17 april 2012

Interview:
Kevin Kelly

Technologie is een kosmische kracht en heeft een eigen wil: de ideeën van zelfbenoemd ‘techno-filosoof’ Kevin Kelly zijn allerminst alledaags. Maar Kelly heeft als oprichter van het veelgeprezen technologietijdschrift ‘Wired‘ zijn sporen verdiend. Een gesprek over Steve Jobs als aardappelboer, de wisselwerking tussen techniek en privacy en wat we kunnen leren van de amish.

Voortplantingsorgaan van onzin

Technologie is de sterkste kracht op aarde en we hebben onszelf ermee getemd. Dat zegt Kevin Kelly in een van zijn lezingen op de bekende TED-congressen. Gezeten op een hoge stoel, met zijn benen bungelend boven de grond, vertelt hij dat technologie voor ons een relatief nieuw begrip is, terwijl we de aarde er al mee beïnvloeden sinds ver voor de industriële revolutie. De Ted Talk uit 2009 is een voorproefje van zijn boek What Technology Wants, dat onlangs in een Nederlandse vertaling verscheen als De wil van technologie. Hierin zet Kelly een paar extravagante denkbeelden uiteen. Hij stelt dat zowel onze evolutie als de ontwikkeling van technologie deel uitmaken van een kosmische beweging die zorgt voor steeds meer keuzes en mogelijkheden. En de problemen die daarbij komen kijken, lost technologie zelf op.

De mede-oprichter van het veelgeprezen technologietijdschrift Wired oogst met deze ideeën zowel lof als kritiek. Hij werd bestempeld als genie, determinist, rebel, new-ager en naïeveling. Op Kelly’s stelling dat mensen de voortplantingsorganen van technologie zijn, noemde technologie-scepticus Evgeny Morozov hem het voortplantingsorgaan van onzin. Zelf beschouwt Kelly zich eerder als een theoreticus: “Ik probeer een theorie van technologie op te stellen, die we vreemd genoeg nog niet hadden. Ik zou mezelf denk ik definiëren als techno-filosoof.”

Illustratie: Joost Dekkers

Steve Jobs als aardappelboer

Via Skype, een technologie die ons tijdens het gesprek af en toe in de steek laat, praat Kelly vanuit de werkkamer in zijn Californische huis over de verbondenheid van mens en technologie. Ook dieren gebruiken technologie: vogels bouwen nesten en bevers dammen. Maar, stelt Kelly, meer dan welk ander dier hebben wij onszelf gemodificeerd – en dus getemd – door de uitvindingen die wij deden. Zo hoefde de menselijke maag minder te verteren toen we gingen koken op vuur, want de kookpot fungeert als een externe maag. Als meer recent voorbeeld noemt Kelly de bril: “We lezen steeds meer. Dat is niet natuurlijk, dus hebben we een nieuwe capaciteit nodig. En die capaciteit is een bril.”

Ook om onze talenten uit te drukken zijn we afhankelijk van technologie, benadrukt Kelly: “Stel je voor wat een verlies het was geweest als Mozart tweeduizend jaar voor de uitvinding van de symfonie of de pianoforte was geboren. Of als Van Gogh drieduizend jaar voor de uitvinding van olieverf had geleefd.”

In je boek beschrijf je hoe sommige uitvindingen en gebeurtenissen in de evolutie onvermijdelijk waren. Denk je niet dat als Mozart te vroeg was geboren, een andere componist zijn symfonieën had geschreven?
“Ik denk dat uitvindingen onvermijdelijk zijn, maar mensen niet. De gloeilamp was onvermijdelijk, maar niet de gloeilamp zoals Thomas Edison die precies maakte. Als Mozart te vroeg was geboren, hadden we symfonieën, maar niet die van hem, omdat die afhankelijk zijn van zijn persoon. Wat ik daarmee wil zeggen, is dat er vandaag ergens in de wereld een jongetje of meisje rondloopt met een talent voor een nieuw medium dat nog niet is uitgevonden. Daarom is het onze taak zoveel mogelijk technologieën te ontwikkelen, zodat iedereen zijn genie met de wereld kan delen.”

