14 juni 2011

Het is tijd om woedend te zijn

Beste lezers van hard//hoofd, beste kunstenaars, muzikanten en theatermakers, en vooral hooggeëerd publiek,

De brief van Halbe Zijlstra is binnen en is niet mild gebleken. Woede, onbegrip, teleurstelling en verdriet overheersen in de kunstwereld. Al een jaar praten we met z’n allen. Ik heb mensen gesproken die zeggen de handschoen op te willen pakken om van de verwoesting weer iets moois te maken; mensen die op Nederlandse pleinen stonden te schreeuwen; mensen die dat schreeuwen lomp en banaal vonden; mensen die het roerend met de kritiek op hun eigen sector eens waren; en mensen die gewoon simpelweg bang waren hun baan te verliezen, want vind maar eens een nieuwe baan in een sector waarin met tientallen procenten bezuinigd wordt. Maar pas sinds staatssecretaris Zijlstra afgelopen vrijdag zijn definitieve plannen heeft gepresenteerd, weet ik wat ik echt vind. Opeens snap ik dat we allemaal het recht, nee de plicht hebben om boos, kwaad, wat zeg ik, woedend te zijn.

Laten we het nu eens niet zeggen. Laten we nu eens voor even ophouden met zeggen dat er ‘natuurlijk in de kunsten ook bezuinigd moet worden’. Als je te lang meebuigt, breek je. De kunsten hebben geen aardbevingbestendig fundament waardoor zij meebuigen, maar niet breken. De kunsten zijn gebouwd op houten palen en koeienhuiden – voorzichtig in de moerasbodem van ons calvinistische land geslagen, in de hoop dat het nog even blijft staan. En sinds afgelopen vrijdag weten we dat het op instorten staat. Zeker, er zal met de tijd een nieuw huis worden gebouwd dat net zo mooi, of misschien wel mooier zal zijn. Maar de efficiëntie is ver te zoeken als je eerst alles met de grond gelijk maakt om daarna weer van voren af aan te beginnen.

Politiek is een spel van woorden. En de woorden van dit kabinet liegen er niet om. Als je het vertoog van het huidige kabinet op zijn merites beoordeelt slaat het je koud om het hart. Termen en uitspraken als ‘subsidie-infuus,’ ‘de bezem erdoor’ en ‘ook de cultuursector moet meekomen’ scheppen een beeld van een sector die bestaat uit luie, zelfingenomen mensen die hun hand ophouden en wachten tot er geld in valt. Ze getuigen van een fundamenteel dédain, een diepgeworteld gebrek aan respect en, zoals ook Ramsey Nasr in NRC Handelsblad schreef, volslagen desinteresse. De discussie rond de noodzaak of (dis)proportie van de bezuinigingen daargelaten, gaat het hier om het werk, het dagelijks brood van duizenden mensen, die een onzekere, angstige tijd tegemoet gaan. Deze mensen worden door het kabinet structureel voorgesteld als opportunistische, zelfgenoegzame subsidievreters.

Illustratie: Mirjam Dijkema

Mijn woede rond de cultuurbezuinigingen richt zich primair op dit totale gebrek aan respect, inlevingsvermogen en begrip; niet alleen van Halbe Zijlstra, maar van het hele kabinet. Het volstaat ook niet om dit op het bordje van de PVV te schuiven, de VVD en het CDA zijn net zo goed debet aan de tendentieuze oversimplificaties die hardwerkende, vaak sappelende mensen wegzetten als uitvreters. VVD en CDA vormen nog altijd de regering, en laten we vooral hen aanspreken die de besluiten daadwerkelijk maken; die dus ook de macht hebben ze niet door te voeren. De VVD en het CDA zijn de schuldigen, de PVV heeft het vuur slechts met succes aangewakkerd.

Dat juist de mensen die het geld het hardst nodig hebben worden getroffen, is des te schrijnender. Door de productiehuizen en postacademische instellingen op te heffen ontneem je jonge kunstenaars cruciale mogelijkheden überhaupt hun brood te verdienen. Dit zijn de mensen die overheidssteun het hardst nodig hebben; die het fundament leggen voor een gezonde sector in de toekomst. Dit zijn ook de mensen die vaker wel dan niet naast hun creatieve werk nog ergens anders werken om rond te komen; subsidie of niet. En dat zijn dus de mensen die volgens het kabinet aan het ‘subsidie-infuus’ liggen?

