23 mei 2012

De stad als jungle

Je kunt ter ontspanning in het bos gaan wandelen, of een rondje door de buurt lopen. Als je meer opwinding zoekt, kun je gaan raften of skidiven. Maar je kunt ook in de stad het gevaar op zoeken. Annabel ging in Londen op pad met urban explorers Arjun en Elles.

Zie urban exploring als de antithese van een rustgevende boswandeling. Natuurlijke wildernis bestaat ​​uit bomen, struiken, vogelgeluiden, wilde dieren en beekjes. In de herfst vind je er paddenstoelen, in de lente staat alles in bloei. Veel mensen komen tot rust in deze ‘ongerepte’ omgeving. Ze laten er van alles uit en los. Hun teckels en bouviers, hun kinderen, maar ook werkstress, sociale media- en stadsstress. Want natuur is ongecompliceerd, voorspelbaar en voor iedereen toegankelijk. Je hoeft alleen je stadsschoenen voor rubberen laarzen te verwisselen, en dan kun je er zo inlopen.

Er is een tweede wildernis op aarde. De door mensen gemaakte bushbush bestaat uit beton en staal, wolkenkrabbers en ondergrondse tunnels. En sommigen van ons komen meer tot rust in deze jungle. Over de hele planeet kun je vervallen stedelijke structuren vinden. Dit verloren industriële erfgoed ligt in of onder de werkende stad. Deze lege, verboden ruimtes, die velen van ons angst inboezemen, nodigen anderen uit tot onderzoek. Deze mensen noemen zichzelf urban explorers.

Urban exploring (UE) is een aanduiding voor het onderzoeken van braakliggend stedelijk gebied, dat niet openbaar toegankelijk is. “At first glance it is quite an odd activity. There is no apparant reason, other than being in that space.” Urbexers Arjun en Elles brengen hun vrije tijd graag door in verlaten ruimtes in en onder Londen. Van braakliggend industrieterrein tot een vergeten schoolkantine, van een halfingestorte ziekenhuisgang tot een verlaten machinekamer, van gesloten metrostation tot liftschacht en kantoordak. Met gevaar voor eigen leven betreden deze jonge, stedelijke archeologen industriële ruïnes, die de meeste van ons als nutteloos en onveilig zien.  Wie zijn deze urban explorers precies? Wat drijft hen?

Several’s Mental Asylum, Colchester, Essex

Nature versus (abandoned) Nursery

“It’s the adrenaline rush,” zegt Arjun. Want het betreden van deze stedelijke structuren is niet zonder gevaar. Elles stroopt haar mouw op. “Deze blauwe plek heb ik opgelopen toen het alarm afging in een verlaten ziekenhuis en ik van de brandtrap viel. En deze,” ze laat een fikse snee op haar elleboog zien, “is een herinnering aan de ondergrondse rivieren onder Camden [wijk in Noord-Londen -AT].” Arjun legt uit dat het niet alleen om onderzoeken en verkennen gaat, maar ook om adrenaline en spanning. Aan urban exploring zijn diverse risico’s verbonden, zowel fysiek gevaar, als de mogelijkheid van arrestatie en bestraffing. En daarmee onderscheidt UE zich van extreme sporten. Als je met een kabel door de bomen van een onbegaanbaar oerwoud wilt roetsjen (ofwel ‘ziplining’) zal niemand je aanklagen, maar van een gammele fabriekspijp abseilen is een heel ander verhaal. ‘Onbegaanbaar’ terrein in een stedelijke context is namelijk synoniem voor ‘verboden’ terrein, daarom is het zo spannend. Elles: “Jezelf in gevaar brengen is een onderdeel van onze sociale norm. We zijn gevaarconsumenten. Denk maar aan extreme sporten als parapenten of ski diving. Alleen is gevaar in onze samenleving gecommodificeerd en gereguleerd. Gevaar heeft zo geen intrinsieke waarde meer.”

Niet alleen het ontwijken van zichtbare obstakels geeft een kick, maar vooral het omzeilen van onzichtbare hindernissen als alarmen, lokale, regionale wetten of antiterrorismewetten. Als je even niet oplet, zak je op tien hoog door de vloer of word je achtervolgd door een politiehond in een met glasscherven bezaaide glibberige rioolbuis. Het is in ieder geval een stuk origineler dan wildwaterraften in de Ardennen. Arjun: “Urbexing is about the thrill of knowing this is an unique perspective, which is aggressively sought out.”

Millenium Mills, Royal Victoria Dock

Het onkruid van de stedelijke jungle

Maar een adrenalinekick is niet de enige motivatie die Arjun en Elles het krakkemikkige dak van een verlaten ziekenhuis op drijft. Veel verlaten sites worden uiteindelijk afgebroken. De belangrijkste rol van de stedelijke verkenner is misschien wel die van de laatste getuige van het gebouw. Gebouwen worden in essentie gemaakt voor mensen. Ze zijn gebouwd met een functie, die ons ten goede komt (of zouden moeten komen). Wanneer gebouwen worden verlaten, dienen ze dit doel niet langer. Een metropool als Londen is bij uitstek een voorbeeld van een door en door geplande sociaal-economische structuur, gevormd door economische krachten en ingericht door bedrijfsorganisatie. Ruimtes zonder bestemming, dus zonder economische of maatschappelijke functie bestaan simpelweg niet. Het zijn non-ruimtes met een hek eromheen en een zware ketting met hangslot, waarvan niemand weet wie het sleuteltje heeft. Urbexers geven deze zogenaamd nutteloze ruimtes een nieuwe bestemming. UE kun je wat dat betreft opvatten als een extreem voorbeeld van een soort ‘plaatsfetisjisme’. Een obsessie voor het lokale als de enige plaats voor individualisme en authenticiteit in een wereld die gedomineerd wordt door onzichtbare globale machtstructuren en massaconsumptie. In een door en door geplande omgeving, zijn dit plekken waar je nog kan dromen, ruimtes om zelf in te vullen.

Maar er zijn ook maatschappelijke beweegredenen. UE als activiteit is nuttig in het nadenken over de sociale productie van deze urban voids. Arjun geeft het St. Clemens Hospital in Oost-Londen als voorbeeld. Een ziekenhuis dat sinds 2004 leegstaat, ondanks pogingen van de East London Community Land Trust hier driehonderd woningen van te maken. Arjun en Elles laten foto’s zien van de stedelijke ruïne. Door ze online te plaatsen, maken ze dit verboden en vergeten terrein zichtbaar. Op mijn vraag of zij urbexing in deze context zien als een vorm van ‘plaats-emancipatie’, antwoordt Arjun: “We document time in a place that doesn’t exist, however, we do not contribute in a political sense.”

Elles en Arjun zien UE niet als een vorm van activisme, omdat UE in zichzelf geen direct maatschappelijk nut heeft. Het is allereerst a personal thing. De rust die zij vinden in lege, betonnen grotten, is niet te vergelijken met de vredigheid van een bos. Het is een tegenovergestelde natuurervaring. De urbexer vindt geen gemoedsrust in de veranderlijkheid van de seizoenen, de groei en bloei van de natuur, de vogelgeluiden, maar voelt zich verwantschap met het verstilde onkruid van de stad.

(Cannot make location public.)


Met dank aan: Arjun en Elles

Foto’s: Arjun Banerjee

Columns & Commentaar

Lady Gaga

Guilty Pleasures

Guilty pleasures als ironische uitweg bij een gebrek aan een werkelijk interessant gespreksonderwerp. Suzanne vindt het maar nep, je kunt namelijk alles wel kapot ironiseren.
23/07/15
Suzanne Schönbeck
DP819761

TIP:
Niet begrijpen

Een toevallige ontmoeting bij een vijver zet Maite aan het denken over het fenomeen 'begrijpen'.
21/07/15
Maite Karssenberg
Paula_TIP_Verhalenverteller

TIP:
Verhalenverteller

Paula luistert ademloos naar een verhalenverteller en gaat slaperig naar huis.
13/07/15
Paula Lina
Roos_Tip_Vliegend huisdier

TIP:
Vliegend huisdier

Roos houdt niet van honden, maar een kat neem je niet mee naar zee. Dus zoekt ze ander gezelschap als zon en wind haar naar zee jagen.
10/07/15
Roos Euwe
1240399390_c54f5d62e2_o

Hard//Talk:
Verantwoord politiegeweld

Mitch Henriquez overleed doordat hij met geweld gearresteerd werd. Dolf vraagt zich af of de politie voldoende zelfkritisch is.
08/07/15
Gastbijdrage
507px-Kassa’s_Maxis_superstore_Cash_registers_in_Maxis_superstore

TIP:
Geen kassameisje

Voor iemand met een studiepauze die achter de kassa staat, ziet de wereld er heel anders uit.
06/07/15
Gastbijdrage
sLAVOJ

Hard//Talk:
Slavoj Žižek

Wester zat ineens bij Slavoj Zizek in het vliegtuig. Het zette hem aan het denken over gelijkheid en rechtvaardigheid.
03/07/15
Gastbijdrage
Laura_TIP_Neem een hond

TIP:
Neem een hond

Met een hond is de wereld groter. 'Voorheen had ik weinig contact met djellabadragers, maar sinds ik er bij de meesten onder heb gelegen zijn de verhoudingen stukken warmer.'
03/07/15
Laura van der Haar
Koers

TIP:
Stem af op de Belg

Het is koers, en Theo Koomen en Jean Nelissen wisten het al: veel mooier dan de Tour zelf, zijn de verhalen er omheen.
02/07/15
Gastbijdrage
Koen_Weekend_Frank Sinatra

TIP:
Tom Cruise-weekend

Koen houdt een Tom Cruise-weekend.
29/06/15
Koen Alfons
Spelletje

Column:
Spelletje

Kasper zie het als zijn opvoedkundige taak om Annika zo vaak mogelijk te laten verliezen.
26/06/15
Kasper van Royen
11536517_10207354015034466_4088402072394418304_o

TIP:
Druiven

Tijdens haar jeugd in Limburg zocht Paula naar een manier om de verveling te verdrijven. Druiven bleken daar het perfecte fruit voor te zijn.
26/06/15
Paula Lina
7182988273_92c3d8052a_b

TIP:
Minijob in Berlijn

De Nederlandse aangeharkte steden en de haastige cultuur kan gaan vervelen. Sophie heeft de oplossing: neem een Minijob in Berlijn en tap biertjes voor vijf euro per uur.
22/06/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 4 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (IV)

'Lieve David, Ik hoop dat je op deze brief wel persoonlijk reageert, ook al koester ik de mail van je personal assistant met liefde.'
21/06/15
Gastbijdrage
Olea_europaea_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-229

TIP:
Vertrouw op de verlanglijst

Luuk moet een cadeautje kopen voor zijn moeder en belandt ongewild in een olijfoliewinkel.
19/06/15
Gastbijdrage
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

ZONDAGSCHRIJVER 8 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VIII)

'Lieve Nina, Ik schrijf jou omdat jij leeft, Susan Sontag al elf jaar dood is en ik geen zin meer heb om mezelf door onbestemde melancholie af te laten leiden van "de wereld om me heen", "het hier en nu", "het moment op zich".'
19/07/15
Gastbijdrage
spacecake

Cookie Samurai

‘Kan ik jullie een cakeje aanbieden?’ vroeg Cookie Samurai. Ook in San Francisco kun je beter geen snoepgoed van vreemde mannen aannemen, ontdekte Emma Slaats.
14/07/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 7 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VII)

'Lieve Raymond, Toen de dronken mensen door mijn favoriete liedjes heen praatten, wilde ik niets liever dan mijn middelvinger opsteken.'
12/07/15
Gastbijdrage
kattebak en poezemand IMG_9153kl

Chocolademousse

Anna van Leeuwen laat zich graag inspireren door de oproepen op het prikbord in jouw supermarkt. Heb je een bijzondere oproep gezien, en wil je dat Anna het verhaal daarachter bedenkt? Stuur haar dan een scherpe foto van het kaartje, en wie weet verwerkt zij het in een van haar verhalen. Ik bekijk de aderen [...]
10/07/15
Anna van Leeuwen
ZONDAGSCHRIJVER 6 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VI)

' Lieve Louis Paul, Toen ik vijftien was nam ik "Eros en de eenzame man" mee naar het strand. Ik had niet gezien dat de man op de kaft voor een levensgrote vagina stond.'
05/07/15
Gastbijdrage
schuivende_glazen

Kort verhaal:
Schuivende glazen

‘"Bent u geopend?" vroeg een gast op een middag. "De deur is toch van het slot," sprak de nieuwbakken eigenaar.'
01/07/15
Gastbijdrage
gentlemen

San Francisco gentlemen

Als jongens je hier aanspreken is hun doel niet een one-night-stand en je de volgende ochtend nooit meer te bellen. Nee, jongens vragen je telefoonnummer om een afspraak te maken voor een kop koffie of een lunch. Kéurig.
30/06/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 5 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (V)

'Lieve Marilyn, Deze zomer werd ik ineens fan van je. Niet van je muziek, maar van je radicaliteit. Op een rare manier vond ik je ook aantrekkelijk.'
28/06/15
Gastbijdrage
normandie

Naar Normandië

In 1993 probeerde het gezin van Olga in een ruk naar Normandië te rijden. Dit mislukte.
25/06/15
Olga Kortz
unnamed

Gedicht:
Uitzicht op een park met enorme bomen

Mijn collega’s en ik lachen dan de lach van mensen die weten dat ze bevoorrecht zijn maar uit beleefdheid zwijgen.
21/06/15
Gastbijdrage
Lasse Wandschneider

DE EUROLINESGEDICHTEN

Hoe kan ik een artistiek en intellectueel bevredigend leven leiden? En er toch uitzien als Vin Diesel in ‘xXx’ (2002)?
14/06/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 3 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (III)

'Lieve Antonin, Heb jij nooit de verleiding gehad de mensen de zaal uit te jagen? Te zeggen: trek asjeblieft de echte wereld in, er valt hier niks te beleven dat je daar niet duizendmaal mooier, gruwelijker en grappiger kan vinden.'
14/06/15
Gastbijdrage
glas 2 600px

I wrote about you

'De bekentenis was duidelijk: ik had iets met haar ex-vriend. We waren vriendinnen, dus dit diende besproken te worden.'
12/06/15
Julie Cafmeyer
ZONDAGSCHRIJVER 2 JOOST DEKKERS

Een fanbriefroman. Een egodocument (II)

'Lieve Patti, Ik ken je pas sinds de zomer.'
07/06/15
Gastbijdrage
image

Paramixtape

Een kleine verzameling nummers over buitengewone verschijnselen; van je ziel verkopen tot achtervolgingswaan.
07/06/15
Redactie
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Zelfrijdende-auto-Google-voor-het-eerst-betrokken-bij-ongeval-met-gewonden

Nieuws in beeld:
Google ongeval

Een zelfrijdende auto van Google is voor het eerst bij een ongeluk betrokken geraakt waarbij gewonden zijn gevallen. – Chiel te Bokkel is illustrator, cartoonist en grafisch ontwerper. In zijn beeld zoekt hij een combinatie van realiteit, fantasie en het onbewuste.
18/07/15
Beeldredactie
2898021822_95279b8d07_z

Hard//Talk:
Geen zorgen

Het klimaat dreigt op hol te slaan en niemand doet iets. Wester roept op tot hoofdredactioneel activisme.
16/07/15
Gastbijdrage
Genderneutraal

Hard//Talk:
Gendervrij toiletteren

Paula is groot voorstander van gendervrij toiletteren, maar vraagt zich af of je dit bereikt door aparte wc's te openen.
14/07/15
Paula Lina
Dove Muizen

Nieuws in beeld:
dove muizen

Het lukte de onderzoekers om de proefdieren met een luide knal te verrassen, zodat ze van schrik opsprongen. “Je kunt muizen niet vragen of ze kunnen horen, dus we moesten deze truc wel gebruiken om erachter te komen of hun gehoor goed werkte”, verklaart Holt op nieuwssite New Scientist. – Merlijn Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch [...]
11/07/15
Beeldredactie
twerking

Nieuws in beeld:
tweehonderd jaar twerken

Nieuws in beeld: twerken
04/07/15
Beeldredactie
4558923101_9a35f41827_o

Hard//Talk:
Niet van deze tijd

De grootste dooddoener in een discussie: stellen dat wat de ander zegt niet van deze tijd is. Suzanne vindt het vals spel.
30/06/15
Suzanne Schönbeck
openluchtmuseum

Hard//Talk:
Evacueer Amsterdam!

Amsterdam wordt bedreigd door een tsunami van toeristen. Mark stelt voor de evacuatie in gang te zetten.
25/06/15
Gastbijdrage
Wereldkaart

Keldercast:
Onbekende bestemmingen

Met alle vakantieplannen in het verschiet bespreken Emy, Miriam en Nikki boeken waarin de hoofdpersonen de aardbol afreizen.
24/06/15
Audioredactie
zorgrobot

Hard//Talk:
Eén wet

Miriam bezoekt een Belgische kustplaats en ontwikkelt een mantra: 'ik wil nooit wegkwijnen; ik wil nú voluit leven'
23/06/15
Miriam van Ommeren
Colt

Nieuws in beeld:
Colt heeft haar kruit verschoten

Er komt een einde aan de generaties Colt-guns.
20/06/15
Redactie
dames

Hard//Talk:
Het ware voetbal

Mirko kijkt naar het WK vrouwenvoetbal en vindt het een verademing.
18/06/15
Mirko van Pampus
orgasmic meditation_groot

Orgasmic meditation

Emma Slaats doet verslag van haar half jaar in San Francisco. Op zoek naar een kamer, belandt ze bij een wel erg vrijdenkende woongroep.
16/06/15
Gastbijdrage
meisje neus_xf&m

Nieuws in beeld:
zonder neus met neus

Een twee-jarig meisje geboren zonder neus is de eerste persoon die een neusimplantaat  krijgt om de groei van het missende aanhangsel te bevorderen. – XF&M (Xiao Feng & Mathieu) zijn een illustratieduo, afgestudeerd aan Academie Minerva in Groningen. Het liefst werken ze samen aan een illustratie en gebruiken ze een combinatie van verschillende technieken, zoals [...]
13/06/15
Kwennie
Invasie_02

De Uniformen komen

In 2031 zien de meeste jongeren in grote wereldsteden zichzelf als uni – niet te verwarren met uniek, een ‘vies hipsterwoord’.
11/06/15
Gastbijdrage
WegmetdeWare

Liefde is menselijk

Wie zijn exen naast elkaar legt, ontdekt een patroon. Ik voel me bijvoorbeeld aangetrokken tot opgewekte types, toch wordt bijna 70 procent van mijn geliefden depressief terwijl ze met mij zijn.
10/06/15
Maartje Smits
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd