17 april 2012

Interview:
Kevin Kelly

Technologie is een kosmische kracht en heeft een eigen wil: de ideeën van zelfbenoemd ‘techno-filosoof’ Kevin Kelly zijn allerminst alledaags. Maar Kelly heeft als oprichter van het veelgeprezen technologietijdschrift ‘Wired‘ zijn sporen verdiend. Een gesprek over Steve Jobs als aardappelboer, de wisselwerking tussen techniek en privacy en wat we kunnen leren van de amish.

Voortplantingsorgaan van onzin

Technologie is de sterkste kracht op aarde en we hebben onszelf ermee getemd. Dat zegt Kevin Kelly in een van zijn lezingen op de bekende TED-congressen. Gezeten op een hoge stoel, met zijn benen bungelend boven de grond, vertelt hij dat technologie voor ons een relatief nieuw begrip is, terwijl we de aarde er al mee beïnvloeden sinds ver voor de industriële revolutie. De Ted Talk uit 2009 is een voorproefje van zijn boek What Technology Wants, dat onlangs in een Nederlandse vertaling verscheen als De wil van technologie. Hierin zet Kelly een paar extravagante denkbeelden uiteen. Hij stelt dat zowel onze evolutie als de ontwikkeling van technologie deel uitmaken van een kosmische beweging die zorgt voor steeds meer keuzes en mogelijkheden. En de problemen die daarbij komen kijken, lost technologie zelf op.

De mede-oprichter van het veelgeprezen technologietijdschrift Wired oogst met deze ideeën zowel lof als kritiek. Hij werd bestempeld als genie, determinist, rebel, new-ager en naïeveling. Op Kelly’s stelling dat mensen de voortplantingsorganen van technologie zijn, noemde technologie-scepticus Evgeny Morozov hem het voortplantingsorgaan van onzin. Zelf beschouwt Kelly zich eerder als een theoreticus: “Ik probeer een theorie van technologie op te stellen, die we vreemd genoeg nog niet hadden. Ik zou mezelf denk ik definiëren als techno-filosoof.”

Illustratie: Joost Dekkers

Steve Jobs als aardappelboer

Via Skype, een technologie die ons tijdens het gesprek af en toe in de steek laat, praat Kelly vanuit de werkkamer in zijn Californische huis over de verbondenheid van mens en technologie. Ook dieren gebruiken technologie: vogels bouwen nesten en bevers dammen. Maar, stelt Kelly, meer dan welk ander dier hebben wij onszelf gemodificeerd – en dus getemd – door de uitvindingen die wij deden. Zo hoefde de menselijke maag minder te verteren toen we gingen koken op vuur, want de kookpot fungeert als een externe maag. Als meer recent voorbeeld noemt Kelly de bril: “We lezen steeds meer. Dat is niet natuurlijk, dus hebben we een nieuwe capaciteit nodig. En die capaciteit is een bril.”

Ook om onze talenten uit te drukken zijn we afhankelijk van technologie, benadrukt Kelly: “Stel je voor wat een verlies het was geweest als Mozart tweeduizend jaar voor de uitvinding van de symfonie of de pianoforte was geboren. Of als Van Gogh drieduizend jaar voor de uitvinding van olieverf had geleefd.”

In je boek beschrijf je hoe sommige uitvindingen en gebeurtenissen in de evolutie onvermijdelijk waren. Denk je niet dat als Mozart te vroeg was geboren, een andere componist zijn symfonieën had geschreven?
“Ik denk dat uitvindingen onvermijdelijk zijn, maar mensen niet. De gloeilamp was onvermijdelijk, maar niet de gloeilamp zoals Thomas Edison die precies maakte. Als Mozart te vroeg was geboren, hadden we symfonieën, maar niet die van hem, omdat die afhankelijk zijn van zijn persoon. Wat ik daarmee wil zeggen, is dat er vandaag ergens in de wereld een jongetje of meisje rondloopt met een talent voor een nieuw medium dat nog niet is uitgevonden. Daarom is het onze taak zoveel mogelijk technologieën te ontwikkelen, zodat iedereen zijn genie met de wereld kan delen.”

Mark Zuckerberg en Larry Page zijn dit soort genieën?
“Ja, absoluut. Of Steve Jobs. Stel je voor dat Jobs tweeduizend jaar geleden was geboren. Dan was hij waarschijnlijk een hele goede aardappelboer geweest, maar zijn echte talent zou geen kans hebben gekregen.”

