hard//hoofd

De gemeente Zandvoort heeft de bouw stilgelegd van een door Studio Job ontworpen “Buchenwaldhek” rond het landgoed van verzamelaar Jack Bakker, compleet met prikkeldraad, schoorstenen, een boog van crematoriumrook, en de spreuk uit het hek van Buchenwald in het Latijn. Verguld met de gratis publiciteit kwam ontwerper Job bij DWDD uitleggen dat hij als kunstenaar “geen mooie dingen wil maken, maar vragen wil stellen”. Ter illustratie had hij een damasten tafelkleed met concentratiekampmotief meegenomen, dat het Groninger Museum had geweigerd tentoon te stellen. “Dat was voor het museum echt een breekpunt.”
Ik heb sowieso een hekel aan Dutch Design, tenminste van het dysfunctionele soort. Wat je dan krijgt is blingbling: nutteloze voorwerpen die als kunst worden gefetisjeerd, maar wel design, en dus marketable blijven. Studio Job is groot geworden door de draak te steken met functioneel ontwerp. Dat was ooit irritant op een leuke manier, maar ondertussen is het verworden tot conspicuous consumption, protserige pronkobjecten voor nare patjepeeërs. Het Buchenwaldhek is daarvan wel het dieptepunt.
Natuurlijk, in de privésfeer mag je doen wat je wil, ook als je zo nodig je huis wilt inrichten met een concentratiekamptafelkleed. (Ik kom niet eten.) Maar als je aanstootgevende objecten langs de openbare weg neerpoot, moet je kunnen uitleggen waarom. Job Smeets legt uit: de Holocaust is deel van ons culturele erfgoed en onze identiteit, er zijn toch ook Holocaustmonumenten dus waarom geen Buchenwaldhek, en wat de opdrachtgever er van vindt doet er niet toe, want een goed verzamelaar geeft je artistieke vrijheid. Sorry Job, maar dat is toch wel erg mager. Van mijn part mag je alles inzetten als artistiek onderwerp of materiaal, maar als je “vragen” wilt stellen, maak dan expliciet: wat is je vraag? En wat voor significante nieuwe informatie kan die vraag opleveren? Anders is het geen vragen maar aandacht trekken.
In feite is ‘vragen stellen’ voor Studio Job een voorwendsel om zichzelf buiten de kritiek te plaatsen. Het Buchenwaldhek is daarmee een dubbele gotspe: holocaustblingbling verkopen als “vrijheid van meningsuiting”, en je vervolgens verschuilen achter je onaantastbare kunstenaarschap. Het is niet alleen wansmaak, het is vooral debiel.

Door Floris Solleveld

Op 2 januari 2012 werden onschuldige RTL-Boulevardkijkers opgeschrikt uit hun vredige nieuwjaarsroes door een bibberig filmpje, gemaakt door een gast van Patricia Paay’s Oud & Nieuwfeest in de Utrechtse Central Studios. De 62-jarige polderdiva wankelt amechtig rond op haar Louboutins vlak na een klaarblijkelijke striptease, gekleed in een string en een doorschijnende panty. Het is werkelijk teveel eer om haar hobbelige bewegingen als ‘dansen’ te karakteriseren; ze doet eerder denken aan een eend met een hartaanval. De onthulling van Patricia Paay’s opgepompte borstpartij had op mij hetzelfde effect als die afschuwelijke scène in The Ring wanneer dat horrormeisje uit de tv komt kruipen: ik wilde gillen, wegrennen en me onder het bed verstoppen, en daarna mijn tv uit het raam flikkeren uit angst dat er een horrormeisje uit zou kruipen (of in dit geval, twee omhooggeschopte siliconenborsten).
De vraag werpt zich op waarom Patricia Paay ons de hele tijd met haar borsten om de oren slaat. Paay was in 2009 de oudste vrouw ter wereld met een naaktreportage in Playboy en beweert tegen iedereen die het wil horen dat ze niets aan haar lichaam heeft laten doen. Vanwaar dit exhibitionisme?
In principe was haar Playboy-shoot nog te verdedigen vanuit een zeker feministisch perspectief, want waarom zou een oudere vrouw geen lustobject mogen zijn? Paay gaf in latere interviews echter toe dat het haar vooral om het geld te doen was: “Ik streek uiteindelijk twee ton op. (…) Als ik het geld niet nodig had, had ik het echt niet gedaan.”. Misschien heeft ze die twee ton er inmiddels al doorheen gejaagd, of is deze laatste naaktactie een nieuwe poging om een pensioenfonds (“Ik heb geen AOW.”) veilig te stellen. Het is een manier.
Ik zou Paay willen aanraden (smeken) om zich in 2012 te spiegelen aan oudere vrouwen die ook hun brood verdienen met hun uiterlijk, zonder een nationale potloodventer te zijn. Patries: kijk alsjeblieft naar Vogue-model Daphne Selfe (82), stijlicoon Iris Apfel (93) en model/actrice Isabella Rossellini (59). En houd voortaan je kleren aan.

Door Sanne Rispens