hard//hoofd

Soms lijkt de politiek wel een grote struisvogelboerderij: allemaal zo lang mogelijk je kop in het zand steken. Dat kun je doen door je te concentreren op bijzaken, of door het de hele tijd ergens over te hebben zonder daadwerkelijk iets te doen.
Struisvogels steken bij dreigend gevaar niet hun kop in het zand, heb ik me laten vertellen. Maar zo gemakkelijk laat ik me een fijne metafoor niet afhandig maken: ik ondervang dat probleem – heel toepasselijk – door het te negeren.
De PvdA heeft er na de muilpeer van Pim tien jaar over gedaan om een leider te kiezen die met gezag en ervaring over straatschoffies praat. Iets wat de natuurlijke achterban wel op prijst stelt. Fijn, maar dat probleem is de afgelopen jaren wel genoeg ‘benoemd’, de tijd om er iets aan te doen is zelfs al bijna verstreken. Gelukkig, en ik vrees toevallig, schijnt die Samsom ook verstand van energie te hebben.
De grootste struisvogel is Premier Rutte. Wilders organiseerde twee prachtige nederlagen door Europa het gedrag van onze premier te laten veroordelen en ons kabinet te weerhouden van een veroordeling van geweld (!) door kolonisten in Israël. Wilders speelt niet om te winnen, hij speelt om anderen te laten verliezen. Rutte dacht: “Ik houd mijn mond, laat die blonde maar blaten.” Heel even leek dat te werken en stond hij boven het gekrakeel.
Nu wordt duidelijk dat hij gewoon een wegkijker is. Hij maakt liever een misogyne partij (de SGP) en een xenofobe politicus het hof, dan dat hij een liberaal alternatief formuleert. Deze struisvogel heeft zijn blauwe verendek afgeschud. Let op mijn woorden, rond 2022 stelt de VVD de vraag: wil de echte liberaal opstaan.

Door Jan Postma

Dat we leven in een tijd waarin het niet gaat om wat er gezegd wordt, maar om domme show, weten we sinds Jolande Sap in de Tweede Kamer haar punt probeerde te maken met behulp van een stekkerdoos. Schijnt dat een andere Groenlinkser onlangs iets soortgelijks deed met een kinderpuzzel. Tenenkrommend dat een partij met een hoogopgeleide achterban verzandt in kindertaal.
Het kan natuurlijk altijd inhoudslozer. Neem Wakker Nederland, dat met het programma Vandaag de dag elke ochtend vier blokjes van een kwartier vult met items die eindeloos worden herhaald. Hoogtepunt van de afgelopen weken was een serie over een Amerikaanse terminaal zieke man die een schip had gebouwd van ijsstokjes. Op achtereenvolgende dagen kon je met slaap in je ogen zien hoe de man moest huilen omdat (1) de boot was gezonken; (2) de boot uit het water werd gehaald en in tweeën brak; (3) hij een speeltuin mocht uitzoeken om het schip te plaatsen. Die laatste tranen waren van geluk.
De anchorwoman van Wakker Nederland, Eva Jinek, heeft op zondagochtend haar eigen talkshow. En laat Jolande Sap daar nou net het afgelopen weekend te gast zijn geweest. Die had iets onaardigs over de VVD geschreven en mocht dat tussen twee VVD’ers op de bank verantwoorden aan een partijdige Jinek, die Sap als een blozende pitbull aanviel. Telegraaflezers en Wakker Nederland-kijkers juichten op Twitter. Wat een show! Wat er werkelijk gezegd werd deed er voor hen niet toe.
Wat deed Jolande? Die deed wat je moet doen in een leeuwenkuil: rustig blijven en praten over de inhoud. Geen stekkerdoos te bekennen. Reaguurders hoorden het niet, die buitelden over elkaar heen met grapjes als “Jinek perst Sap uit”. Maar eigenlijk deed Sap het best goed, zo zonder stekkerdoos.

Door Kelli van der Waals

Afgelopen week verwijderde VPRO Dorst na veel kritiek een bijdrage met de naam De Kolonisten van de Westelijke Jordaanoever, een kritische satire op het Israëlische nederzettingenbeleid in de vorm van een spelhandleiding naar het idee van Kolonisten van Catan. In het spel was het “Anne Frank huis” een overwinningspunt en kon je kaarten spelen met “Joodse gierigheid” en “Typische handelsgeest”.
Tegelijkertijd publiceerde weblog dejaap.nl een stuk onder de titel Ben ik een antisemiet?, waarin de schrijver betoogt dat de door hem geplaatste spotprent geen antisemitisme is, maar legitieme kritiek op Israël. Zijn boodschap tegen de criticasters: jullie verwarren kritiek op Israël met antisemitisme.
In de spotprent wordt Israël uitgebeeld door een sjofel mannetje met een baard, uitpuilende ogen en, ja, hoe kan het ook anders, een opvallend grote neus. Op zijn hoedje staat een davidster.
De schrijver claimt, net als de VPRO, dat het gebruik van stereotypen en de verwijzing naar vooroordelen gebruikelijk zijn bij spotprenten en satire. En dat klopt. Satire van George W. Bush maakte vaak gebruik van het vooroordeel dat hij dom zou zijn. Maar misschien had dat daadwerkelijk ook iets met Bush te maken. Interessant is echter dat het sjofele mannetje, evenals de bovengenoemde spelkaarten, niets te maken heeft met Israël, maar enkel de negatieve stereotypering echoot van De Eeuwige Jood: een propagandistisch verzinsel, geworteld in de eeuwenlange traditie van Europees antisemitisme.
Dat kritiek op Israël soms onterecht verward wordt met antisemitisme is oud nieuws. Maar laten we vooral niet blind zijn voor het feit dat de verwarring andersom evengoed plaatsvindt.

Door Elon Heymans

Dinsdag werd de eerste Nederlandse Vogue-cover gepresenteerd in Conservatorium Hotel te Amsterdam. “Een willekeurige Libelle uit de jaren vijftig met de uitstraling van een natte krant”, was één van de reacties die ik hoorde. Vanuit modekringen was er over het algemeen niettemin veel lof voor het project van voormalig Glamour-hoofdredacteur Karin Swerink. In het diepste geheim is er gewerkt aan deze eerste editie, die vandaag in de Bijenkorf als ‘collector’s edition’ te koop is, en vanaf morgen in alle winkels zal liggen.
Nu moet ik toegeven dat de cover (‘kuffer’) inderdaad een hoog retro-gehalte heeft: de in snoepjeskleuren getooide up-and-coming modellen Romee Strijd, Ymre Stiekema en Josefien Rodermans roepen associaties op met vroeg werk van modefotograaf Richard Avedon en zijn Hollandse tijdgenoot Paul Huf. Schattig, een beetje truttig en niet bepaald vernieuwend. Wellicht pleit het voor de redactie dat ze niet voor de makkelijke weg hebben gekozen een gearriveerd Hollands topmodel als Doutzen Kroes of Lara Stone als covermodel te gebruiken, hoewel die laatste waarschijnlijk in staat was geweest deze keurige bedoening iets meer bite te geven.
Desondanks wil ik me nu eens niet aansluiten bij de cynici: laten we Vogue NL een eerlijke kans geven! Het is zo makkelijk om altijd maar te roepen dat Nederland geen modeland is, en de gemiddelde Nederlander het stijlgevoel van een Drentse veenboer nooit is ontstegen. Maar zijn we niet ook het land van Viktor & Rolf, Eric Frenken en Michael van der Ham (die onlangs op de Londense modeweek hoge ogen gooide met zijn voorjaarscollectie)? Karin Swerink mag dan geen Anna dello Russo zijn (de excentrieke editor-in-chief van Vogue Japan), ze heeft dit toch maar mooi van de grond gekregen. Ik geloof in Karin. En ik geloof dat ik, wanneer ik morgen de Nederlandse Vogue opensla, eindelijk eens verrast zal worden met artistieke fotografie, sterke modejournalistiek en interessante interviews.
Ik WIL het geloven.

Door Sanne Rispens