Keuzestress in een mosterd-wereld

Dat technologische ontwikkelingen van oudsher gepaard gaan met grote problemen als vervuiling en overbevolking, acht Kelly ondergeschikt aan de voordelen. Zoals het een tech enthusiast betaamt, verwacht hij dat technologie die problemen zelf weer oplost. Zo zal de bevolkingsgroei zich vanzelf temperen, voorspelt hij in zijn boek.

Wat als dat niet gebeurt?
“Ik denk niet dat de mens zichzelf of het leven op aarde kan uitroeien. Wel zouden we ons zorgen kunnen maken over een terugslag; dat de beschaving terugzakt in een soort middeleeuwse periode, of dat twee miljard mensen sterven door een pandemie. Maar dat is gewoon een terugslag, waarna we alles weer opnieuw zullen opbouwen.”

Ook vertel je dat de kosmische beweging waar technologie deel van uitmaakt leidt tot steeds meer keuzes en mogelijkheden. Maar we krijgen nu al stress van al die keuzes die we moeten maken. Hoe stel je je voor dat technologie het probleem van keuzestress oplost?
“Er is een klein, primitief voorbeeld van hoe we dat kunnen kunnen doen, en dat is de technologie van de default. In ingewikkelde software programma’s wordt daar ook gebruik van gemaakt. De standaardinstellingen zorgen ervoor dat je sommige keuzes die er wel zijn, niet meteen hoeft te maken. Bijvoorbeeld of je je bookmarks achterstevoren wilt, of hoe je de werkbalken van een programma precies ingedeeld wilt hebben. De default verbergt je keuzes, zodat je pas hoeft te kiezen als jou dat uitkomt. Zo zou dat ook kunnen werken bij het kiezen van, zeg, mosterd in de supermarkt. Dan heb je bijvoorbeeld een apparaatje bij je dat zegt: ‘Jij wil deze mosterd.’ En misschien geeft het een paar suggesties voor alternatieven. Naarmate je meer geïnteresseerd raakt in mosterd, opent het een mosterd-wereld voor je, als je daar klaar voor bent.”

Hoe zouden die standaardinstellingen helpen bij iets lastigers, zoals het vinden van een baan?
“Door als je geen beslissing kunt of wil maken, je een klus toe te bedelen waarvan het systeem denkt dat het bij je past, op basis van jouw kwaliteiten. En in de trant van een leven lang leren, begint dat al voor je afstuderen. Het is een beetje als bij Amazon: het systeem suggereert een project op basis van alles dat het weet van jou en van je vrienden.”

Komt onze privacy daar niet mee in het geding?
“Het grootste probleem met privacy is dat we er nog niet uit zijn wat wel of niet gepast is online. Maar het werkt niet om dingen te verbieden, dat is niets anders dan uitstel. Je moet er achter proberen te komen hoe iets beter kan. In de Verenigde Staten blijken mensen transparantie boven privacy te verkiezen: ze laten liever veel van zichzelf zien op internet zodat ze hun individualiteit kunnen uitdrukken, dan dat niemand weet wie ze zijn. IJdelheid wint het van privacy. Je kunt er ook voor kiezen ondoorzichtig te zijn, maar dan ben je generiek.”

De verantwoordelijkheid voor onze privacy ligt dus bij de gebruiker van technologie?
“Niet alleen. De grote internetbedrijven zijn erg invloedrijk: Ze nemen steeds meer een centrale plaats in binnen de maatschappij, terwijl de nationale overheid minder belangrijk wordt, dus hun sociale verantwoordelijkheid is groot.”

Maar nemen ze die ook?
“Meer en meer. Er wordt veel maatschappelijke druk op bedrijven uitgeoefend om een verantwoordelijk product te leveren.  Ze maken genoeg winst om dat te kunnen doen. Het gaat langzaam, maar ze begrijpen en accepteren in toenemende mate dat ze een verantwoordelijkheid hebben. Wij moeten accepteren dat die bedrijven essentieel worden in onze samenleving en in plaats van ze af te wijzen, bedenken hoe ze hun rol binnen die samenleving beter kunnen uitvoeren. Dat is ook een rode draad in mijn boek: een adequate reactie op technologie is niet het afremmen ervan, maar het vermenigvuldigen en verbeteren.”

