7 juni 2012

Wapenstok op YouTube

Een agent die te enthousiast de lange lat hanteert tegen een groep krakers? Een wildplassende, onhandige of verkeerd geparkeerde diender? Dankzij smartphones en YouTube is alles wat de politie doet tegenwoordig door iedereen te filmen en binnen de kortste keren te bekijken en te beoordelen.

Het filmpje, op 25 maart geüpload naar YouTube, is meer dan honderdduizend keer bekeken. We zien hoe op een zonovergoten Stationsplein voor Amsterdam Centraal een bleke Italiaan van een jaar of veertig op nogal klungelige wijze in de boeien wordt geslagen. De man lijkt in paniek. “I didn’t do anything!” roept hij. Vier politiemannen voegen zich bij de groep. “En nu werk je mee, anders ga ik je pijn doen!” roept er een. De man wordt tegen de grond gewerkt, een arm is op zijn rug gedraaid, een knie duwt zijn hoofd tegen de stoeprand. Zijn bril valt op de tegels. “Werk dan ook mee, stomme lul!” roept een andere agent.

Dan zien we ineens niets meer, want een stevige diender is voor de camera gaan staan. “Ik mag toch zeker filmen op de openbare weg?” roept de man die de film opneemt. “Je krijgt van mij nu de aanwijzing om door te lopen, en anders mag je ook zo!” zegt de agent dreigend en wijst op de Italiaan, die geboeid en schreeuwend op de grond ligt. “Stumper!” bijt hij de cameraman nog toe.

YouTube, waarop inmiddels elke minuut ongeveer 72 uur video wordt geüpload, vierde vorige maand zijn zevende verjaardag. Wie zoekt op ‘Politie’ kan direct kiezen uit ongeveer 64200 filmpjes van arrestaties, invallen en andere politieacties. De successen, maar ook de misstappen van de politie zijn tegenwoordig als de wiedeweerga door de onlinegemeenschap te aanschouwen. Websites als Blauwmisbruik, Indymedia en Geenstijl maken er een sport van agenten die uit hun rol vallen genadeloos aan de digitale schandpaal te nagelen.

Van de confrontatie tussen krakers en politie die vorige maand in de Simon Stevinstraat in Amsterdam-Oost plaatsvond, staan ondertussen vier verschillende filmpjes online. De beelden, waarop te zien is hoe agenten nogal bruut inslaan op een groep krakers, deden een discussie losbarsten over de manier waarop de politie de situatie heeft aangepakt.

De Amsterdamse burgemeester Van der Laan zei dat het optreden er “niet goed uitzag”. De krakers zeggen te overwegen bij volgende acties meer cameramannen in te zullen zetten. Helemaal nieuw is dat idee geenszins: in aanloop naar 30 april 1980, de gedenkwaardige dag van woning en kroning, werden de krakersrellen ook al van binnenuit geflimd.

Hoe gaan de korpsen om met al dat hedendaags online toezicht? Ellie Lust, woordvoerder van de Amsterdamse politie: “Wij hebben geen YouTube-beleid. Het staat iedereen vrij om in de openbare ruimte film te draaien. We moedigen dit immers ook aan. Als je iets ziet dat niet in de haak is: maak foto’s, maak filmpjes met een mobiele telefoon. We zijn een transparante organisatie, en zeggen ook altijd tegen jonge collega’s dat je omstanders nooit moet zeggen dat ze niet mogen filmen.”

Maar het valt niet te ontkennen dat de oprukkende smartphone leidt tot meer controle op gedrag van agenten in actie op straat. Worden die van bovenaf dan niet gewaarschuwd voor de immer meeloerende lenzen? Het lijkt aannemelijk, maar Ron Looije van de Raad van Korpschefs zegt van niet. “Politiemensen hebben zelf ook een mobiel en weten best dat je daar filmpjes mee kunt maken en dat die op internet gezet en bekeken worden. Bij negatieve YouTube-filmpjes ligt het allemaal op straat – dat is een verschil met de filmbeelden die we zelf maken, dat doen we sowieso altijd bij ME-acties. We bekijken dit soort beelden zelf ook, en trekken er lessen uit. Maar politie-optreden buiten op straat is ook gewoon een realiteit, agenten zijn als ze optreden duidelijk herkenbaar aan hun uniform. Er staan ook veel beelden van agenten en arrestatieteams op internet, positieve beelden van onze daadkracht, waar we juist heel trots op zijn. Maar er zijn ook veel filmpjes waarin je alleen maar ziet dat een agent iemand aanhoudt, schijnbaar om niks. De kijker weet niet dat diegene bijvoorbeeld al een half uur dronken staat te schelden. Ondertussen blijft het filmmateriaal tot in lengte van dagen online.”