“Ik heb niet de illusie dat ze in applaus zullen uitbarsten, al zou dat wel verstandig zijn”, aldus de staatssecretaris. Nee, meneer Zijlstra, mensen die hun baan dreigen kwijt te raken en hun toekomst onzeker zien worden, barsten niet in applaus uit. Een uitspraak als deze illustreert dat het kabinet niet begaan is met individuele mensen. Dat het hen, bot gezegd, worst zal wezen. Als je ingrijpende maatregelen neemt, heb dan op zijn minst het respect om mensen eerlijk en open tegemoet te treden; om begrip te tonen voor hun verdriet en angst. En om hun vakmanschap en kwaliteiten te respecteren. Zolang deze rancune, desinteresse en dit stelselmatige onbegrip doorklinken in de woorden van het kabinet verdienen zij het niet om welk begrip dan ook te oogsten voor bezuiniging of herstructurering.

De tijd voor nuance en discussie is voorbij, lieve mensen. Het is tijd voor actie. Want het gaat om jullie en jullie vrienden, beste lezers van hard//hoofd. Het zijn jullie die weggezet worden bij het oud vuil; die behandeld worden als kinderen die zich jarenlang misdragen hebben; wiens harde werken niet wordt gezien en niet wordt begrepen; van wie jarenlang met minder dan het minimumloon op een houtje bijten wordt voorgesteld als leven in subsidieluilekkerland. En jullie – wij – hebben alle recht om boos te zijn.

Dus laten we ons verenigen met de mensen in de zorg, in het onderwijs, met de academische wereld en de mensen die persoonsgebonden budgetten ontvangen, met defensie, met asielzoekers en illegalen. Stuur brieven, verzin acties, sla de handen ineen. Demonstreer, staak, protesteer. Laten we zorgen dat er op Prinsjesdag 2011 de grootste demonstraties in decennia zijn. Nu is de tijd om boos, verontwaardigd, woedend te zijn. Om met luide stem te eisen om met respect te worden behandeld en te worden aangesproken als gelijken. Om niet te worden weggezet als paria’s, maar als de hardwerkende, gepassioneerde mensen die we zijn. Pas dan is het kabinet een gesprekspartner. Tot die tijd is het de vijand. Ze hebben het er zelf naar gemaakt.

Liefs,

Melle

Columns & Commentaar

Marktplaatsdieren_poes

Marktplaatsdieren:
lieve poes te koop

Kat te koop: heel lief. niet duur. kan buiten en binnen.
15/09/14
Gastbijdrage
Vangrail

TIP:
Beter je leven, denk om je grafrede

Als je met Radiohead over de snelweg rijdt, draag dan altijd een matching lingeriesetje.
15/09/14
Joyce de Badts
Het creatieve kamp

Column:
Het creatieve kamp

Kasper moet mee naar het creatieve kamp. "Het gaat ontzettend intens worden. Ont-zet-tend intens."
10/09/14
Kasper van Royen
beeld Tip Jan_31aug

TIP:
Beetje uit je raam gluren naar een vrouw met twee pekineesjes

Het maakt eigenlijk niet echt uit waar je uit het raam staart: zolang je even volhoudt, word je beloond.
05/09/14
Jan Postma
Pigeon feeders 2

Column:
Pigeon feeders

Sinds Laura Ian Mc Ewans ‘Saturday’ las, waarin pigeon feeder als scheldwoord voor de mentally deficient'werd gebruikt, is ze ze maar eens goed gaan bestuderen.
03/09/14
Laura van der Haar
Videoband

TIP:
Begrafenisvideo

In de familie van Joris zijn er drie video’s: van een sinterklaasfeest, het 50-jarige huwelijk van opa en oma, en de begrafenis van zijn vader.
02/09/14
Joris Bellwinkel
wk35_TIP_Roman_in_12_vissen_beeld

TIP:
Een roman in 12 vissen

Het harde cynisme in de roman van Richard Flanagan roman werkt verslavend.
27/08/14
Maartje Smits
de laatste kerkjpeg

Naar de kerk VI (slot)

Nikki kijkt terug op haar zondagen van de afgelopen weken. Ze zocht er rust en verdieping, maar leerde dat ze geen gelovige is. "Ik ben een kleine profiteur."
26/08/14
Gastbijdrage
gratis_nrc

Hard//talk:
NRC en de hondenselfie

Terwijl een langzame iPad een NRC-pagina over een hondenselfie laadt, kun je mooi even nadenken over de woorden 'lux et libertas'.
19/08/14
Boy van Dijk
louie-s03e06-robin-williams-at-the-grave

IM:
Robin Williams

Rutger neemt afscheid van Robin Williams: een kleine ode aan een bijzondere acteur.
12/08/14
Rutger Lemm
schedelbureau

TIP:
Een schedel op je bureau

Memento mori, gedenk te sterven. Maar wat dan? Twee keer zo hard werken, of gewoon maar in bed blijven liggen?
06/08/14
Gastbijdrage
Wet_Floor_(3323751294)

TIP:
De dag doorkomen

Je braakte niet tijdens de lunch, je hoestte niet in iemands gezicht, je zei niet per ongeluk ‘kutwijf’, toen alweer die linkercollega, zonder pulserende bloederupties uit haar nek dus, rondkwam met zelfgebakken brownies.
01/08/14
Joyce de Badts
Sausage party

TIP:
Nodig alle vrouwen uit

Voorkom dat je fuif een sausage party wordt. Nodig alle vrouwen uit die je kent, en alle mannen die je leuk vindt.
28/07/14
Rutger Lemm
relatietijd

Column:
Liefdestijd

“Volgens mij willen meisjes het liefst al hun tijd doorbrengen met hun geliefde.” Ik zit met vijf jongens in de auto op weg naar de Parijse tennisvelden van het Bois de Bologne. Sommige van hen lieten een ongelukkige partner thuis achter voor dit vriendenweekend; er was onbegrip rond het feit dat deze dagen – die [...]
23/07/14
Noor Spanjer
zwartvierkant

Hard//talk:
Kennis is onmacht

"'Wie mijn bevelen niet opvolgt, gaat het merken.' Hij wil voorkomen dat ze te dicht bij grote brokstukken komen. Ik heb zin om het beeld in te stappen en die vent opzij te duwen. In plaats daarvan probeer ik mezelf op te vrolijken met wat Youtube-filmpjes."
21/07/14
Rutger Lemm
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

healy

Dermot Healy:
Op zoek naar mijn favoriete schrijver

Willems lievelingsschrijver blijkt overleden. 'Healy op mijn laptopscherm. Hij leest voor, maakt grapjes, lacht, aait zijn hond Tiny. Hij is kalm en levendig tegelijkertijd.'
12/09/14
Willem Claassen
kijkend naar the first people uitsnede

Marlene Dumas:
Enge baby’s, lieve slechteriken

Een van de grootste kunstenaars van dit moment schildert angstaanjagende baby’s, een sensuele Osama Bin Laden en een hautaine Naomi Campbell.
10/09/14
Maartje Smits
joost2

Ontmoetingen op papier VIII

De laatste aflevering van Ontmoetingen op Papier. Over zelfbenoemde hoeders van de zuivere leescultuur en Rik de Kikker.
07/09/14
Gastbijdrage
Tig Notaro width 540

Lachen om kanker

Comedians Tig Notaro en Micha Wertheim maken grappen over kanker. Rutger interviewde hen.
04/09/14
Rutger Lemm
marktplaatsdieren

Marktplaatsdieren:
konijnenhok

"Mooie konijnenhok te koop."
28/08/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
je wil in de essentie - 600 - Bijgewerkt

Stiftgedicht:
je wil in de essentie

… veel kan gebeuren als je droomt.
14/08/14
Gastbijdrage
metronomy

Killing the Radiostar:
Stiften

Een verhaal bij een clipje. 'We bootsten haar taal na en fluisterden vriendelijke woorden tegen de wc.'
12/08/14
Willem Claassen
beroemd

Killing the Radiostar:
Beroemd

Een verhaal bij een clipje. 'Twee middagen hebben we geoefend in een gemaaid weiland waar normaal gesproken koeien liepen.'
05/08/14
Willem Claassen
marnixvanuum_methodIII

Double Sided

Foto/Grafische boeken. Samenwerken is niet gemakkelijk.
31/07/14
Beeldredactie
beroemd

Killing the Radiostar:
Podium

Een verhaal bij een clipje. 'Ik draag verhalen voor en gebruik A4’tjes als wapenschild.'
29/07/14
Willem Claassen
Untitled-1

Ontmoetingen op papier VI

"Wie werkt in een boekhandel, ondervindt wat het betekent dat Engels de lingua franca van deze tijd is."
27/07/14
Gastbijdrage
marktplaatsdier_01

Marktplaatsdieren:
Puppie

Het is zomer, dus de huisdieren gaan weer in de uitverkoop. Merel Cremers verzamelt de grappigste, hartverscheurendste Marktplaatsadvertenties en maakt daar mooie illustraties van.
25/07/14
Gastbijdrage
coely

Killing the Radiostar:
Monteur

Een verhaal bij een clipje. 'Mijn droom is om net als zij te kunnen dansen in een autogarage.'
22/07/14
Willem Claassen
wij zijn klaar voor nog - 600

Stiftgedicht:
wij zijn klaar voor nog

… de aanhoudende dreiging van een…
21/07/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

3.-uit-het-raam

Reportage:
Bang hart

Blijven en gaan in een psychiatrische instelling.
11/09/14
Gastbijdrage
Paulo Ito

Tikkie terug

De volkssport is het contact met het volk kwijt, maar het is nog niet te laat. Rutger heeft een idee om het moderne voetbal (en de wereld) te redden.
11/09/14
Rutger Lemm
Illustratie Merlijn

Winnaar Scriptieprijs:
De kunst van het tentoonstellen

Marian Cousijn schreef het winnende artikel voor de Scriptieprijs over de machtsstrijd tussen kunstenaars en curatoren.
03/09/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
demonstratie

Ruzie:
ROOD

Joris zoekt mensen die ruzie maken. De jongerenafdeling van de SP maakt vijanden.
18/08/14
Joris Bellwinkel
keret

Post van Keret:
“Let the IDF Win”

Etgar Keret over hoe rechts Israël geen kritiek op het leger duldt. De wie-niet-voor-ons-is-is-tegen-ons-logica regeert.
15/08/14
Gastbijdrage
happn-telecharger-gratuitement-application-iphone-android

HAPPN:
Second chances and new romances

Online daten blijft ongemakkelijk en creepy. Jana onderzoekt of de app Happn - the new kid on the block - daar verandering in brengt.
13/08/14
Jana Antonissen
toergenjev_02

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist II

"Dat is de enige gedachte die Toergenjev, geconfronteerd met zijn eigen ongeloof, in staat is te verdedigen. Het idee dat, ook als alle afgodsbeelden zijn stukgeslagen, het zonder illusies nog mogelijk is van de wereld te houden."
11/08/14
Thijs Kleinpaste
toergenjev_01

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist I

Over het leven en werk van één van de weinige Russische schrijvers die geniaal was zonder ook gek te zijn: Ivan Toergenjev, ironische beschouwer van zijn tijd. Het is zomer. Lees!
08/08/14
Thijs Kleinpaste
2

Straight outta Tulsa:
Tienerlust

Over Larry Clark in Foam: harde beelden die het zwijgen in het hart van iedere tragedie tonen. "Ik schoot niet veel foto’s, er was te veel drugs. We hadden meer dan we konden gebruiken."
07/08/14
Jan Postma
hardhoofdberlijn4

Op zoek naar schoonheid IV:
De Onttovering

Alle sprookjes komen ten einde. Ook Berlijn.
24/07/14
Rutger Lemm
Naar de kerk V 600dpi 600pix jpeg

Naar de kerk (V)

Na de begeesterde dienst in Soweto denkt Nikki in Utrecht een wat lossere kerk te vinden. Maar daar zit haar toch iets, of eigenlijk iemand, in de weg.
17/07/14
Gastbijdrage
Etgar-keret-photo-by-moti-kikayon-1

Post van Keret:
Give Compromise a Chance

De Israëlische schrijver Etgar Keret vraagt zich af of vrede wel het juiste doel is: "What is it about that elusive peace so many people love to talk about, though no one has managed to bring us even a single millimeter closer to it?"
12/07/14
Gastbijdrage
640px-Dirck_van_Baburen_-_Prometheus_door_Vulcanus_geketend

Aantekeningen bij het Holland Festival:
Een podium in de ruimte

"Het publiek zat om het speelveld, volledig afgesloten door ramen. Als aapjes in een dierentuin of muizen in een laboratorium zaten de acteurs gevangen in die kooi."
10/07/14
Melle Kromhout
-1

De dubbelganger

Wat doet het met je als je ontdekt dat er iemand bestaat die op papier exact dezelfde identiteit heeft als jij? En dat zo iemand dan een crimineel is? Dave H. is… De Dubbelganger.
09/07/14
Redactie
Meer Journalistiek laden »