flirt met een beroemde kunstenaar, tot hij haar vertelt hoe hard hij haar gaat neuken, en zij gechoqueerd wegloopt. Om op het toilet te masturberen.

Marnie haat haar vriendje omdat hij te lief is: “Zijn aanraking voelt als die van een rare oom.” Hannah heeft ongemakkelijke seks met Adam, een perverse, ongeïnteresseerde nietsnut die nooit een shirt draagt of zijn huis verlaat, maar op wie ze toch verliefd is. Jessa drinkt White Russians op weg naar de abortuskliniek.

Welkom in de vreemde wereld van Lena Dunham, de hoofdrolspeler, regisseur, producent en schrijver van Girls. De 25-jarige Dunham begon op de universiteit met het maken van korte films en merkte dat ze graag zichzelf als onderwerp gebruikte. Zo kon ze haar natuurlijke drang naar zelfkritiek in haar voordeel gebruiken, zo zei ze in een portret van weekblad The New Yorker: “Ik ben altijd verbaasd als iemand mij beledigt op een manier die ik zelf nog niet verzonnen had. (…) Mijn hoofdpersoon is altijd zoals ikzelf, maar zonder een bepaald soort zelfbewustzijn. Ze loopt altijd een beetje op mij achter.”

Lena Dunham in Girls.

Na haar afstuderen in 2010 maakte Dunham de autobiografische film Tiny Furniture, over een meisje dat na haar studie met zichzelf worstelt, met rollen voor haar eigen moeder en zusje. Tiny Furniture staat in de traditie van de mumblecore, een Amerikaans lowbudgetfilmgenre waarbij lange, schijnbaar oninteressante dialogen een grote rol spelen. Het verhaal is als het leven zelf: een beetje treurig, met hier en daar een mooi moment. Deze rauwe, naturalistische stijl heeft ook de industrie van de TV-serie de laatste jaren beïnvloed. Het onorthodoxe The Wire als meest succesvolle voorbeeld. Tiny Furniture won de prijs voor Best Narrative Feature op het South by Southwest filmfestival en werd een culthit, die de aandacht van HBO trok.

Girls lijkt een voortzetting van Tiny Furniture, met wederom Dunham als worstelend middelpunt in New York, met veelal dezelfde acteurs en de levensechte verhaallijnen en dialogen. Maar waar de film nog verzandt in traagheid en Dunhams problemen al snel verdacht veel op gezeur beginnen te lijken, weet Girls steeds de juiste snaar te raken. Dit is waarschijnlijk de invloed van Judd Apatow, de man achter geniale comedyfilms als Anchorman, The 40 Year Old Virgin, Superbad en Bridesmaids (de eerste comedy met vrouwen in de hoofdrol) – die ik eerder al tipte op deze site. Na het zien van Tiny Furniture bood hij Dunham zijn hulp aan en is nu zijdelings betrokken bij Girls. Dankzij Apatows advies is Dunhams stijl meer de kant van de – eveneens autobiografische – stand-up comedy op gegaan, met Seinfeld, Curb Your Enthusiasm (ook al getipt) en Louie (mijn grote favoriet, zie, ja, de TIP) als voorbeelden. Het verhaal van haar worsteling kent hierdoor meer zelfspot en scherpere grappen, zonder dat er iets van haar confronterende observaties en ontroerende personages verloren is gegaan.

De show is geen onverdeeld succes in de VS. De pilot trok in april een ietwat tegenvallend aantal van 850.000 kijkers en ondanks vele positieve recensies kreeg de serie op het internet opvallend felle kritiek. Het weblog Gawker noemde Girls “een narcistische serie over de probleempjes van de kinderen van rijke, beroemde mensen” – alle hoofdrolspelers zijn dochters van Bekende Amerikanen. Er werd veel gepraat over het imperfecte lichaam van Dunham. Maar het hardste verwijt, dat vooral op Twitter navolging vond, was dat de show te veel over blanke meisjes zou gaan en met de afwezigheid van zwarte actrices zelfs racistisch zou zijn.

Een typisch Amerikaanse controverse, die desalniettemin tot een hevig debat leidde. Het probleem is misschien wel dat “de serie precies het tegenovergestelde is van hoe HBO het promootte”, zoals The Guardian schreef. Het werd door de zender aangekondigd als een grappige meisjesserie, maar Girls is niet gemakkelijk, zelfs pijnlijk om naar te kijken. Toch is het vreemd dat een serie waarvan de personages zelf al zo zelfkritisch zijn en die veel van de hypocrisie en luxeproblemen van de verwende twintiger zo genadeloos blootlegt, dezelfde kritiek ook nog eens van de buitenwacht krijgt. Wanneer Hannah met een dramatische zucht verklaart dat ze zonder het geld van haar ouders nog drie-en-een-halve dag in New York kan overleven – “zeven als ik geen lunch eet”, zegt een jongen: “Het lijkt wel alsof ik naar Clueless zit te kijken.”

Ach, wat maakt het uit. Ik ben zielsgelukkig dat ik de serie ontdekt heb. In Girls wordt het verhaal van onze generatie eens niet verteld door oudere onderzoekers of journalisten, maar door onszelf. Gelukkig heeft HBO onlangs aangekondigd dat er een tweede seizoen komt. Eindelijk is er een eigenzinnige TV-serie waarin ik me volledig kan herkennen. Leef mee met het harde en mooie bestaan van deze vier vrouwenmeisjes en hun jongensmannen. Ze weten niet wie ze zijn of wat ze willen, ze zijn egoïstisch en verwend, maar ik zou ze niet onderschatten.

-Dit artikel verscheen tevens, in iets andere vorm, in nrc.next-

Columns & Commentaar

vvd4568-64

RE:
Kaartenhuis der Liberalen

"Mijn hemel, het houdt maar niet op." Als je dacht dat de VVD maar één bonnetjesschandaal had, lees dan gauw verder.
26/03/15
Mirko van Pampus
Illustratie Berber Teunissen

Column:
Foetsie

Of ze wil of niet, Laura blijft urenlang grasduinen in een site met ongeïdentificeerde doden. "Bij ieder gezicht - van het jaar 1960 tot 8 maart 2015 - dringt zich onmiddellijk een verhaal op."
25/03/15
Laura van der Haar
Koen_TIP_Woorden

TIP:
Woorden

Iemand gebruikt het woord 'gading'. Dit zet Koen aan het denken over woorden. Stromende woorden, sprekende woorden, uitgewoonde woorden.
23/03/15
Koen Alfons
eerste schooldag

Column:
Eerste schooldag

Over terugblikweigering en tompoezengekraak tussen melktanden.
18/03/15
Kasper van Royen
notwist

Alles vijf sterren:
Muziekalbums

Verhalen voor op een regenachtige dag, vlak voor het slapen gaan of 's middags in de zon. Ilona raadt drie podcasts aan.
17/03/15
Redactie
Maartje_Hommelen

TIP:
Hommelen

Maartje ontdekt hoe fijn 'hommelen' kan zijn. "Als twee lome hommels stapten we in een dubbeldekker, lieten ons, niet geheel expres, de verkeerde kant op rijden, namen de bus weer terug, dronken om 14:00 uur ons eerste glas wijn en lagen om 21:00 uur rozig in bed."
16/03/15
Maartje Smits
GW-Rotterdam-DSC_0218

Hard//talk:
Wilders’ besmettelijkheid

Jules mist het vuur van Wilders. "Het was als een woeste tirade van je racistische buurman: de taal is dreigend, maar de man erachter is volstrekt ongevaarlijk."
13/03/15
Gastbijdrage
hardhoofd_002_72

Column:
Slikken of spugen

Laura en haar vriendin Jackie tilden het begrip gezelschapsspel naar een extremer level. Van superlekker via supervies en ziekmakend naar bijna fataal.
11/03/15
Laura van der Haar
Laura_Museum Vrolik_DEF