Online amish schuur

Zelf probeert Kelly de technologie in zijn leven tot een minimum te beperken – een beslissing die resulteerde uit een reis van acht jaar door Azië en een fietstocht over het Amerikaanse continent, waar hij van dichtbij kennismaakte met enkele amish gemeenschappen. De amish, die zich afzetten tegen technologische vooruitgang, zijn een belangrijke inspiratiebron voor Kelly, die er in zijn boek een hoofdstuk aan wijdt (‘Lessen van de amishnerds’). Met zijn witte baard en snor heeft hij in zijn voorkomen zelf iets weg van een amish man, vooral als hij zijn grote bril met rond montuur draagt. Naast techno-filosoof noemt Kelly zich een minimite. De vertaling van dit woord opzoeken heeft geen zin, zegt hij, want het staat niet in het woordenboek. “Het is iemand die de hoeveelheid technologie minimaliseert in zijn eigen leven, en vergroot in het leven van anderen.”

Denk je niet dat we de overvloed aan technologie op een gegeven moment zat raken?
“Er is altijd de keuze om geen technologie te gebruiken. Daarom besteedde ik ook een hoofdstuk aan de amish. Maar ik vind het vooral interessant hoe weinig mensen hier uiteindelijk voor kiezen. Je verliest namelijk een hoop als je technologie opgeeft. Het leven van de amish kent veel voordelen: een sterke identiteit, ongelooflijk sterke familiebanden, prachtige steun van de gemeenschap. Maar je geeft veel keuzes op. Een meisje heeft maar één levenslot, en dat is moeder worden. Ze wordt geen fotografe, wiskundige, of ballerina, helemaal niets. Ze wordt een moeder.”

Die voordelen waar de amish technologie voor opgeven: denk je dat we die op een gegeven moment weer terug krijgen?
“Het idee van de amish dat de mens eeuwig blijft zoals hij is, dat niet. Dat rijmt simpelweg niet met het idee van toenemende keuzes. Maar zoiets als gemeenschap, dat proberen we nu weer te maken met online gemeenschappen – dat is heel spannend, heel geweldig. In hoeverre kunnen we online een amish schuur opzetten?”

Kelly staat op het punt een nieuwe reis door Azië te maken. In Taiwan, China, India, Korea, Indonesië en Birma zal hij verder techno-filosoferen. “Ik ga naar de plaatsen waar de toekomst ligt. In India en China wonen zoveel meer mensen dan in de VS en Europa. Het zal in de toekomst niet gaan om wat wij denken, maar om wat zij denken. In dezelfde regio liggen een paar van de oudste plekken in de wereld, technologisch gezien. Daar ga ik heen om mezelf aan een andere realiteit te herinneren, aan een leven zonder technologie.” Hij zal er, heel technologisch, over bloggen op zijn site kk.org.

Columns & Commentaar

Emy boek 2003

Bekentenissen van een mislukt model

Ze was veertien jaar, alto en onzeker en wilde dolgraag mooi gevonden worden. Voor Emy kwam de ultieme pubermeisjesdroom uit: ze werd model.
27/02/15
Emy Koopman
Joyce_Mantel der liefde

TIP:
Mantel der liefde

Joyce ontdekt de mantel der liefde. 'Ik wist natuurlijk dat hij bestond. Toch wilde ik niet luisteren naar iedereen die hem me probeerde aan te smeren. Het was nochtans hard nodig.'
27/02/15
Joyce de Badts
hardhoofd_001_72-540x312

Column:
Bidden helpt

Laura komt samen met Marjoke terecht in een cafe vol natte bodywarmers, "waar horeca en evangelie dwars door elkaar lopen."
25/02/15
Laura van der Haar
jansluyters-schoolmeester-395x556

RE:
Het geval I.

"De klas was geschokt, we snapten er niets van. Meester Frans bleek een racist, of op zijn minst een man die Marokkaanse meisjes onderschat."
24/02/15
Emy Koopman
plassen in bed cartier bresson

TIP:
Plas in bed

Pak uit, met alle grandeur die je in je hebt. Sta voor je vervuilende natuur, nu het nog kan.
23/02/15
Gastbijdrage
Tip voetbal jongen

TIP:
Leef zoals je jeugdschimmen

Luuk denkt terug aan de zomeravonden van zijn jeugd. "iedere gebeurtenis was een significant feit. Dat Yannis een sigaret had gerookt. Dat ik ‘dag’ had durven zeggen tegen Sofie, het knapste meisje uit de buurt."
20/02/15
Gastbijdrage
ballenbak

Column:
Ballenbak

Een ballenbak, is dat wel iets voor volwassenen? ‘Vooral rustig blijven ademen,’ zei ik zacht tegen mezelf, ‘je gaat hier levend uitkomen, je gaat hier levend uitkomen.’
18/02/15
Kasper van Royen
vlag

Hard//talk:
Een winterdag in België

‘Elkaar kennen? We zouden onze schedels moeten openbreken en de gedachten uit elkaars hersenkwabben moeten scheuren.’
17/02/15
Roos Euwe
gabber_kid_hakke_zage_vice_670

TIP:
Happy hardcore

Net als waarschijnlijk veel andere mensen die opgegroeid zijn in de jaren negentig in Nederland wil ik het niet echt toegeven, maar DJ Paul Elstak heeft mijn jeugd bepaald. Begrijp me niet verkeerd: ik was geen negenjarig kind dat strak van de ecstasy (of xtc of wat de meest hippe spelwijze ervan ook is) menig [...]
16/02/15
Coby Hounjet
mmm

Redactioneel:
Memory Machine

De komende acht zondagen duikt de redactie van hard//hoofd in haar herinneringen. Tijdens de manifestatie ‘Memory Machine‘ van culturele stichting Castrum Peregrini onderzoeken we de (on)betrouwbaarheid van het geheugen en de invloed die herinneringen hebben op onze identiteit. Vergeetzondagen – 15 februari t/m 5 april ‘Hoe oud was de man?’ vroeg de agent. ‘Twintig, vijfendertig,’ gokte [...]
15/02/15
Simone Peek
Paula_TIP de heipaal

TIP:
De heipaal

"Ritmisch dreunde ik wakker in de schemering." Over heipalen, en hoe ze kunnen zorgen voor een dagritme.
13/02/15
Paula Lina
ontstekinkje_2

Column:
Ontstekinkjes

Op dag drie van een zelfopgelegde detoxweek ontmoet Laura Stef, die haar vertelt over kannibalisme. Kauwend op weer een hand bessen klinkt dat heel aantrekkelijk.
12/02/15
Laura van der Haar
lastsupper

RE:
Onze lieve Heer op zaterdag

De Heer is terug van (nooit) weggeweest.
11/02/15
Jan Postma
Kirsten_TIP_Mannen van de Hubo

TIP:
De mannen van de Hubo

De Hubo, een kleine doe-het-zelfzaak in Kirstens wijk, is een oase. "In de yogastudio verderop kom je misschien dichter bij je kern, maar hier vind je kleine ijzeren dingetjes die ervoor zorgen dat je deur weer makkelijk open en dicht gaat."
09/02/15
Gastbijdrage
vierkante oogjes

Column:
Vierkante oogjes

Ik weet niet of zij weet wat Afrika is. Ik weet niet of Afrika weet hoe dankbaar er van haar gebruik wordt gemaakt in situaties als deze.
08/02/15
Kasper van Royen
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

Ill_Lasse_MarwinVos

Gedicht:
Tegelijk passeert ze, en keert ze terug

als je begint te lezen verwacht je dat het over geld gaat
24/02/15
Gastbijdrage
tekening van Duitse kat[wit]

Memory Machine:
De deserterende kat

Kunstenaar Robin Ferdinand Groot liet een groep ouderen vertellen over hun herinneringen terwijl ze tekenden. Een dementerende vrouw vertelt over een Duitse kat. – Deze publicatie is onderdeel van de ‘vergeetzondagen’ in samenwerking met Castrum Peregrini.
22/02/15
Audioredactie
iemand die mij kan tatoeeren

AH-verhaal:
Iemand die mij kan tatoeëren

Nu zit ze in haar bh en onderbroek voor me. Ieder lichaamsdeel dat ik kan zien, is het afgelopen uur besproken en onderzocht.
19/02/15
Anna van Leeuwen
AmsterdamDief

Memory Machine:
De beste dief van Amsterdam

'Bibi King had hele grote tieten en ik was echt debiel verliefd op haar.' Een kort verhaal van Derk Fangman.
15/02/15
Derk Fangman
burgerlulkrijteind

Kort verhaal:
Burgerlul

Burgerlul loopt weg. Hij heeft gehoord over een woest en grensverleggend innovatief oord: Amsterdam.
10/02/15
Gastbijdrage
Rosalie-Van-Der-Made-koelkast-540x335

AH-verhaal:
Bel me

Van waar ik stond, kon ik in hun slaapkamer kijken, zo klein en knus was hun appartement. Ik mis het uitzicht. Ik mis hen, allebei. En ik mis mijn gezoem.
05/02/15
Anna van Leeuwen
Commune1

Kortverhaal:
Winternacht in de community

Langzaam begon het tot me door te dringen: deze stal zou de komende maand mijn verblijfplaats zijn. Dit kon niet waar zijn. Mijn appartement zag eruit alsof er zojuist een junk in gestorven was.
03/02/15
Gastbijdrage
Döner

Taalverwarringen:
Losgeld

Paula raakte aan het dagdromen toen ze een mevrouw hoorde praten over losgeld.
02/02/15
Paula Lina
wiegeliedje

Gedicht:
Een wiegeliedje

een zaagtoon een zaag die zich handzaam beweegt door jong blank hout
01/02/15
Gastbijdrage
MalleLeila

Van de plank:
Ascenseur pour l’échafaud

'Je t'aime', hijgt Jeanne Moreau. 'Je t'aime', hijgt Julien
28/01/15
Basje Boer
2 schaatsers finaal

Kort verhaal:
Twee Schaatsers

Alfonds gilde dat ze sneller moesten gaan en dat ze beter langs de kant konden schaatsen. Een kort verhaal van Frank Bloem.
25/01/15
Gastbijdrage
Karel ziekenbezoek

Kort verhaal:
Ziekenbezoek

Het geschraap werd langgerekter, het gekuch ongegeneerder, hartstochtelijker, buikspieren werden aangezet, het vuistje werd een gekromde hand, twéé handen, we hoestten! Ik voelde het in mijn nek, dit was bronchitis!
23/01/15
Gastbijdrage
wie heeft mijn kat gezien_balk

AH-verhaal:
Een binnenkat

“Ja?” klinkt uit het donker. “Heeft u mijn kat gezien?” vraag ik. Een grote blanke hand trekt de deur naar binnen. De kier wordt breder. Een mannenlijf verschijnt in een beige kamerjas, beetje morsig, strak dichtgetrokken met een koord rond het middel.
20/01/15
Anna van Leeuwen
Stiftgedicht180115

Stiftgedicht:
anachronisch alleen

...de oude Belg...
19/01/15
Gastbijdrage
zilt-660px_xf&m

Kort verhaal:
Zilt

Voorzichtig pluk ik de makkelijkste woorden uit mijn tas en reik ze hem aan. Ik wil niet meer weten dan hij. Een kort verhaal van Ruth Koops van 't Jagt.
18/01/15
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

illustratie maria_jan_hardhoofd2

Memory Machine:
Een liefde lang (II)

Maria en Jan zijn bijna vijftig jaar getrouwd. Toen Maria depressief werd was dat zwaar voor Jan, maar hij liet haar niet in de steek. "Kijk, hier is ze, gezond en vrolijk als een vis in het water."
22/02/15
Joyce de Badts
Nederland Kantelt

Nieuws in Beeld:
Omkiepen

‘Nederland moet kantelen,’ dat is de stelling van professor en activist Jan Rotmans. Het moet snel anders op het gebied van duurzaamheid, in het onderwijs en de gezondheidszorg. – Aart-Jan Venema is freelance illustrator en verhalenverteller. Hij werkt onder andere voor NRC.next, de Groene Amsterdammer en hard/hoofd.
21/02/15
Gastbijdrage
vrouwen600

Luisterliefdes (IV):
The Heart

Sexy verhalen, kom er eens om. In literatuur en film is de keuze beperkt, maar gelukkig hebben we de podcast nog.
20/02/15
Gastbijdrage
Photo 28-01-15 14 39 23

Tussen Kunst en Ko:
Sehgal en de ongemakkelijke omstander

Ko van ‘t Hek bekijkt elke maand een kunstwerk. Deze keer ging hij naar het Stedelijk Museum voor een werk van de radicale kunstenaar Tino Sehgal. Hij voelde zich oncomfortabel. Het is woensdagmiddag en ik sta moederziel alleen in een zaal van het Stedelijk. Dat wil zeggen, ik ben niet helemaal alleen: er ligt een [...]
20/02/15
Gastbijdrage
simoneenleo_hardhoofd_2

Memory Machine:
Een liefde lang (I)

Joyce interviewde oudere echtparen over hun liefdesgeschiedenis. Deel 1: de herinneringen van Simone en Leo, die in een dagboek hun gevoelens aan elkaar beschreven.
15/02/15
Joyce de Badts
Digitaal Voedsel

Nieuws in Beeld:
Digitaal voedsel

“Een hele generatie aan slimme startups, van Silicon Valley tot aan de Hollandse Polder, werkt hard om in 2050 9 miljard hongerige monden te kunnen voeden. Helpt de aanpak van deze nieuwe generatie voedselbedrijven om ons in de toekomst voldoende en goed eten te garanderen?” – illustratie: Martijn Moedars
14/02/15
Beeldredactie
niek pronk podcast 3

Luisterliefdes (III):
StartUp & ReplyAll

De podcast Start-Up geeft een eerlijk beeld van alle twijfels en fuck-ups die komen kijken bij de start van een bedrijf.
13/02/15
Gastbijdrage
10749904_1545389829040698_3614736473296892644_o

Prijsvraag:
Een Grootse Mislukking

Vandaag komt het eerste boek van Rutger Lemm uit, Een Grootse Mislukking. Morgen – vrijdag de dertiende – wordt dit met een spectaculair feest gevierd. Daar kunt u bij zijn, leest even mee! Wij zijn natuurlijk intiem bekend met Lemm als oprichter van hard//hoofd. Hard//hoofd stuurt dan ook nog elke maand een kaartje met ‘Potdikkeme [...]
12/02/15
Simone Peek
Illustratie Soyez

Essay:
Soyez réalistes, demandez l’impossible

Vier jaar na de ontruiming van Schijnheilig kijkt Floris terug op zijn tijd bij het krakerscollectief. "Er is geen moment geweest dat ik niet dacht: wat doe ik hier."
09/02/15
Floris Solleveld
Scarlett O'Hara

RE:
Waar zijn de Scarlett O’Hara’s gebleven?

Het is een treurige gedachte dat anno 2015 de vermoeide archetypes ‘slachtoffer’, ‘moeder’ en ‘vrouw van’ zo dominant zijn in Hollywood. "Ik wil Beatrice Kiddo! Clarice Starling, Holly Golightly, Sally Bowles..."
07/02/15
Sanne Rispens
earth-def

Nieuws in Beeld:
Inside the box

Volgens Ricardo Semler moeten we meer inside the box denken. Illustratie door Gemma Pauwels.
07/02/15
Beeldredactie
The Sporkful illu

Luisterliefdes (II):
The Sporkful

Luisterend naar The Sporkful blijk je ineens een standpunt te hebben in het debat bite variety versus bite consistency.
06/02/15
Gastbijdrage
Niek Pronk podcast 1

Luisterliefdes (I):
Strangers

In een korte serie bespreekt Elise Fikse intrigerende, smakelijke en prikkelende podcasts. Vandaag: lekker gluren in andermans leven bij Strangers. De mensen die het dichtst bij je staan, kunnen je het meest verrassen. Zoals mijn ex-vriendje, toen hij al maanden de huur niet meer bleek te betalen en mij met een torenhoge schuld had opgezadeld. [...]
30/01/15
Gastbijdrage
noussommesgroep3-irisdeppe

Nous sommes groep 3

Een dag na de aanslag op Charlie Hebdo geeft Ayla les aan de kinderen van groep 3, een klas waar niemand Frans spreekt of ooit Parijs gezien heeft.
30/01/15
Gastbijdrage
Kunstmatige intelligentie

Nieuws in beeld:
zelfrijdende auto’s

Ontzettend handig zo’n zelfrijdende auto, zeggen ze, maar laten we goed onderzoeken hoe we die onder controle houden. – Merlijn van Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.
24/01/15
Beeldredactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd