7 juni 2012

Wapenstok op YouTube

Een agent die te enthousiast de lange lat hanteert tegen een groep krakers? Een wildplassende, onhandige of verkeerd geparkeerde diender? Dankzij smartphones en YouTube is alles wat de politie doet tegenwoordig door iedereen te filmen en binnen de kortste keren te bekijken en te beoordelen.

Het filmpje, op 25 maart geüpload naar YouTube, is meer dan honderdduizend keer bekeken. We zien hoe op een zonovergoten Stationsplein voor Amsterdam Centraal een bleke Italiaan van een jaar of veertig op nogal klungelige wijze in de boeien wordt geslagen. De man lijkt in paniek. “I didn’t do anything!” roept hij. Vier politiemannen voegen zich bij de groep. “En nu werk je mee, anders ga ik je pijn doen!” roept er een. De man wordt tegen de grond gewerkt, een arm is op zijn rug gedraaid, een knie duwt zijn hoofd tegen de stoeprand. Zijn bril valt op de tegels. “Werk dan ook mee, stomme lul!” roept een andere agent.

Dan zien we ineens niets meer, want een stevige diender is voor de camera gaan staan. “Ik mag toch zeker filmen op de openbare weg?” roept de man die de film opneemt. “Je krijgt van mij nu de aanwijzing om door te lopen, en anders mag je ook zo!” zegt de agent dreigend en wijst op de Italiaan, die geboeid en schreeuwend op de grond ligt. “Stumper!” bijt hij de cameraman nog toe.

YouTube, waarop inmiddels elke minuut ongeveer 72 uur video wordt geüpload, vierde vorige maand zijn zevende verjaardag. Wie zoekt op ‘Politie’ kan direct kiezen uit ongeveer 64200 filmpjes van arrestaties, invallen en andere politieacties. De successen, maar ook de misstappen van de politie zijn tegenwoordig als de wiedeweerga door de onlinegemeenschap te aanschouwen. Websites als Blauwmisbruik, Indymedia en Geenstijl maken er een sport van agenten die uit hun rol vallen genadeloos aan de digitale schandpaal te nagelen.

Van de confrontatie tussen krakers en politie die vorige maand in de Simon Stevinstraat in Amsterdam-Oost plaatsvond, staan ondertussen vier verschillende filmpjes online. De beelden, waarop te zien is hoe agenten nogal bruut inslaan op een groep krakers, deden een discussie losbarsten over de manier waarop de politie de situatie heeft aangepakt.

De Amsterdamse burgemeester Van der Laan zei dat het optreden er “niet goed uitzag”. De krakers zeggen te overwegen bij volgende acties meer cameramannen in te zullen zetten. Helemaal nieuw is dat idee geenszins: in aanloop naar 30 april 1980, de gedenkwaardige dag van woning en kroning, werden de krakersrellen ook al van binnenuit geflimd.

Hoe gaan de korpsen om met al dat hedendaags online toezicht? Ellie Lust, woordvoerder van de Amsterdamse politie: “Wij hebben geen YouTube-beleid. Het staat iedereen vrij om in de openbare ruimte film te draaien. We moedigen dit immers ook aan. Als je iets ziet dat niet in de haak is: maak foto’s, maak filmpjes met een mobiele telefoon. We zijn een transparante organisatie, en zeggen ook altijd tegen jonge collega’s dat je omstanders nooit moet zeggen dat ze niet mogen filmen.”

Maar het valt niet te ontkennen dat de oprukkende smartphone leidt tot meer controle op gedrag van agenten in actie op straat. Worden die van bovenaf dan niet gewaarschuwd voor de immer meeloerende lenzen? Het lijkt aannemelijk, maar Ron Looije van de Raad van Korpschefs zegt van niet. “Politiemensen hebben zelf ook een mobiel en weten best dat je daar filmpjes mee kunt maken en dat die op internet gezet en bekeken worden. Bij negatieve YouTube-filmpjes ligt het allemaal op straat – dat is een verschil met de filmbeelden die we zelf maken, dat doen we sowieso altijd bij ME-acties. We bekijken dit soort beelden zelf ook, en trekken er lessen uit. Maar politie-optreden buiten op straat is ook gewoon een realiteit, agenten zijn als ze optreden duidelijk herkenbaar aan hun uniform. Er staan ook veel beelden van agenten en arrestatieteams op internet, positieve beelden van onze daadkracht, waar we juist heel trots op zijn. Maar er zijn ook veel filmpjes waarin je alleen maar ziet dat een agent iemand aanhoudt, schijnbaar om niks. De kijker weet niet dat diegene bijvoorbeeld al een half uur dronken staat te schelden. Ondertussen blijft het filmmateriaal tot in lengte van dagen online.”

Jaap Timmer, hoofddocent bij het Centrum voor Politie- en Veiligheidswetenschappen aan de Vrije Universiteit: “Natuurlijk wordt er wel over geïnformeerd. Je hebt je hier als politiemacht deels aan aan te passen en deels in te schikken. Verder moet er, net als altijd, gezorgd worden dat mensen zo professioneel mogelijk hun werk doen. Als mensen zichzelf niet onder controle hebben, zoals met die krakers het geval leek te zijn, is dat nu op geen enkele manier meer te verhullen. Dat is een stimulans voor de politie. Het lijkt me alleen maar positief dat dat soort dingen naar buiten komt.”

Over de Italiaan die bij het station werd gearresteerd is men eerlijk: “Klunzig was het wel”, geeft de politie later toe. “Het betrof hier toezichthouders, die hebben minder ervaring met arrestaties en daarom verliep het wat rommelig.” En dat gescheld had natuurlijk niet gemogen: “Niet zo netjes, nee. De agenten zijn daar op aangesproken.” De man had op de stoep gefietst en daarna geen identiteitsbewijs overhandigd. “Toen dat vervolgens gevorderd werd, verzette hij zich hevig. Als hij zich dan ook bij zijn arrestatie verzet, mogen wij dreigen met geweld – de politie heeft immers het geweldsmonopolie. En als we eenmaal beginnen met een arrestatie, maken we hem ook af.”

Timmer: “De taak van de politie zou moeten zijn hier juist die context aan te brengen, waarom er geweld wordt gebruikt, of het klopt, of dat het eenzijdig is. Ik vind sowieso dat dit soort zaken vaak leiden tot interessante en belangrijke discussies, die echt veel te weinig worden aangehaald. Hoe zit het dan precies met die bevoegdheden? Wanneer mag er geslagen worden? Wanneer mag er geschoten worden? Wat behelst dat geweldsmonopolie dan precies? Dat zijn ontzettend belangrijke dingen om duidelijk te hebben, zowel voor de politie als voor de rest van de bevolking. Ik vind zelf dat dat wel wat beter mag worden uitgelegd.”

Dit artikel verscheen eerder in Het Parool

Columns & Commentaar

gratis_nrc

Hard//talk:
NRC en de hondenselfie

Terwijl een langzame iPad een NRC-pagina over een hondenselfie laadt, kun je mooi even nadenken over de woorden 'lux et libertas'.
19/08/14
Boy van Dijk
louie-s03e06-robin-williams-at-the-grave

IM:
Robin Williams

Rutger neemt afscheid van Robin Williams: een kleine ode aan een bijzondere acteur.
12/08/14
Rutger Lemm
schedelbureau

TIP:
Een schedel op je bureau

Memento mori, gedenk te sterven. Maar wat dan? Twee keer zo hard werken, of gewoon maar in bed blijven liggen?
06/08/14
Gastbijdrage
Wet_Floor_(3323751294)

TIP:
De dag doorkomen

Je braakte niet tijdens de lunch, je hoestte niet in iemands gezicht, je zei niet per ongeluk ‘kutwijf’, toen alweer die linkercollega, zonder pulserende bloederupties uit haar nek dus, rondkwam met zelfgebakken brownies.
01/08/14
Joyce de Badts
Sausage party

TIP:
Nodig alle vrouwen uit

Voorkom dat je fuif een sausage party wordt. Nodig alle vrouwen uit die je kent, en alle mannen die je leuk vindt.
28/07/14
Rutger Lemm
relatietijd

Column:
Liefdestijd

“Volgens mij willen meisjes het liefst al hun tijd doorbrengen met hun geliefde.” Ik zit met vijf jongens in de auto op weg naar de Parijse tennisvelden van het Bois de Bologne. Sommige van hen lieten een ongelukkige partner thuis achter voor dit vriendenweekend; er was onbegrip rond het feit dat deze dagen – die [...]
23/07/14
Noor Spanjer
zwartvierkant

Hard//talk:
Kennis is onmacht

"'Wie mijn bevelen niet opvolgt, gaat het merken.' Hij wil voorkomen dat ze te dicht bij grote brokstukken komen. Ik heb zin om het beeld in te stappen en die vent opzij te duwen. In plaats daarvan probeer ik mezelf op te vrolijken met wat Youtube-filmpjes."
21/07/14
Rutger Lemm
zwartvierkant

Hard//talk:
Rouw

"Nieuws en boze en verwarde en verontwaardigde en wanhopige en droeve berichten, het is één grote kluwen."
21/07/14
Jan Postma
broek

TIP:
Onderbroek om je nek

Geneigd tot het doen van impulsaankopen op kledinggebied? Koop een mooie onderbroek. Je hoeft er de paskamer niet eens voor in.
16/07/14
Joyce de Badts
energieleveranciers

Column:
Energieleveranciers

"Ik zet mijn telefoon op de luidspreker en leg hem op tafel. Enkele seconden luisteren Buisman en ik samen naar het wachtmuziekje. Het is Céline Dion die zingt over haar hart."
15/07/14
Kasper van Royen
Deckschrubben

TIP:
Agressief schoonmaken

Schrobben en boenen kan ook een uiterst mannelijke bezigheid zijn. Het enige wat je nodig hebt, is testosteron. RAAAAAAH!
14/07/14
Rutger Lemm
Hans van den Boogaard

TIP:
Behoud wat gezien is

Vergeet pantervellen en opgezette roofvogels, er is een betere manier om mooie dingen die geleefd hebben te bewaren. Maak verhaal op sterk water.
09/07/14
Marieke Sleijpen
Paul_Fischer_Day_Dreams

TIP:
Dromendagboek

“Achtervolging in de opera door een evil cat met superkrachten (De Meester en Margarita!!). Ik verdrink in dikke fluwelen tapijten en spring over de hoofden van het publiek. Verscheur die rotkat in snippers, maar hij keert steeds terug in één stuk. Eng.”
07/07/14
Jana Antonissen
vangaal_kraaij_anp_0

Hard//talk:
Begrip voor Louis van Gaal

Van Gaal is een norse man, aldus de media. Of wordt hij gewoon onbeschoft behandeld?
04/07/14
Rutger Lemm
Old man looking over to the sea

TIP:
Verander even van nationaliteit

Geoffrey zong en vierde mee als één van de Grieken en was al vergeten dat zijn eigen land al na twee wedstrijden zeker was van de 2e ronde. "Dat je dit voor niets kan krijgen", zong Henny Vrienten ooit en gelijk had hij.
04/07/14
Gastbijdrage
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

je wil in de essentie - 600 - Bijgewerkt

Stiftgedicht:
je wil in de essentie

… veel kan gebeuren als je droomt.
14/08/14
Gastbijdrage
metronomy

Killing the Radiostar:
Stiften

Een verhaal bij een clipje. 'We bootsten haar taal na en fluisterden vriendelijke woorden tegen de wc.'
12/08/14
Willem Claassen
beroemd

Killing the Radiostar:
Beroemd

Een verhaal bij een clipje. 'Twee middagen hebben we geoefend in een gemaaid weiland waar normaal gesproken koeien liepen.'
05/08/14
Willem Claassen
marnixvanuum_methodIII

Double Sided

Foto/Grafische boeken. Samenwerken is niet gemakkelijk.
31/07/14
Beeldredactie
beroemd

Killing the Radiostar:
Podium

Een verhaal bij een clipje. 'Ik draag verhalen voor en gebruik A4’tjes als wapenschild.'
29/07/14
Willem Claassen
Untitled-1

Ontmoetingen op papier VI

"Wie werkt in een boekhandel, ondervindt wat het betekent dat Engels de lingua franca van deze tijd is."
27/07/14
Gastbijdrage
marktplaatsdier_01

Marktplaatsdieren:
Puppie

Het is zomer, dus de huisdieren gaan weer in de uitverkoop. Merel Cremers verzamelt de grappigste, hartverscheurendste Marktplaatsadvertenties en maakt daar mooie illustraties van.
25/07/14
Gastbijdrage
coely

Killing the Radiostar:
Monteur

Een verhaal bij een clipje. 'Mijn droom is om net als zij te kunnen dansen in een autogarage.'
22/07/14
Willem Claassen
wij zijn klaar voor nog - 600

Stiftgedicht:
wij zijn klaar voor nog

… de aanhoudende dreiging van een…
21/07/14
Gastbijdrage
BETER_prachtig

Ontmoetingen op papier V

Over boeken die je leven veranderen, al dan niet geschreven door Polen.
13/07/14
Gastbijdrage
keyboard

Killing the Radiostar:
Keyboard

Een verhaal bij een clipje. 'De nonchalance waarmee hij over de toetsen ging, de schalkse blikken naar het publiek, het let-op-wat-ik-nu-doe-vingertje.'
11/07/14
Willem Claassen
jerks

Killing the Radiostar:
Jerks

Een verhaal bij een clipje. 'Het lijkt alsof er niets verandert, we willen dat er niets verandert, maar ondertussen is alles anders.'
04/07/14
Willem Claassen
ReisgidsDenDolder-080uitsnede

Voorpublicatie:
Reisgids Den Dolder

Primeur op hard//hoofd: de voorpublicatie van een bijzondere reisgids, die het leven in een psychiatrische inrichting in beeld brengt in de woorden van haar bewoners.
01/07/14
Gastbijdrage
ijsbeerbluesirisdeppe300dpi