Jaap Timmer, hoofddocent bij het Centrum voor Politie- en Veiligheidswetenschappen aan de Vrije Universiteit: “Natuurlijk wordt er wel over geïnformeerd. Je hebt je hier als politiemacht deels aan aan te passen en deels in te schikken. Verder moet er, net als altijd, gezorgd worden dat mensen zo professioneel mogelijk hun werk doen. Als mensen zichzelf niet onder controle hebben, zoals met die krakers het geval leek te zijn, is dat nu op geen enkele manier meer te verhullen. Dat is een stimulans voor de politie. Het lijkt me alleen maar positief dat dat soort dingen naar buiten komt.”

Over de Italiaan die bij het station werd gearresteerd is men eerlijk: “Klunzig was het wel”, geeft de politie later toe. “Het betrof hier toezichthouders, die hebben minder ervaring met arrestaties en daarom verliep het wat rommelig.” En dat gescheld had natuurlijk niet gemogen: “Niet zo netjes, nee. De agenten zijn daar op aangesproken.” De man had op de stoep gefietst en daarna geen identiteitsbewijs overhandigd. “Toen dat vervolgens gevorderd werd, verzette hij zich hevig. Als hij zich dan ook bij zijn arrestatie verzet, mogen wij dreigen met geweld – de politie heeft immers het geweldsmonopolie. En als we eenmaal beginnen met een arrestatie, maken we hem ook af.”

Timmer: “De taak van de politie zou moeten zijn hier juist die context aan te brengen, waarom er geweld wordt gebruikt, of het klopt, of dat het eenzijdig is. Ik vind sowieso dat dit soort zaken vaak leiden tot interessante en belangrijke discussies, die echt veel te weinig worden aangehaald. Hoe zit het dan precies met die bevoegdheden? Wanneer mag er geslagen worden? Wanneer mag er geschoten worden? Wat behelst dat geweldsmonopolie dan precies? Dat zijn ontzettend belangrijke dingen om duidelijk te hebben, zowel voor de politie als voor de rest van de bevolking. Ik vind zelf dat dat wel wat beter mag worden uitgelegd.”

Dit artikel verscheen eerder in Het Parool

Columns & Commentaar

Google Maps, Ruys de Beerenbrouckstraat

TIP:
Ruys de Beerenbrouckstraat

Op zoek naar een dosis pracht en treurnis? Bezoek het middelste bankje op de Ruys de Beerenbrouckstraat in Amsterdam.
29/10/14
Laura van der Haar
Starsinthesky

Alles vijf sterren:
Audio

De drie albums die volgens Kasper van Royen meer dan vijf sterren waard zijn. (En andere luistertips.)
27/10/14
Redactie
Alleen thuis illustratie

Column:
Alleen thuis

Kasper denkt een lekker griepdagje op de bank door te brengen. Dan spitsen Loeder en Muis tegelijk hun oortjes.
23/10/14
Kasper van Royen
Schermafbeelding 2014-10-20 om 08.32.22

TIP:
Laat jezelf opsluiten

Vijf mensen. Eén uur de tijd. De kamer zit op slot. Een antiek bureau, doktersromannetjes, een typemachine met verwisselde toetsen. Geen ruimte voor individuele identiteit: de groep wordt teruggeworpen op elkaar. En dat is volgens Luuk bijzonder relativerend.
20/10/14
Gastbijdrage
TIPJana

TIP:
De quarterlifecrisis en hoe ermee om te gaan

"Het probleem was vooral dat alles eigenlijk mogelijk was. L’embarras du choix."
17/10/14
Jana Antonissen
de lijst

TIP:
De lijst

“Kwaliteit en kwantiteit spelen geen rol, het gaat hier om nauwkeurigheid.”
16/10/14
Maartje Smits
Hardhoofd Sauna

Vriendschap en verlangen:
Johan

Rutger bezoekt met zijn beste vriend een spa: "Daar stonden we dan, naakt tegenover elkaar. Na vijftien jaar vriendschap."
15/10/14
Rutger Lemm
Paula's improvisatiemaaltijd

TIP:
Waterkoken

"Mijn maag roept honger en dus ga ik naar de dichtstbijzijnde supermarkt. Onderweg zoek ik op mijn telefoon naar recepten voor een waterkoker."
14/10/14
Paula Lina
Bzzl1qkCMAAdw9z

Hard//talk:
Grootgrutter redt negerslaaf

Over de uitverkoop van wat toch wel het absolute kroonjuweel van onze cultuur is: de als negerslaaf geschminkte buurtvader of overblijfmoeder die zelf bij hoog en bij laag volhoudt dat hij zijn (of zij haar) zwarte kop in de schoorsteen heeft opgelopen.
13/10/14
Jan Postma
marktplaatsdieren