TIP:
Museum Vrolik

Laura bezocht Museum Vrolik, de plek voor aangeboren afwijkingen op sterk water. "Hersenen met opgespoten bloedvaten, bijvoorbeeld. Of skeletten, waarop de verwoestende effecten van syfilis zich uiterst gedetailleerd aftekenen."
09/03/15
Laura van der Haar
179066848_d2b6420347_z

Hard//talk:
Het nieuwe feminisme

"Waarom las ik niets over situaties waarbij veiligheid, leven en clitoris van de vrouw op het spel staan? Over feminisme hoef je niet eindeloos te ouwehoeren en het is ook geen hobby."
06/03/15
Miriam van Ommeren
Drie oplichters

Column:
Drie oplichters

Het is nooit leuk om opgelicht te worden. Helemaal niet als er een zaal vol mensen op je wacht.
04/03/15
Kasper van Royen
Floris-Le_Serment_du_Jeu_de_paume

RE:
Democratie uitvinden

De bezetting van het Maagdenhuis, het bestuursgebouw van de Universiteit van Amsterdam, was spontaan. Eenmaal binnen rees bij de bezetters de vraag: wat nu? Het was fascinerende televisie, de livestream uit het Maagdenhuis afgelopen woensdag. Niet eens zozeer omdat het Maagdenhuis bezet werd; want zodra je eenmaal binnen bent, bestaat een bezetting vooral uit eindeloos [...]
03/03/15
Floris Solleveld
TIP_Maite_Lonely Monkey

TIP:
Lonely Monkey

Maite vindt troost bij een treurend aapje. "Kiek toch dat gezichtje, dacht ik in mijn moeders Achterhoekse accent. Kiek die knietjes. Dat kleine roze blommeke links van z’n pluizige oortje. Die opgetrokken wenkbrauwtjes en dat pruilende mondje."
02/03/15
Maite Karssenberg
Sanneke Duijf

Memory Machine:
Vertrouwd en o zo vreemd

Jan bekeek de serie van Wim Kayzer uit 1995. Over herinneren en vergeten. Over Thomas Rosenboom, joggend in spijkerbroek.
01/03/15
Jan Postma
Emy boek 2003

Bekentenissen van een mislukt model

Ze was veertien jaar, alto en onzeker en wilde dolgraag mooi gevonden worden. Voor Emy kwam de ultieme pubermeisjesdroom uit: ze werd model.
27/02/15
Emy Koopman
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

Alexei

Kort verhaal:
Wilma

Het is 1989 en de vader van Koen heeft een nieuwe vriendin. "Ik had zelf verkering. Ik wist wat dat betekende. Het beeld van mijn vaders friemelende vingers en een bh-bandje – nee."
26/03/15
Koen Alfons
een-man-loopt-het-strand-af-10 (gesleept)

Memory Machine:
dagen door webcams de zee

Het is een troostende gedachte dat je de meeste dagen toch weer vergeet, maar daar kun je beter niet te vaak aan denken.
22/03/15
Maartje Smits
op donderdag wandel ik met - 600

Stiftgedicht:
Niks nieuws

Geert Simonis leest de krant met een stift. Op hard//hoofd deelt hij iedere maand een artikel dat hij vakkundig van overbodige woorden heeft ontdaan. De Morgen, zaterdag 31 jan 2015, p. 2.
16/03/15
Gastbijdrage
kijken-waar-ik-niet-kijken-kan.i-do-feel-here

Hard//oog:
Kijken waar ik niet kijken kan

'Kijken waar ik niet kijken kan,' een poging om de psyche van iemand die dichtbij staat te doorgronden, zonder dat dit daadwerkelijk lukt. Korte film van Rachel Heemskerk.
15/03/15
Videoredactie
Memory Machine2

Memory Machine:
Janken geblazen

'Wat huilde ik toen J (de tweede J trouwens uit een fier rijtje J’s) schreef dat hij me nooit meer wilde zien. Én toen hij me direct daarna telefonisch smeekte om toch nog kerst bij zijn ouders te vieren.'
15/03/15
Laura van der Haar
HH2

Memory Machine:
Openbare executie (II)

Tijdens de manifestatie ‘Memory Machine‘ van culturele stichting Castrum Peregrini onderzoeken we de invloed die herinneringen hebben op onze identiteit. Paula vangt in een korte reeks audiocollages de herinneringen van afgenomen meubilair. Illustratie: Wies Paree   Bij een openbare executieverkoop worden spullen verkocht van mensen die failliet zijn gegaan, schulden hebben of om een andere [...]
15/03/15
Paula Lina
inboedel1_DEF

Memory Machine:
Openbare executie (I)

In een korte reeks audioverhalen vangt Paula de herinneringen van afgenomen meubilair.
08/03/15
Paula Lina
youandme

Hard//oog:
Me and you

'Me and you', een korte film van Jurian Strik
07/03/15
Videoredactie
waanzin

De Keldercast:
Waanzin

Nikki, Emy en Miriam bespreken waanzinnige boeken. De boekenpodcast voor wie wil horen wat er zoal te lezen valt en niet bang is om af en toe de diepte in te gaan.
07/03/15
Audioredactie
IMG_5419

AH-verhaal:
Beste Albert Heijn

Ik dool van de afdeling vlees, naar de afdeling kaas. Heb er elke dag zin in, maar telkens weer: helaas.
06/03/15
Anna van Leeuwen
14369385894_5a2e2254a3_o (1)

Taalverwarringen:
Langs

Langslopen betekent in Brabant alles behalve de standaarddefinitie. In Taalverwarringen gaat Paula op zoek naar de betekenis en herkomst van vreemde woorden. Foto: templelogic – P.S. Vond u dit een goed verhaal? Zou u graag willen dat hard//hoofd nog vele jaren bestaat? Steun ons dan, als een échte vriend, in keiharde euro’s.
02/03/15
Paula Lina
Je hoofd vergeten

Memory Machine:
Je hoofd vergeten

- Lasse Wandschneider (1989) is een Berlijnse illustrator en graphic novelist. Deze publicatie is onderdeel van de ‘vergeetzondagen’ in samenwerking met Castrum Peregrini.
01/03/15
Gastbijdrage
Schrijven over J

Schrijven over J.

'Ik kwam van een reis in Spanje met een man die in een bus woont, waardoor ik genoodzaakt was om mijn liefde uit te leven in een ruimte van drie vierkante meter.'
26/02/15
Julie Cafmeyer
Ill_Lasse_MarwinVos

Gedicht:
Tegelijk passeert ze, en keert ze terug

als je begint te lezen verwacht je dat het over geld gaat
24/02/15
Gastbijdrage
tekening van Duitse kat[wit]

Memory Machine:
De deserterende kat

Kunstenaar Robin Ferdinand Groot liet een groep ouderen vertellen over hun herinneringen terwijl ze tekenden. Een dementerende vrouw vertelt over een Duitse kat. – Deze publicatie is onderdeel van de ‘vergeetzondagen’ in samenwerking met Castrum Peregrini.
22/02/15
Audioredactie
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Schermafbeelding 2015-03-22 om 16.37.43

Hard//oog:
De eerste blik (III)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste blik. Ingrid & Hans:
22/03/15
Videoredactie
Schermafbeelding 2015-03-21 om 17.25.59

Hard//oog:
De eerste blik (II)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste samenkomst. Jetske & Maarten  
22/03/15
Videoredactie
Schermafbeelding 2015-03-21 om 17.32.51

Hard//oog:
De eerste blik (I)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste blik. Simon & Meta  
22/03/15
Videoredactie
Gemma Pauwels

Nieuws in beeld:
Mechanische handen

‘Robothanden kunnen moeilijk omgaan met de diverse vormen van groente en fruit. Er ligt een enorme kans voor ondernemers om grijpers te maken die dat wel kunnen.’ – Gemma Pauwels is freelance illustrator en kunstenaar. Haar illustraties zijn als een bouwwerk: meerdere illustratieve elementen worden samengevoegd om zo een nieuw verhaal te vertellen.
21/03/15
Beeldredactie
6924666559_34a6363c72_z

Detroit Detour (III)

Detroit. Ooit de stad van de Amerikaanse auto-industrie, nu een omweg die niemand wil nemen. Detroit is een spookstad geworden, berucht door brandstichting en misdaadcijfers. Maar er lijkt iets te veranderen. Er zijn mensen die koppig vasthouden aan de schoonheid van het kapotte en doelbewust kunst inzetten om Detroit te verbeteren. Katharina Smets dwaalt alleen [...]
20/03/15
Audioredactie
Zaal_Halina_Reijn_Jan_Lievens_Vanitasstilleven_olieverf_op_paneel_CR__collectie_Museum_de_Fundatie_Zwolle__Heino-Wijhe

Tussen Kunst en Ko:
Onverwacht doordraaien in een pop-up museum

Ko van 't Hek bezoekt het DWDD Pop-up Museum. Lyrisch zijn is makkelijk, haten ook. De nuance vinden blijkt lastiger.
20/03/15
Gastbijdrage
ReVerzadiging

RE:
De verzadiging der dingen

"Lichtpuntje is dat de verzadiging van een dubbelhoornige neushoornvogel een uur duurt en de gruweldaden van IS zeven maanden."
19/03/15
Gastbijdrage
10985256_10203780962346063_7727132894598402738_n

Bildung heute?

“Ik moet nodig eens repolitiseren”, schreef Floris aan een bevriende politiek filosoof na de bezetting van het Maagdenhuis. Over hoe we lering kunnen trekken uit de onderwijsrevoluties van toen.
17/03/15
Floris Solleveld
Rokjesdag

Nieuws in Beeld:
Rokjesdag

Illustratie: Liesbeth de Feijter
14/03/15
Beeldredactie
9754169231_11f42331a7_z

Detroit Detour (II)

Detroit, ooit dé stad van de Amerikaanse auto-industrie, nu een omweg die niemand wil nemen. Detroit is een spookstad geworden, berucht door brandstichting en misdaadcijfers. Maar er lijkt iets te veranderen. Er zijn mensen die koppig vasthouden aan de schoonheid van het kapotte en doelbewust kunst inzetten om Detroit te verbeteren. Katharina Smets dwaalt alleen [...]
13/03/15
Audioredactie
3272425292_7c4fa01365_o

RE:
Familiedrama

“Enge man?”, bluf ik. Ik voel mijn wangen rood worden.
12/03/15
Paula Lina
tina_hardhoof

Memory Machine:
Een liefde lang (IV)

In een korte serie vertellen oudere echtparen over hun herinneringen aan de liefde. Deze keer: Tina en Herman. Tina Huybrechts (77) en Herman Oliviers (77) leerden elkaar in 1957 kennen en trouwden in 1961. Hun jongste zoon, Erwin, stierf op 17-jarige leeftijd in een auto-ongeluk. Ze wonen in Hove in het huis waar Herman geboren [...]
08/03/15
Joyce de Badts
Sorry - Merlijn Bijsterveld

Nieuws in beeld:
De gaskraan blijft lopen

“Afgelopen dinsdag heeft VVD Minister Kamp zijn excuses aangeboden aan de bevolking van Groningen. Kamp reageerde met zijn uitspraken op de conclusie van de Onderzoekraad voor Veiligheid (OVV), dat de veiligheid van de bewoners ondergeschikt is geweest aan de opbrengst van de gaswinning. ‘Kamp zegt sorry, maar laat de gaskraan open’” – Merlijn Bijsterveld is [...]
07/03/15
Beeldredactie
5083975322_2a01a77787_z

Detroit Detour (I)

"Een gebied, kaalgeslagen door de mono-industrie" Katharina dwaalt door de spookstad Detroit.
06/03/15
Audioredactie
Schermafbeelding 2015-03-03 om 17.56.41

Hard//oog:
Interview Spinvis

Op hard//hoofd festival Het Proces speelde Spinvis een akoestische liveset. Achter de schermen nam Lisa Doeland een interview af met frontman Erik de Jong. Over liedjes schrijven, toeval en fouten maken. Speeltijd: 24 minuten
04/03/15
Videoredactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd