14 juni 2011

Het is tijd om woedend te zijn

Beste lezers van hard//hoofd, beste kunstenaars, muzikanten en theatermakers, en vooral hooggeëerd publiek,

De brief van Halbe Zijlstra is binnen en is niet mild gebleken. Woede, onbegrip, teleurstelling en verdriet overheersen in de kunstwereld. Al een jaar praten we met z’n allen. Ik heb mensen gesproken die zeggen de handschoen op te willen pakken om van de verwoesting weer iets moois te maken; mensen die op Nederlandse pleinen stonden te schreeuwen; mensen die dat schreeuwen lomp en banaal vonden; mensen die het roerend met de kritiek op hun eigen sector eens waren; en mensen die gewoon simpelweg bang waren hun baan te verliezen, want vind maar eens een nieuwe baan in een sector waarin met tientallen procenten bezuinigd wordt. Maar pas sinds staatssecretaris Zijlstra afgelopen vrijdag zijn definitieve plannen heeft gepresenteerd, weet ik wat ik echt vind. Opeens snap ik dat we allemaal het recht, nee de plicht hebben om boos, kwaad, wat zeg ik, woedend te zijn.

Laten we het nu eens niet zeggen. Laten we nu eens voor even ophouden met zeggen dat er ‘natuurlijk in de kunsten ook bezuinigd moet worden’. Als je te lang meebuigt, breek je. De kunsten hebben geen aardbevingbestendig fundament waardoor zij meebuigen, maar niet breken. De kunsten zijn gebouwd op houten palen en koeienhuiden – voorzichtig in de moerasbodem van ons calvinistische land geslagen, in de hoop dat het nog even blijft staan. En sinds afgelopen vrijdag weten we dat het op instorten staat. Zeker, er zal met de tijd een nieuw huis worden gebouwd dat net zo mooi, of misschien wel mooier zal zijn. Maar de efficiëntie is ver te zoeken als je eerst alles met de grond gelijk maakt om daarna weer van voren af aan te beginnen.

Politiek is een spel van woorden. En de woorden van dit kabinet liegen er niet om. Als je het vertoog van het huidige kabinet op zijn merites beoordeelt slaat het je koud om het hart. Termen en uitspraken als ‘subsidie-infuus,’ ‘de bezem erdoor’ en ‘ook de cultuursector moet meekomen’ scheppen een beeld van een sector die bestaat uit luie, zelfingenomen mensen die hun hand ophouden en wachten tot er geld in valt. Ze getuigen van een fundamenteel dédain, een diepgeworteld gebrek aan respect en, zoals ook Ramsey Nasr in NRC Handelsblad schreef, volslagen desinteresse. De discussie rond de noodzaak of (dis)proportie van de bezuinigingen daargelaten, gaat het hier om het werk, het dagelijks brood van duizenden mensen, die een onzekere, angstige tijd tegemoet gaan. Deze mensen worden door het kabinet structureel voorgesteld als opportunistische, zelfgenoegzame subsidievreters.

Illustratie: Mirjam Dijkema

Mijn woede rond de cultuurbezuinigingen richt zich primair op dit totale gebrek aan respect, inlevingsvermogen en begrip; niet alleen van Halbe Zijlstra, maar van het hele kabinet. Het volstaat ook niet om dit op het bordje van de PVV te schuiven, de VVD en het CDA zijn net zo goed debet aan de tendentieuze oversimplificaties die hardwerkende, vaak sappelende mensen wegzetten als uitvreters. VVD en CDA vormen nog altijd de regering, en laten we vooral hen aanspreken die de besluiten daadwerkelijk maken; die dus ook de macht hebben ze niet door te voeren. De VVD en het CDA zijn de schuldigen, de PVV heeft het vuur slechts met succes aangewakkerd.

Dat juist de mensen die het geld het hardst nodig hebben worden getroffen, is des te schrijnender. Door de productiehuizen en postacademische instellingen op te heffen ontneem je jonge kunstenaars cruciale mogelijkheden überhaupt hun brood te verdienen. Dit zijn de mensen die overheidssteun het hardst nodig hebben; die het fundament leggen voor een gezonde sector in de toekomst. Dit zijn ook de mensen die vaker wel dan niet naast hun creatieve werk nog ergens anders werken om rond te komen; subsidie of niet. En dat zijn dus de mensen die volgens het kabinet aan het ‘subsidie-infuus’ liggen?

“Ik heb niet de illusie dat ze in applaus zullen uitbarsten, al zou dat wel verstandig zijn”, aldus de staatssecretaris. Nee, meneer Zijlstra, mensen die hun baan dreigen kwijt te raken en hun toekomst onzeker zien worden, barsten niet in applaus uit. Een uitspraak als deze illustreert dat het kabinet niet begaan is met individuele mensen. Dat het hen, bot gezegd, worst zal wezen. Als je ingrijpende maatregelen neemt, heb dan op zijn minst het respect om mensen eerlijk en open tegemoet te treden; om begrip te tonen voor hun verdriet en angst. En om hun vakmanschap en kwaliteiten te respecteren. Zolang deze rancune, desinteresse en dit stelselmatige onbegrip doorklinken in de woorden van het kabinet verdienen zij het niet om welk begrip dan ook te oogsten voor bezuiniging of herstructurering.

De tijd voor nuance en discussie is voorbij, lieve mensen. Het is tijd voor actie. Want het gaat om jullie en jullie vrienden, beste lezers van hard//hoofd. Het zijn jullie die weggezet worden bij het oud vuil; die behandeld worden als kinderen die zich jarenlang misdragen hebben; wiens harde werken niet wordt gezien en niet wordt begrepen; van wie jarenlang met minder dan het minimumloon op een houtje bijten wordt voorgesteld als leven in subsidieluilekkerland. En jullie – wij – hebben alle recht om boos te zijn.

Dus laten we ons verenigen met de mensen in de zorg, in het onderwijs, met de academische wereld en de mensen die persoonsgebonden budgetten ontvangen, met defensie, met asielzoekers en illegalen. Stuur brieven, verzin acties, sla de handen ineen. Demonstreer, staak, protesteer. Laten we zorgen dat er op Prinsjesdag 2011 de grootste demonstraties in decennia zijn. Nu is de tijd om boos, verontwaardigd, woedend te zijn. Om met luide stem te eisen om met respect te worden behandeld en te worden aangesproken als gelijken. Om niet te worden weggezet als paria’s, maar als de hardwerkende, gepassioneerde mensen die we zijn. Pas dan is het kabinet een gesprekspartner. Tot die tijd is het de vijand. Ze hebben het er zelf naar gemaakt.

Liefs,

Melle

Columns & Commentaar

Crowded car - Herat, Afghanistan

TIP:
Taxi Achmed

Neem eens een illegale taxi. Ze zijn makkelijk te vinden, snel, en je hebt altijd een goed gesprek. Qua confidentialiteit zit je er beter dan bij de psycholoog.
18/04/14
Joris Bellwinkel
Voetbalwijsheidje

TIP:
Voetbalwijsheid

Plotseling ziet Rutger in hoe mindful voetbal eigenlijk is. Ajax-trainer Frank de Boer is ultiem zen als hij weer eens benadrukt dat zijn team “van wedstrijd tot wedstrijd” leeft.
16/04/14
Rutger Lemm
beste-jan-1

Column:
Beste Jan

Noor Spanjer vertelt in een open brief aan Jan Heemskerk (ex-hoofdredacteur van Playboy) waar zij opgewonden van wordt, en dat heeft niets te maken met aardappels schillen.
16/04/14
Noor Spanjer
Otto Lilienthal

TIP:
De lat hoog leggen

Ben je ook zo iemand voor wie goed nooit goed genoeg is, en schaam je je daar een beetje voor? Niet nodig, ontdekte Sophie. Je bent gewoon vol vuur en vol hoop.
14/04/14
Sophie ter Schure
Gabriel_Metsu_-_Man_Writing_a_Letter

TIP:
Briefroman

Stort je emoties uit over het papier. De Nederlandse literatuur kan wel wat meer bloed, zweet en tranen gebruiken.
11/04/14
Gastbijdrage
De grote meester Abu

Column:
De Grote Meester mr. Abu

Mag ik een tijdje bij jou logeren?” vraag ik. “Ik zit in de shit.
10/04/14
Laura van der Haar
s-woord_illustratie_leila_merkofer

Column:
Het s-woord

Bij de bespreking van Becks nieuwste album gebruikt Kasper toch het s-woord.
08/04/14
Kasper van Royen
Joseph_F._Smith_family

TIP:
Veel oma’s

Oma, moeke, de vriendin van oma en de vrouw van opa: Neles zoon heeft vier oma's. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd.
07/04/14
Gastbijdrage
OLYMPUS DIGITAL CAMERA

