Het ordenen van insectenlijfjes." /> Het ordenen van insectenlijfjes." />

Hard//hoofd

Een fragment uit Wol van Aart Taminiau - luister hier de podcast

Sara Bjarland

h//h kiest (zomereditie)

Tekst Beeldredactie

Hard//hoofd selecteert zorgvuldig uit een oerwoud aan mogelijkheden. In 'hard//hoofd kiest' wordt door de beeldredactie een relatief onbekende beeldend kunstenaar uitgelicht, wiens werk het volgens hard//hoofd de moeite waard is om te volgen. Deze keer voor de zomereditie Sara Bjarland (Helsinki, 1981), afkomstig uit Finland en met een fascinatie voor de natuur.




Possible wings, 2010



Spare parts, 2011




Untitled (I), 2011




Takeoff, 2010




Veranda, 2011



Wat zien we?
1. Possible wings, 2011. Installatie met gevonden objecten op een lichtbak.
"Dit is een collectie van gevonden objecten die mij doen denken aan insectenvleugels. Als ik over straat loop, kijk ik vaak naar beneden om de grond voor interessante objecten te scannen. Een aantal jaar geleden heb ik een stukje plastic gevonden dat heel erg op een insectenvleugel leek, en daarna heb ik dit soort vleugels overal op straat gezien. De collectie is gegroeid en is daarmee ook sterker dan de som der delen. De objecten zijn eigenlijk stukjes plastic en glas die van fietsen, auto's, etc zijn afgebroken, maar ik vind het idee dat ze iets anders, iets organisch en 'natuurlijks' kunnen zijn, heel mooi. Dit werk gaat over mijn obsessie met insecten maar ook over het voorstellingsvermogen, en hoe dit je belevingen van je omgeving kan beïnvloeden."

2. Spare parts, 2011. Installatie met insectenonderdelen op een plank.
"Spare parts is eigenlijk ontstaan als een bijproduct van een sculptuur, Ball of Queens. De sculptuur is gemaakt van honderden dode hommels die ik van een commerciële hommelkweker heb gekregen. De dode hommels zijn vrij kwetsbaar, en tijdens het maken van de sculptuur, vielen er vaak lichaamsdelen zoals poten, vleugels, voelsprieten en zelfs hoofden van de hommels af. Ik begon deze te rangschikken in rijtjes, een beetje zoals auto- of andere technische onderdelen soms worden geordend. Ik stelde me voor dat het reserve-onderdelen zouden kunnen zijn voor hommels die een poot of een vleugel missen, dat ze hier een nieuwe zouden kunnen halen. Het zou ook een soort index van de anatomie van een hommel kunnen zijn, maar vanwege het naam wordt het een speels werk."

3. Untitled (I), uit de fotoserie The Forsaken, 2011.
"The Forsaken is een serie foto's van dode planten van de straten van Amsterdam. Het blijft me verbazen hoeveel spullen mensen hier elke week op straat weggooien. Ik ben begonnen om verdorde planten te verzamelen, er is iets in ze dat me aantrekt. Ik vind de planten er op een bepaalde manier tragikomisch uitzien, alsof ze het mislukken van de persoon die ze verwaarloosd heeft, laten zien. Tegelijkertijd zijn de planten zelf een soort karikaturen van mensen die hebben opgegeven of geen zin meer hebben."

4. Takeoff, 2010. HD video, 4:30 min.
"Ik heb een beschadigde vlinder op de grond gevonden en heb hem naar binnen gebracht om te zien wat hij zou doen. Hij bleef heen een weer lopen op een tafel en probeerde af en toe te gaan vliegen. Ik vond dit heel fascinerend, omdat je vlinders bijna nooit zo dichtbij kan bekijken. Er is ook iets aan de kwetsbaarheid en frustratie van de beschadigde vlinder die heel 'menselijke eigenschappen' zijn, terwijl insecten er heel 'onmenselijk' uitzien. Deze spanning intrigeert me."

5. Veranda, 2011. Super 8mm film transferred to video, 5:36 min.
"Veranda is een korte film die ik vorige zomer in Finland heb gemaakt. Ik observeerde de microkosmos op een glasveranda door mijn camera; insecten die daar gevangen zijn geworden en uiteindelijk dood zijn gegaan. Het is een film gebaseerd op observaties, een beetje als een natuurdocumentaire maar zonder voice-over. De film heeft ook een sfeer van nostalgie en verlangen, misschien omdat ik vaak verlang naar de Finse natuur. In sommige shots kun je ook hommels zien die later in de sculptuur Ball of Queens terecht zijn gekomen."

Kun je me wat vertellen over je werkwijze?
"Verzamelen en ordenen zijn belangrijke aspecten van mijn werkproces. Het verzamelen van dode insecten, planten, afval; een beetje als een kruising tussen een bioloog en een 'dumpster diver' (hoewel ik niet daadwerkelijk in containers duik). Ik ben geïnteresseerd in dingen die over het hoofd gezien, vergeten en afgedankt worden, en die soms een eigen leven gaan leiden. Ik vind het bijvoorbeeld fascinerend hoe sommige synthetische materialen die lang buiten liggen, er organisch gaan uitzien, hoe ze door de natuur worden veranderd. Ik ben bijzonder geïntrigeerd door het proces van verval en dood, door hoe 'dode' materie 'gereanimeerd' kan worden. Het idee van animatie van vóór de cinematografie, dat leven geeft aan het dode en beweging aan het stilstaande, heeft ook grote invloed op mijn werk. De suggestie van beweging is op zichzelf al genoeg om iets in beweging te brengen."

"Soms komt een werk voort uit reeds verzamelde materialen, soms begin ik met een beeld in mijn hoofd en daar zoek ik dan materiaal of objecten bij. Vaak gebeurt er iets in het proces, waardoor het idee of het resultaat verandert – iets onverwachts dat het werk interessanter kan maken. Ik denk dat het belangrijk is om open te blijven voor deze onverwachte momenten, om ze te accepteren als deel van het proces. Als ik werk maak met video of film is mijn methode er meestal een van nauwkeurige observatie, voor een langere tijd, met een vaste camerapositie. Zonder in te grijpen en de dingen op hun beloop latend. Als je dichtbij kijkt en geduldig bent, zie je meestal iets interessants."

"Voor een deel zou mijn manier van werken - het matter-of-factness van observeren, het verzamelen en de precisie van het ordenen van het materiaal - kunnen verwijzen naar wetenschappelijke methodes. Maar ik ben niet geïnteresseerd in het tonen van wetenschappelijke data of feiten, maar eerder in het suggereren en voorstellen van beelden die open staan voor verschillende betekenissen. Ik hoop dat mijn werk het voorstellingsvermogen van de kijker prikkelt."

Wat fascineert jou?
"De natuur en haar processen. Insecten en hun microkosmos, hun leven en hun dood. Het verval van organische en anorganische materialen. Hoe de natuur altijd terugkomt. Het moment dat het bewegende naar stilte komt, en het stille begint te bewegen."

Wiens werk bewonder je?
"Mark Dion, Rebecca Horn, Olafur Eliasson, Mariele Neudecker, Cornelia Parker, Andy Goldsworthy, Stan Brakhage, om wat meer bekende namen te noemen, maar ook jongere kunstenaars zoals Tessa Farmer (maakt hele mooie sculpturen van insecten) en Helen Maurer (lichtinstallaties). Het werk van de oude masters Eadweard Muybridge en Étienne-Jules Marey vind ik ook heel belangrijk een inspirerend."



Wil je meer van Sara Bjarland zien? Dat kan tot 23 juli in c3 gallery te Amsterdam.
Deel op of
b
a
a