Marktplaatsdieren:
Snoopy

Merel Cremers tekent dieren die te koop worden aangeboden op Marktplaats.
13/10/14
Gastbijdrage
800px-Old_timer_structural_worker2

TIP:
Ga op een dak staan

Hoogtevrees overwin je met vallen en opstaan.
10/10/14
Gastbijdrage
Attachment-1

Column:
Snot

Voor ik het weet barst ik aan het burgerloket, met minstens dertig wachtenden achter mij, in janken uit. En dan ook nog eens janken van het goorste soort.
09/10/14
Laura van der Haar
5jaarTIP

TIP:
Feesten alsof je vijf bent

Waarom geen quizzen meer, geen speurtochten, geen dropveterparades? Of op z’n minst wat tumtums? We zijn inmiddels toch oud genoeg om niet langer volwassen te willen zijn.
06/10/14
Emy Koopman
0cb6cs3qdj28scqc

ZweetTIP:
Sweat

Mijmeren over Heath Ledger in een wielrenbroekje.
04/10/14
Emy Koopman
Schermafbeelding 2014-09-29 om 10.18.34

Zweetweek:
Een korte introductie (in het Zweeds)

Ja, de zomer is voorbij, maar zweet is zoveel meer dan alleen dat plakkerige gevoel onder je oksels, op je rug of in je kruis wanneer je je in de Hollandse zomer (tussen eind juni en begin juli) per ongeluk te veel hebt ingespannen.
29/09/14
Redactie
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

White Canvas

MuseAm:
het Instituut voor Onbedoelde Kunst

Is dit kunst? MuseAm maakte een audiotour langs onbedoelde kunstwerken in Amsterdam West.
27/10/14
Redactie
een jong parijs is een - 600

Stiftgedicht:
een jong Parijs

…is een roerig Parijs… is… een nevelig Parijs …
24/10/14
Gastbijdrage
kapiteinshuis

Waar ik thuiskom:
Kapiteinshuis

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. ‘Moet je schrijven over Auschwitz en depressieve mannen bij die opleiding van je?’
24/10/14
Gastbijdrage
Markt_piepers

Kort verhaal:
Markt

"Ik ben geen lingerieman. Zijde of katoen - het is mij om het even. Belangrijk zijn mijn vingertoppen en de overgang van huid naar stof en opnieuw naar huid." Een verhaal van Koen Alfons.
21/10/14
Koen Alfons
VIS HARDHOOFD 0914 JOOST DEKKERS

Kort verhaal:
Vis

Een liefde in bad. Een bad zonder liefde. Een vis zonder water. Een kort verhaal van Anne Everard.
20/10/14
Anne Everard
illustratie: Anna van Dooren

Gedicht:
Maar ongetwijfeld begrijpen jullie alles

Hannah van Binsbergen schreef een waargebeurd gedicht op basis van een nacht in een kamer waar alleen een matras en een boekenkast in past.
09/10/14
Gastbijdrage
Julie 1_ik sta op zich wel open voor de liefde

Ik sta op zich wel open voor de liefde

Weg met de oppervlakkige lust, lang leve de romantiek. In deze nieuwe serie gaat Julie op zoek naar liefde: "Ik heb al in genoeg vreemde bedden gelegen om te weten dat je via die weg niet tot genegenheid of verrijking komt, en al zeker niet tot liefde."
08/10/14
Julie Cafmeyer
Schermafbeelding 2014-10-07 om 11.06.59

Interview:
Max (vijf jaar oud)

Hard//hoofd bestaat vijf jaar. Max ook. Een diepte-interview met een vijfjarige.
08/10/14
Job Steggink
Er ligt een man te niezen voor de deur

Kort verhaal:
Igor

"Ik telefoneer naar beneden. Mijn man neemt op. 'Er ligt iemand voor de deur,' zeg ik. 'Iemand die slaapt.' Stilte aan de andere kant van de lijn. Gelach op de achtergrond, gerinkel van servies. 'Ik heb bezoek,' zegt mijn man."
07/10/14
Joyce de Badts
zweethut

Zweetweek:
Saunatype

Een zweterig verhaal van Koen Alfons. ‘Ik zei: “Hé Schwarzenegger”.’
02/10/14
Koen Alfons
zweet cobyy

De betekenis van zweetplekken

Een rorschachtest met zweetplekken lijkt verontrustende karaktereigenschappen van redactieleden aan het licht te brengen.
30/09/14
Redactie
7671959450_bbc79115dc_z

Zweetweek:
Een gedicht voor hardlopers

Je kunt hardlopen met muziek, podcasts of lekker in stilte, maar nu is er poëzie speciaal voor de joggende medemens.
30/09/14
Maartje Smits
blote vrouwen volgen is een - 600

Stiftgedicht:
blote vrouwen volgen

Blote vrouwen volgen is…
22/09/14
Gastbijdrage
Lotte Nijhof - gezicht

Lotte Nijhof:
Een koeienmaag om in te verdwalen

Het werk van Lotte Nijhof doet denken aan ontzettend scherpe foto's die zo ver zijn ingezoomd dat je alle poriën, rimpeltjes, bultjes en andere viezige details ziet die je normaal liever niet wilt zien.
18/09/14
Gastbijdrage
healy

Dermot Healy:
Op zoek naar mijn favoriete schrijver

Willems lievelingsschrijver blijkt overleden. 'Healy op mijn laptopscherm. Hij leest voor, maakt grapjes, lacht, aait zijn hond Tiny. Hij is kalm en levendig tegelijkertijd.'
12/09/14
Willem Claassen
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

cover

Panda-eiland

De geestelijk vader van de Fiat Panda, Giorgetto Giugiaro (1938), ontwierp naast auto's ook vuurwapens en pasta.
14/10/14
Gastbijdrage
Schermafbeelding 2014-10-13 om 08.03.12

Van de plank:
Heat

"Buiten regent het, binnen wordt het gedurende de honderdzeventig minuten die de film duurt steeds donkerder. Al Pacino method act een rechercheur."
13/10/14
Basje Boer
unnamed

23 geslaagde voorbeelden van retroactief geplaatste reclame in de literatuur:
Nummer 22 zal je in een monsterachtig ongedierte – Rentokil! – veranderen!

“Noem me Kapitein Iglo.”
10/10/14
Jan Postma
zweetweek zweetkamerlucht en verschrompelde piemels

Zweetweek:
Kleedkamerlucht en verschrompelde piemels

Niets zo mooi als een afgetraind hardloperslichaam. Maar op de euforie van de hardloopwedstrijd, volgt de desillusie van de kleedkamer: "Je zit onder het zweet, dus je gaat onder de douche staan tegenover wildvreemden met hun verschrompelde piemels."
03/10/14
Floris Solleveld
hardhoofdzweten

Zweetweek:
Zweet en schaamte

Waarom vinden we balzakzweet minder vies dan de zweetplekken van een enthousiaste professor? Een analyse van onze schaamte.
01/10/14
Emy Koopman
zweetweek derk

Zweetweek:
De Club voor Niet Zwetende Mensen

Mensen die niet-zweten zijn de paria's van onze samenleving, ontdekte Derk al op jonge leeftijd. "Hij zweet niet want hij is onvruchtbaar’, schreeuwde een meisje met een pony en een IQ van onder de 60, waarna de gymleraar mij direct naar de schooldokter stuurde."
29/09/14
Derk Fangman
3.-uit-het-raam

Reportage:
Bang hart

Blijven en gaan in een psychiatrische instelling.
11/09/14
Gastbijdrage
Paulo Ito

Tikkie terug

De volkssport is het contact met het volk kwijt, maar het is nog niet te laat. Rutger heeft een idee om het moderne voetbal (en de wereld) te redden.
11/09/14
Rutger Lemm
Illustratie Merlijn

Winnaar Scriptieprijs:
De kunst van het tentoonstellen

Marian Cousijn schreef het winnende artikel voor de Scriptieprijs over de machtsstrijd tussen kunstenaars en curatoren.
03/09/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
demonstratie

Ruzie:
ROOD

Joris zoekt mensen die ruzie maken. De jongerenafdeling van de SP maakt vijanden.
18/08/14
Joris Bellwinkel
keret

Post van Keret:
“Let the IDF Win”

Etgar Keret over hoe rechts Israël geen kritiek op het leger duldt. De wie-niet-voor-ons-is-is-tegen-ons-logica regeert.
15/08/14
Gastbijdrage
happn-telecharger-gratuitement-application-iphone-android

HAPPN:
Second chances and new romances

Online daten blijft ongemakkelijk en creepy. Jana onderzoekt of de app Happn - the new kid on the block - daar verandering in brengt.
13/08/14
Jana Antonissen
toergenjev_02

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist II

"Dat is de enige gedachte die Toergenjev, geconfronteerd met zijn eigen ongeloof, in staat is te verdedigen. Het idee dat, ook als alle afgodsbeelden zijn stukgeslagen, het zonder illusies nog mogelijk is van de wereld te houden."
11/08/14
Thijs Kleinpaste
toergenjev_01

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist I

Over het leven en werk van één van de weinige Russische schrijvers die geniaal was zonder ook gek te zijn: Ivan Toergenjev, ironische beschouwer van zijn tijd. Het is zomer. Lees!
08/08/14
Thijs Kleinpaste
Meer Journalistiek laden »