TIP:
Spiegelbeeld

Kijk af en toe eens goed in de spiegel en besef dat je net zo goed een slak had kunnen zijn.
04/04/14
Maite Karssenberg
marokkaansejongen

Re:
Marokkanenfictie

Volgens het Reformatorisch Dagblad zegt een fictieve Marokkaans-Nederlandse jongen genaamd Raoud bijvoorbeeld: "Mijn ouders weten eigenlijk niet zo goed wat ze met aan moeten, precies zoals een vertegenwoordiger van het Landelijk Beraad Marokkanen gisteren zei."
02/04/14
Jan Postma
Alice in wonderland

TIP:
Kijk omhoog

Wil je nog eens iets nieuws zien, tuur dan omhoog. De stad die je tot in detail dacht te kennen, krijgt iets magisch.
02/04/14
Paula Lina
nog-een-keergrijs

Column:
Nog een keer

Noor was plots verliefd – gelukkig was het niet wederzijds. Maar: wordt het nu elke keer minder geweldig als het goed gaat en minder ellendig als het fout gaat?
01/04/14
Noor Spanjer
Vondel

TIP:
Dramatiseren

Meestal vormt een correcte weergave van de feiten geen sterk verhaal. Dat is jammer, want het leven is best kleurloos als je er niet af en toe een schepje bovenop doet.
31/03/14
Jana Antonissen
vp-laura

Column:
Alle dieren die ik dood heb zien gaan

Laura van der Haar is toegetreden tot het keurcorps der hard//hoofd-columnisten. Ze opent met dode dieren. Heel veel dode dieren.
28/03/14
Laura van der Haar
belgieverhuizen

Re:
De strijd om de tussentaal

Over Nederlands en Vlaams en de noodzaak van een Algemeen Belgisch Nederlands: “Ik ga gaan. Ga jij gaan?”
28/03/14
Jana Antonissen
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

de alleenstaande zon in frankrijk - 600

Stiftgedicht:
De alleenstaande zon

Geert Simonis leest de krant met een stift. Op hard//hoofd deelt hij iedere maand een artikel dat hij vakkundig van overbodige woorden heeft ontdaan. De Tijd, 12 april 2014, p. 14
15/04/14
Gastbijdrage
grazers

Vroeger is alles beter:
De Hei

Een reeks vroege verhalen van Derk Fangman. 'Ik stond op het pad en zij ook, drie koppen keken me bewegingloos aan en ik keek terug, ook zonder te bewegen.'
13/04/14
Derk Fangman
intro 12

Doekes kamasutra:
Te stoned voor seks

Voorlopig de laatste kamasutra van illustrator Doeke van Nuil.
12/04/14
Doeke van Nuil
berg3

Vroeger is alles beter:
Skilift

Een reeks vroege verhalen van Derk Fangman. 'Don't lick the window, George.'
08/04/14
Derk Fangman
orange-caramel-catallena-food-packaging

Hoe K-Pop de wereld gaat veroveren

Het zal niet lang meer duren voor we allemaal neuriën in het Zuid-Koreaans.
07/04/14
Stephane Kaas
intro 11

Doekes kamasutra:
De #YOLO

Lente is: met zijn allen naar het park.
29/03/14
Doeke van Nuil
vroeger-is-alles-beter

Vroeger is alles beter:
Autobahn

Een reeks vroege verhalen van Derk Fangman. "Het parkeerterrein rond het tankstation staat vol met vrachtwagens, opgesteld als grafstenen op een kerkhof."
26/03/14
Derk Fangman
nachtkastjes

Nachtkastjes II

Foto's en verhalen bij het nachtkastje.
21/03/14
Beeldredactie
Illustratie_Pura_vida!

Pura Vida!

The pirate is a rich man.
18/03/14
Gastbijdrage
glitterstoep

Vroeger is alles beter:
Op de stoep

Een reeks vroege verhalen van Derk Fangman. 'Wat kon in godsnaam belangrijk genoeg zijn om in een brief te zetten?'
16/03/14
Derk Fangman
jammer dat het kamikazetheater grotendeels - 600

Stiftgedicht:
Kamikaze theater

Geert Simonis dicht met een zwarte marker het kamikaze theater ten onder.
15/03/14
Gastbijdrage
intro 10

Doekes kamasutra:
Koppelyoga

Illustrator Doeke van Nuil in downward facing dog.
15/03/14
Doeke van Nuil
Illustratie Agnes Loonstra

Kort verhaal:
De man die alles ziet

Hij ruikt een beetje naar azijn en is ervan overtuigd dat het toeval kwaadaardig is en kwaadaardigheid toeval.
11/03/14
Gastbijdrage
V_Bodies_HHformaat

[\/] – Bodies

Het piept, kraakt en knort, maar nooit zonder magnifieke melodieën.
10/03/14
Gastbijdrage
nachtkastje-II

Nachtkastjes

Een nachtkastje zegt soms meer dan duizend woorden.
07/03/14
Beeldredactie
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

hh-vertalen-groter

Heldhaftig, afstompend of uitzichtloos? – visies op vertalen

Geestdodend kopieren of een creatief proces? Over de ware aard van het vertalen zoals weergegeven in de literatuur.
18/04/14
Gastbijdrage
alles gedoseerd

Reportage:
Hier doen we alles gedoseerd

Waarom maken wij wat we niet snappen, zo graag onzichtbaar?
17/04/14
Gastbijdrage
HH_hermann

Gastcollege:
De avantgardistische cultuurpessimist

Thijs vertelt iedere maand over een bewonderenswaardige tegendraadse denker. Ditmaal: slaapwandelaars, kitsch en een amateuristisch gezelschap in zwarte uniformen in leven en werk van Hermann Broch.
15/04/14
Thijs Kleinpaste
hardhoofd1

De kwalen van de Zonnekoning

Hiske bezocht in Parijs een museum met nierstenen, fistels en teringlijers.
14/04/14
Hiske Versprille
1619414_715271905171620_2065272068_n

Waarom we er niet buiten staan

Een verbale bitchslap.
09/04/14
Meredith Greer
Garden_Life-2 copy

Garden Life:
Zaken van leven en dood in onze tuin en luistervinken in het favoriete restaurant van John de Wolf

In de tuin gaan sommige dingen dood, terwijl andere overleven. Net als in het echte leven, zo blijkt tijdens het luistervinken in het favoriete restaurant van Feyenoord-legende John de Wolf.
09/04/14
Jan Postma
Maskers_illustratie2

Maskers houden van mensen

Gezichtsbedekking wordt een trend, orakelde trendwatcher Lidewij Edelkoort twee jaar geleden bij Zomergasten. Cultuurwetenschapper Joost Vormeer verdiepte zich in de functie van maskers.
02/04/14
Gastbijdrage
jeffwall1

Jeff Wall:
Poëzie op ware grootte

Van Jeff Walls fotografie ga je een heel licht hallucineren: "Het klinkt flauw, maar je gaat meer zien naarmate je langer kijkt." Sportschoenen bijvoorbeeld. En Philip Seymour Hoffman.
31/03/14
Jan Postma
katwijk2

Ruzie:
Kickboksen in Katwijk

Joris zoekt mensen die ruzie maken. In Katwijk vliegen de bloedspetters in het rond.
27/03/14
Joris Bellwinkel
maart 2014 Conway Hall HH (2)

Vrijdenkers versus vetjes

Aan een tafeltje in een oude Londense bibliotheek mijmert Maite over negentiende-eeuwse dwarsdenkers. Vandaag de dag strijden we voor andere dingen, concludeert ze.
24/03/14
Maite Karssenberg
her-580-540x342

Filmtrialoog:
Her

"Die seksscène is één van de intiemste seksscènes die ik ooit heb gezien, of eigenlijk heb ervaren."
20/03/14
Redactie
Krijgen_600

Krijgen wat je (niet) verdient

Wat zou er gebeuren als je iedereen maandelijks gratis geld geeft? Over kansen en beren.
14/03/14
Emy Koopman
Het Vijfde Seizoen_100214_025

Reportage:
Karaoke in het dodenpaviljoen

Een schrijfster loopt rond tussen de tbs-ers.
07/03/14
Gastbijdrage
Inferno

Drieluik:
Jubilea van 2014 III

De Eerste Wereldoorlog ligt ver genoeg achter ons voor een mooie herdenking. Het twintigjarige jubileum van het oorlogsjaar 1994 is een open wond. Confronterende beelden.
06/03/14
Gastbijdrage
simone

Beginnen

"Er is weinig wat je meer aan het leven doet hechten dan het plotselinge overlijden van iemand die jong is."
05/03/14
Emy Koopman
Meer Journalistiek laden »