Mark Zuckerberg en Larry Page zijn dit soort genieën?
“Ja, absoluut. Of Steve Jobs. Stel je voor dat Jobs tweeduizend jaar geleden was geboren. Dan was hij waarschijnlijk een hele goede aardappelboer geweest, maar zijn echte talent zou geen kans hebben gekregen.”

Keuzestress in een mosterd-wereld

Dat technologische ontwikkelingen van oudsher gepaard gaan met grote problemen als vervuiling en overbevolking, acht Kelly ondergeschikt aan de voordelen. Zoals het een tech enthusiast betaamt, verwacht hij dat technologie die problemen zelf weer oplost. Zo zal de bevolkingsgroei zich vanzelf temperen, voorspelt hij in zijn boek.

Wat als dat niet gebeurt?
“Ik denk niet dat de mens zichzelf of het leven op aarde kan uitroeien. Wel zouden we ons zorgen kunnen maken over een terugslag; dat de beschaving terugzakt in een soort middeleeuwse periode, of dat twee miljard mensen sterven door een pandemie. Maar dat is gewoon een terugslag, waarna we alles weer opnieuw zullen opbouwen.”

Ook vertel je dat de kosmische beweging waar technologie deel van uitmaakt leidt tot steeds meer keuzes en mogelijkheden. Maar we krijgen nu al stress van al die keuzes die we moeten maken. Hoe stel je je voor dat technologie het probleem van keuzestress oplost?
“Er is een klein, primitief voorbeeld van hoe we dat kunnen kunnen doen, en dat is de technologie van de default. In ingewikkelde software programma’s wordt daar ook gebruik van gemaakt. De standaardinstellingen zorgen ervoor dat je sommige keuzes die er wel zijn, niet meteen hoeft te maken. Bijvoorbeeld of je je bookmarks achterstevoren wilt, of hoe je de werkbalken van een programma precies ingedeeld wilt hebben. De default verbergt je keuzes, zodat je pas hoeft te kiezen als jou dat uitkomt. Zo zou dat ook kunnen werken bij het kiezen van, zeg, mosterd in de supermarkt. Dan heb je bijvoorbeeld een apparaatje bij je dat zegt: ‘Jij wil deze mosterd.’ En misschien geeft het een paar suggesties voor alternatieven. Naarmate je meer geïnteresseerd raakt in mosterd, opent het een mosterd-wereld voor je, als je daar klaar voor bent.”

Hoe zouden die standaardinstellingen helpen bij iets lastigers, zoals het vinden van een baan?
“Door als je geen beslissing kunt of wil maken, je een klus toe te bedelen waarvan het systeem denkt dat het bij je past, op basis van jouw kwaliteiten. En in de trant van een leven lang leren, begint dat al voor je afstuderen. Het is een beetje als bij Amazon: het systeem suggereert een project op basis van alles dat het weet van jou en van je vrienden.”

Komt onze privacy daar niet mee in het geding?
“Het grootste probleem met privacy is dat we er nog niet uit zijn wat wel of niet gepast is online. Maar het werkt niet om dingen te verbieden, dat is niets anders dan uitstel. Je moet er achter proberen te komen hoe iets beter kan. In de Verenigde Staten blijken mensen transparantie boven privacy te verkiezen: ze laten liever veel van zichzelf zien op internet zodat ze hun individualiteit kunnen uitdrukken, dan dat niemand weet wie ze zijn. IJdelheid wint het van privacy. Je kunt er ook voor kiezen ondoorzichtig te zijn, maar dan ben je generiek.”

De verantwoordelijkheid voor onze privacy ligt dus bij de gebruiker van technologie?
“Niet alleen. De grote internetbedrijven zijn erg invloedrijk: Ze nemen steeds meer een centrale plaats in binnen de maatschappij, terwijl de nationale overheid minder belangrijk wordt, dus hun sociale verantwoordelijkheid is groot.”