IJsbeerblues

Ik herinner me niet zoveel monsters en slechteriken. Is dit een afgesproken code?
30/06/14
Gastbijdrage
dik

Ontmoetingen op papier IV

Gaan er mannen dood, dan heb je te maken met een vrouwenboek. Check.
29/06/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

demonstratie

Ruzie:
ROOD

Joris zoekt mensen die ruzie maken. De jongerenafdeling van de SP maakt vijanden.
18/08/14
Joris Bellwinkel
keret

Post van Keret:
“Let the IDF Win”

Etgar Keret over hoe rechts Israël geen kritiek op het leger duldt. De wie-niet-voor-ons-is-is-tegen-ons-logica regeert.
15/08/14
Gastbijdrage
happn-telecharger-gratuitement-application-iphone-android

HAPPN:
Second chances and new romances

Online daten blijft ongemakkelijk en creepy. Jana onderzoekt of de app Happn - the new kid on the block - daar verandering in brengt.
13/08/14
Jana Antonissen
toergenjev_02

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist II

"Dat is de enige gedachte die Toergenjev, geconfronteerd met zijn eigen ongeloof, in staat is te verdedigen. Het idee dat, ook als alle afgodsbeelden zijn stukgeslagen, het zonder illusies nog mogelijk is van de wereld te houden."
11/08/14
Thijs Kleinpaste
toergenjev_01

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist I

Over het leven en werk van één van de weinige Russische schrijvers die geniaal was zonder ook gek te zijn: Ivan Toergenjev, ironische beschouwer van zijn tijd. Het is zomer. Lees!
08/08/14
Thijs Kleinpaste
2

Straight outta Tulsa:
Tienerlust

Over Larry Clark in Foam: harde beelden die het zwijgen in het hart van iedere tragedie tonen. "Ik schoot niet veel foto’s, er was te veel drugs. We hadden meer dan we konden gebruiken."
07/08/14
Jan Postma
hardhoofdberlijn4

Op zoek naar schoonheid IV:
De Onttovering

Alle sprookjes komen ten einde. Ook Berlijn.
24/07/14
Rutger Lemm
Naar de kerk V 600dpi 600pix jpeg

Naar de kerk (V)

Na de begeesterde dienst in Soweto denkt Nikki in Utrecht een wat lossere kerk te vinden. Maar daar zit haar toch iets, of eigenlijk iemand, in de weg.
17/07/14
Gastbijdrage
Etgar-keret-photo-by-moti-kikayon-1

Post van Keret:
Give Compromise a Chance

De Israëlische schrijver Etgar Keret vraagt zich af of vrede wel het juiste doel is: "What is it about that elusive peace so many people love to talk about, though no one has managed to bring us even a single millimeter closer to it?"
12/07/14
Gastbijdrage
640px-Dirck_van_Baburen_-_Prometheus_door_Vulcanus_geketend

Aantekeningen bij het Holland Festival:
Een podium in de ruimte

"Het publiek zat om het speelveld, volledig afgesloten door ramen. Als aapjes in een dierentuin of muizen in een laboratorium zaten de acteurs gevangen in die kooi."
10/07/14
Melle Kromhout
-1

De dubbelganger

Wat doet het met je als je ontdekt dat er iemand bestaat die op papier exact dezelfde identiteit heeft als jij? En dat zo iemand dan een crimineel is? Dave H. is… De Dubbelganger.
09/07/14
Redactie
hardhoofdberlijn3

Op zoek naar schoonheid III:
Die Nacht ist ohne Ende

Stampend en dampend rolt Berlijn zich feestend voort, van geheime kroegen naar duivelse torens en duistere feesten die het hele weekend duren.
08/07/14
Rutger Lemm
0_a23a2_a59e8336_XXXL

Post uit Moskou:
Zoals het hoort

"Ik ben inmiddels zo lang in Rusland dat ik soms vergeet dat dit asociaal gedrag is."
08/07/14
Redactie
IMG_6044

Anna bezoekt:
Stadsnomadeninformatiemiddag

Anna heeft een volkstuintje. Op een goede dag komen vreemdelingen het belendende parkeerterrein bezetten. Keep on rolling, dat is het beleid.
07/07/14
Anna van Leeuwen
Schermafbeelding 2014-07-03 om 07.56.17

Van de plank:
The Poseidon Adventure

Basje kijkt films die te lang zijn blijven. Ze valt tot drie keer toe in slaap, om vervolgens gewekt te worden door een mierzoet liedje of het gekrijs van stervende passagiers.
03/07/14
Basje Boer
Meer Journalistiek laden »