Maar nemen ze die ook?
“Meer en meer. Er wordt veel maatschappelijke druk op bedrijven uitgeoefend om een verantwoordelijk product te leveren.  Ze maken genoeg winst om dat te kunnen doen. Het gaat langzaam, maar ze begrijpen en accepteren in toenemende mate dat ze een verantwoordelijkheid hebben. Wij moeten accepteren dat die bedrijven essentieel worden in onze samenleving en in plaats van ze af te wijzen, bedenken hoe ze hun rol binnen die samenleving beter kunnen uitvoeren. Dat is ook een rode draad in mijn boek: een adequate reactie op technologie is niet het afremmen ervan, maar het vermenigvuldigen en verbeteren.”

Online amish schuur

Zelf probeert Kelly de technologie in zijn leven tot een minimum te beperken – een beslissing die resulteerde uit een reis van acht jaar door Azië en een fietstocht over het Amerikaanse continent, waar hij van dichtbij kennismaakte met enkele amish gemeenschappen. De amish, die zich afzetten tegen technologische vooruitgang, zijn een belangrijke inspiratiebron voor Kelly, die er in zijn boek een hoofdstuk aan wijdt (‘Lessen van de amishnerds’). Met zijn witte baard en snor heeft hij in zijn voorkomen zelf iets weg van een amish man, vooral als hij zijn grote bril met rond montuur draagt. Naast techno-filosoof noemt Kelly zich een minimite. De vertaling van dit woord opzoeken heeft geen zin, zegt hij, want het staat niet in het woordenboek. “Het is iemand die de hoeveelheid technologie minimaliseert in zijn eigen leven, en vergroot in het leven van anderen.”

Denk je niet dat we de overvloed aan technologie op een gegeven moment zat raken?
“Er is altijd de keuze om geen technologie te gebruiken. Daarom besteedde ik ook een hoofdstuk aan de amish. Maar ik vind het vooral interessant hoe weinig mensen hier uiteindelijk voor kiezen. Je verliest namelijk een hoop als je technologie opgeeft. Het leven van de amish kent veel voordelen: een sterke identiteit, ongelooflijk sterke familiebanden, prachtige steun van de gemeenschap. Maar je geeft veel keuzes op. Een meisje heeft maar één levenslot, en dat is moeder worden. Ze wordt geen fotografe, wiskundige, of ballerina, helemaal niets. Ze wordt een moeder.”

Die voordelen waar de amish technologie voor opgeven: denk je dat we die op een gegeven moment weer terug krijgen?
“Het idee van de amish dat de mens eeuwig blijft zoals hij is, dat niet. Dat rijmt simpelweg niet met het idee van toenemende keuzes. Maar zoiets als gemeenschap, dat proberen we nu weer te maken met online gemeenschappen – dat is heel spannend, heel geweldig. In hoeverre kunnen we online een amish schuur opzetten?”

Kelly staat op het punt een nieuwe reis door Azië te maken. In Taiwan, China, India, Korea, Indonesië en Birma zal hij verder techno-filosoferen. “Ik ga naar de plaatsen waar de toekomst ligt. In India en China wonen zoveel meer mensen dan in de VS en Europa. Het zal in de toekomst niet gaan om wat wij denken, maar om wat zij denken. In dezelfde regio liggen een paar van de oudste plekken in de wereld, technologisch gezien. Daar ga ik heen om mezelf aan een andere realiteit te herinneren, aan een leven zonder technologie.” Hij zal er, heel technologisch, over bloggen op zijn site kk.org.

Columns & Commentaar

HH_FESTIVAL_poster

Festival:
DJ Tienson

Benieuwd waar DJ Tienson (die morgen op ons festival draait) het liefst naar luistert als hij net wakker is?
22/11/14
Redactie
lekkernaampje

Column:
Sexy naampie

Laura doet onderzoek naar haar persoonlijke liefdesnamengeschiedenis. Wat is eigenlijk een sexy naam? Frans en Dries winnen het van Dylan, Brandon en Melvin.
18/11/14
Laura van der Haar
the-pleiades-star-cluster-11637_640

Alles vijf sterren:
Films-series-gifjes

Drie films die je van Anna van Leeuwen niet mag missen.
12/11/14
Redactie
Swingdat_Illustratie_HI

Column:
De swingdate

Van pannenkoeken tot je partner: vrienden kunnen toch alles met elkaar delen?
12/11/14
Kasper van Royen
Try Acrobatics2_lowres

Festival:
Try Acrobatics tipt

Try Acrobatics komt 23 november spelen op ons festival, op hard//hoofd vertellen ze alvast over hun muzikale voorbeelden.
10/11/14
Redactie
Gabor Geukes

Column:
Geukes

Laura stopt met suiker eten, en voelt zich weer de monsterlijke puber die ze was toen ze samen met mongolen chocoladepotloden inpakte in een fabriek.
04/11/14
Laura van der Haar
1896_Prof_M_Pupin_ Columbia_University_ radiograph

TIP:
De bottenkraker

Hoewel ze vreselijk bang was, ging Sára toch naar de chiropractor. Verlicht verliet ze de praktijk. Een ode aan de bottenkraker.
31/10/14
Sára Iványi
Google Maps, Ruys de Beerenbrouckstraat

TIP:
Ruys de Beerenbrouckstraat

Op zoek naar een dosis pracht en treurnis? Bezoek het middelste bankje op de Ruys de Beerenbrouckstraat in Amsterdam.
29/10/14
Laura van der Haar
Starsinthesky

Alles vijf sterren:
Audio

De drie albums die volgens Kasper van Royen meer dan vijf sterren waard zijn. (En andere luistertips.)
27/10/14
Redactie
Alleen thuis illustratie

Column:
Alleen thuis

Kasper denkt een lekker griepdagje op de bank door te brengen. Dan spitsen Loeder en Muis tegelijk hun oortjes.
23/10/14
Kasper van Royen
Schermafbeelding 2014-10-20 om 08.32.22

TIP:
Laat jezelf opsluiten

Vijf mensen. Eén uur de tijd. De kamer zit op slot. Een antiek bureau, doktersromannetjes, een typemachine met verwisselde toetsen. Geen ruimte voor individuele identiteit: de groep wordt teruggeworpen op elkaar. En dat is volgens Luuk bijzonder relativerend.
20/10/14
Gastbijdrage
TIPJana

TIP:
De quarterlifecrisis en hoe ermee om te gaan

"Het probleem was vooral dat alles eigenlijk mogelijk was. L’embarras du choix."
17/10/14
Jana Antonissen
de lijst

TIP:
De lijst

“Kwaliteit en kwantiteit spelen geen rol, het gaat hier om nauwkeurigheid.”
16/10/14
Maartje Smits
Hardhoofd Sauna

Vriendschap en verlangen:
Johan

Rutger bezoekt met zijn beste vriend een spa: "Daar stonden we dan, naakt tegenover elkaar. Na vijftien jaar vriendschap."
15/10/14
Rutger Lemm
Paula's improvisatiemaaltijd

TIP:
Waterkoken

"Mijn maag roept honger en dus ga ik naar de dichtstbijzijnde supermarkt. Onderweg zoek ik op mijn telefoon naar recepten voor een waterkoker."
14/10/14
Paula Lina
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

SPINVIS21 mirte slaats

Festival:
Levenslessen van SPINVIS

"Sinds ik vader ben, weet ik dat er dingen in je zitten die je alleen maar kunt ontdekken als je je ergens blindelings in stort."
20/11/14
Joyce de Badts
Julie_ik was bijna opgestaan

Ik was bijna opgestaan

"Ik kan op dit moment tien mannen bedenken waarmee ik een leven zou kunnen opbouwen. En dan bedoel ik een klassieke liefdesaffaire met alles erop en eraan. Samen dromen. Probleem is dat die mannen de trivialiteit instinctief aanvoelen en mij daardoor wantrouwen. Niemand is graag één van de tien."
19/11/14
Julie Cafmeyer
ludwig_klein

ZKV:
Engelen

"Ze hadden een bleke, zonloze huid, en omdat ze naakt waren was hun rosse lichaamshaar goed te zien."
17/11/14
A.L. Snijders
BOG. door An-Sofie Kesteleyn

Festival:
BOG. tipt

BOG speelt op ons festival en geeft vijf TIPS die je leven verbeteren.
17/11/14
Redactie
studentenhuis

Waar ik thuiskom:
Studentenhuis

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. "De vloer plakt, op de tafel liggen losse papieren en drie volle asbakken."
14/11/14
Gastbijdrage
illustratie: Shaheen Hameedah Butt

maak mijn lied een jas

anne becking schreef een liedje voor w.b. yeats, een gedicht. een liedje over een jas.
11/11/14
Gastbijdrage
martkplaatsdieren_merelcremers

Marktplaatsdieren:
Mooie Chihuahua pup puppy reutje

Aangeboden: een ondeugende jongen en de laatste uit een warm nestje.
07/11/14
Gastbijdrage
partner

Waar ik thuiskom:
Mijn partner

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. '"Lijkt me ook wat leuker, als je voor meer mensen staat dan voor mij en mijn partner."'
07/11/14
Gastbijdrage
Julie 3_A la recherche (2)

À la recherche du temps romantique (2)

Ik kijk haar aan: "Sorry, Julie, ik denk dat ik hier nog niet klaar voor ben."
06/11/14
Julie Cafmeyer
illustratie: Canan Yurdakul

Gedicht:
Hoe ik schrijver werd

Binnenkort verschijnt de eerste bundel van de neerslachtige autodidact en bijna-alles-kunner Marc van der Holst. Voor die tijd vertelt hij hier hoe hij schrijver werd.
03/11/14
Gastbijdrage
gedonder

Waar ik thuiskom:
Gedonder

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. "Alsof ze niet gelooft dat ik hier alleen sta, alsof ze ervan overtuigd is dat er zo een televisiecrew op haar af komt rennen"
03/11/14
Gastbijdrage
deze zachte witte kamer

Videogedicht:
Deze zachte witte kamer

Plooi terug op jezelf met je hoofd op de lakens. Een videogedicht van SWOON en Runa Svetlikova.
31/10/14
Beeldredactie
White Canvas

MuseAm:
het Instituut voor Onbedoelde Kunst

Is dit kunst? MuseAm maakte een audiotour langs onbedoelde kunstwerken in Amsterdam West.
27/10/14
Redactie
een jong parijs is een - 600

Stiftgedicht:
een jong Parijs

…is een roerig Parijs… is… een nevelig Parijs …
24/10/14
Gastbijdrage
kapiteinshuis

Waar ik thuiskom:
Kapiteinshuis

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. ‘Moet je schrijven over Auschwitz en depressieve mannen bij die opleiding van je?’
24/10/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

15813009705_600b2f5240_k

Ik wil wat nuance in mijn schoen

"Alsof alle anti-Pieten moreel zuivere wezens zijn en iedereen die Zwarte Piet eigenlijk wel leuk vindt een racist is."
20/11/14
Rutger Lemm
TF1

Festival:
Tender Falcons Tipt

Tender Falcons' Janna Coomans omarmt haar rol als bandleider en vertelt over muzikale invloeden.
19/11/14
Redactie
DSC_0380-2

La Goutte d’Or:
De blik van een ander I

Afrika is een stad in Parijs.
14/11/14
Gastbijdrage
KeretSayed

Post van Keret:
Briefwisseling met Sayed Kashua I

Afgelopen oorlog trok de Arabisch-Israëlische schrijver Sayed Kashua richting het koude Illinois. Kashua brengt verslag uit in een briefwisseling met Etgar Keret.
13/11/14
Redactie
lena d

Anna bezoekt Lena Dunham / Lena Dunham bezoekt Anna

Marlies Dekkers Dekkers belooft Lena dat ze haar lingerie zal geven. “That’ssosweetofyouthankyou”, antwoordt Lena. Dit zal de eerste keer zijn dat tijdens een Opzij-evenement een feminist een andere feminist een bh geeft. Die derde golf is best een dolle boel.
13/11/14
Anna van Leeuwen
Vive_Clemenceau

Het hol van de Tijger

Hij schreeuwde naar de Duitse vijand: zuurkoolvreters, Teutoonse horde; samen krijgen we jullie klein! Zo'n groot man verdient een museum. En in Parijs is het er, zoals in Parijs voor alles een museum is.
11/11/14
Gastbijdrage
bonnieandclyde

Van de plank:
Bonnie and Clyde

"Je leeft met hen mee, je valt voor hun charmes, je hoopt dat ze aan de politie ontkomen; en tóch blijven het misdadigers. Hun wandaden blijven wandaden. Moord blijft moord."
10/11/14
Basje Boer
Schermafbeelding 2014-11-04 om 15.44.33

TIP:
Klik!

Een sponsorTIP waarin wij een tof Animatiefestival sponsoren en onze huisimker laten jureren.
05/11/14
Jan Postma
Schermafbeelding 2014-11-04 om 15.38.21

Interview Brecht Evens:
Misschien wilt dat zeggen dat ik toch gewoon een klein klootzakske ben?

Brecht Evens, wonderboy van de Vlaamse stripgarde, kwam in Parijs op adem en presenteert nu na drie jaar zijn nieuwe album Panter. “De goesting is terug; dat artistieke cliché van de kunstenaar in Parijs klopt wel. Maar mijn snorretje en sik heb ik afgeschoren, dat was me toch iets te bohémien.”
05/11/14
Jana Antonissen
Schermafbeelding 2014-10-28 om 06.59.18

Mark Cohen:
Flarden van mensen en dingen

"Niet alleen hoef je geen doorgewinterde freudiaan te zijn om op het woord ‘penetreren’ te komen wanneer je de relatie tussen Cohens camera en de ‘personal space’ van zijn onderwerpen wil beschrijven, de resultaten zijn ook zo rijk aan texturen – van kleding, van huid – dat ze gemaakt lijken om aan te raken."
28/10/14
Jan Postma
cover

Panda-eiland

De geestelijk vader van de Fiat Panda, Giorgetto Giugiaro (1938), ontwierp naast auto's ook vuurwapens en pasta.
14/10/14
Gastbijdrage
Schermafbeelding 2014-10-13 om 08.03.12

Van de plank:
Heat

"Buiten regent het, binnen wordt het gedurende de honderdzeventig minuten die de film duurt steeds donkerder. Al Pacino method act een rechercheur."
13/10/14
Basje Boer
unnamed

23 geslaagde voorbeelden van retroactief geplaatste reclame in de literatuur:
Nummer 22 zal je in een monsterachtig ongedierte – Rentokil! – veranderen!

“Noem me Kapitein Iglo.”
10/10/14
Jan Postma
zweetweek zweetkamerlucht en verschrompelde piemels

Zweetweek:
Kleedkamerlucht en verschrompelde piemels

Niets zo mooi als een afgetraind hardloperslichaam. Maar op de euforie van de hardloopwedstrijd, volgt de desillusie van de kleedkamer: "Je zit onder het zweet, dus je gaat onder de douche staan tegenover wildvreemden met hun verschrompelde piemels."
03/10/14
Floris Solleveld
hardhoofdzweten

Zweetweek:
Zweet en schaamte

Waarom vinden we balzakzweet minder vies dan de zweetplekken van een enthousiaste professor? Een analyse van onze schaamte.
01/10/14
Emy Koopman
Meer Journalistiek laden »