10 maart 2011

Ik wil geen bouillonblokje zijn

De lente is hier nog niet echt begonnen en Elon heeft medelijden met ons. Voor wie snotterig is, geeft hij hier het recept van ‘Joodse penicilline’: kippensoep. En dan niet van die muffe bouillonblokjes, maar zelfgemaakt – je bent immers wat je eet.

In Tel Aviv breekt dezer dagen de lente alweer door en ik zit met slippers, joggingbroek, T-shirt en recht overeind staand haar in de zon. Computer op schoot. Koffie binnen handbereik. Beter had ik het niet kunnen bedenken, maar ja, dit bedenk je dan ook niet. De verdoemde technologie stelt mij in staat om met wat simpel gefrutsel op mijn toetsenbord het weer in Nederland te zien: koud, stervenskoud, met een heldere hemel.

Ik doe mijn ogen dicht en een eenzame rilling schampt mijn nekvel. Ik weet immers hoe het is. Het ergste van de winter is achter de rug, maar echte beterschap laat voorlopig nog op zich wachten. Naast de kachel, achter het raam lijkt het zo veelbelovend, buiten wacht de teleurstelling. Gestraft voor hun ijdele hoop trekken mensen zich snotterend terug onder de dekens. Met een nasale radiostem die hun verslagenheid verraadt zeggen ze aan de telefoon: “Maar ik houd zo van dit seizoen, van die strakke hemel, de Hollandsche kou.” Bij gebrek aan beter, bedoelen ze.

Deze besmettelijke ziekte, een combinatie van zwartgalligheid en een verstopte neus, dient agressief te worden bestreden. Niet met het zwaard, noch met pillen, poeders of druppels, maar met kippensoep. Als geen ander middel sterkt kippensoep namelijk lichaam en geest.

Illustratie: Studio M

Je zult misschien denken, ach, het zal wel. Want wat is kippensoep nou helemaal? Heet water met zout en wat extra smaak. Kippensoep wordt eigenlijk maar weinig gewaardeerd in onze hedendaagse eetcultuur. We zijn tegenwoordig misschien meer van de salades en de pasta’s; tastbare ingrediënten die we bij elkaar kunnen gooien, roeren en klaar. We staan al zo weinig in de keuken en als we dan in de keuken staan willen we instant fulfillment. Want zeg nou zelf, waarom zou je producten gebruiken die je niet op je bord terugziet? En wie maakt nou een gerecht waar je niet op kunt kauwen?

We staan al zo weinig in de keuken en als we dan in de keuken staan willen we instant fulfillment

Soep valt wat dat betreft een beetje buiten de boot. En als we ons al aan de soep wagen, dan graag een maaltijdsoep, een soep die genoeg vastigheid heeft om te vullen. Met behulp van staafmixers of blenders pureert men nog wel eens gekookte groenten tot soep, want dat is simpel, gezond en lekker. Maar een heldere bouillon, een krachtig brouwsel, wie waagt zich daar nog aan? Bouillonblokjes zijn makkelijk voor handen en dat is maar goed ook; we runnen immers geen Frans restaurant vanuit onze keuken en hebben dus niet constant een fond blanc op het vuur staan (de bouillon-basis voor sauzen, soepen en andere dingen met smaak in de Franse keuken). Maar om zelf een bouillon te maken heb je meer nodig dan blokjes of poeder.

Kippensoep als culturele marker

Jean Anthelme Brillat-Savarin (1755-1826), de grote pionier van de gastronomische literatuur, dankt zijn bekendheid bij het grote publiek met name aan de uitspraak: “Dis-moi ce que tu manges, je te dirai ce que tu es.” (Vertel me wat je eet, ik zal je vertellen wat je bent) Hoewel een stuk minder bekend, zijn de andere aforismen aan het begin van zijn Physiologie du Goût niet minder leuk, zoals “Un dessert sans fromage est une belle à qui il manque un œil.” (Een dessert zonder kaas is als een mooie vrouw die een oog mist) Hoe het ook zij, toen Brillat-Savarin beweerde dat hij wel zou kunnen zeggen wie we zijn op basis van wat we eten, sloeg hij de plank behoorlijk raak. Niet dat iemand die sushi eet per se een Japanner is, of dat iemand die babyvoedsel eet altijd een baby moet zijn. Hij had gelijk om een andere reden.

Net als andere vormen van materiële cultuur, zoals kleding, vormt eten zelden een directe culturele marker. Dat ik een pak draag, hoeft helemaal niet te betekenen dat ik op weg ben naar een bruiloft en dat ik taart eet betekent in mijn geval vrijwel nooit dat er iets te vieren valt, anders dan de taart zelf misschien. Toch kan het gegeven dat ik een pak draag en taart eet, wel degelijk betekenis buiten die dominante associatie hebben: misschien draag ik wel een pak omdat ik me chique voor wil doen en misschien eet ik wel taart omdat ik me shit voel en mezelf wil opvrolijken.

Zo is het met kippensoep eigenlijk ook: aan het feit dat ik vanavond kippensoep zal eten valt geen directe betekenis te ontlenen. De verschillende associaties die kippensoep bij mij oproept, zoals die met mijn moeder, mijn grootmoeder, de vrijdagavond en de hele culturele lading die het heeft (zie onder), vormen geen verklaring voor de vraag waarom ik gisteren begonnen ben een soep te maken en hebben niet noodzakelijkerwijs betrekking op mijn huidige realiteit. Maar ze geven wel degelijk betekenis aan mijn avond en mijn relatie met de mensen die met mij om de tafel zitten.

Joodse penicilline

Kippensoep is een heel generiek gerecht, en toch wordt het binnen de Westerse culinaire traditie geassocieerd met de Joodse keuken. Met name onder Oost-Europese Joden was er geen vrijdagavond zonder kip; van een vette kip werd soep getrokken en de gekookte kip zelf werd voor het hoofdgerecht gegeten. Het vet dat van de soep werd afgeschept gebruikte men voor gebak, zodat deze melkvrij zou zijn. Zij noemden de soep goldene yoich, Jiddisch voor gouden bouillon, vanwege de kleur maar vast ook vanwege hun waardering. Toen veel van de Oost-Europese Joden emigreerden naar Amerika namen ze dit gebruik mee. De soep werd bekend als ‘Joodse penicilline’, verwijzend naar de geneeskundige krachten die aan de soep werden toegekend.

Hoe je zo’n soep bereidt, wat je er instopt, en waarom, wanneer en met wie je hem eet zegt wel veel over wie je bent

Zo schreef de middeleeuwse filosoof en arts Maimonides kippensoep voor als behandeling en ook uit modern wetenschappelijk onderzoek blijkt dat kippensoep effect heeft op verkoudheid. (Laten we er voor het gemak vanuit gaat dat de kip die je voor de soep koopt niet volgepompt is met dioxinen of onder de antibiotica-resistente bacteriën zit; dan hoef je je nergens zorgen om te maken.) Maar ook als je niet verkouden of bekaterd bent, is kippensoep de moeite van het maken waard. Echter, hoe je zo’n soep bereidt, wat je er instopt, en waarom, wanneer en met wie je hem eet zegt wel veel over wie je bent. Als jouw idee van kippensoep is dat je een zakje openscheurt en de inhoud oplost in een mok kokend water, dan zou Brillat-Savarin vermoedelijk wel weten uit welk hout je gesneden bent.

Dat idee doet me altijd denken aan Troost van Ronald Giphart, een dolle tragedie over een topchef. De hoofdpersoon, Art Troost, beschrijft mensen aan de hand van ingrediënten en gerechten. Zo noemt hij een vervelende vent een ‘brokkige pecorino. Een schorseneer die te lang op het land is gebleven,’ terwijl een wulps meisje juist de associatie oproept met ‘Saffraansoufflé. Choux au safran. Saffraanmirepoix. Saffraanijs met rozensabayon.’ Het zijn mooie beeldende reflecties van personages en karakters. Ikzelf vrees stiekem dat ik ooit bij iemand de associatie op zou roepen met een ‘muf bouillonblokje. Zoute klonten onopgelost soeppoeder.’ Nee, liever ben ik dan een ‘krachtige kippensoep. Zoals mijn moeder ‘m vroeger ook maakte. Versgehakte peterselie, citroenblad en een vleugje foelie.’

Kippensoep

1 soepkip, of een combinatie van kippenbouten, kippenvleugels en/of karkas.
1 grote ui, in vieren
1 grote wortel, in stukken gesneden
1 prei (van de bovenste duim snij je dunne ringen voor garnering, de rest in stukken)
2 stengels bleekselderij met blad
bouquet garni (tuinkruidenmengsel)
1 stuk foelie

Men neme een soepkip. Een soepkip is over het algemeen een oude hen die reeds van de leg is. Het vlees is wat taaier, maar het geeft juist meer smaak af en is dus geschikt voor de soep. Je hoeft echter niet één hele kip te gebruiken; belangrijk is dat je botten gebruikt, die geven namelijk de smaak af, niet het vlees. Kippenbouten of, beter, kippenvleugels zijn dus zeer geschikt. Of ga naar de poelier en vraag om kippennekjes, karkas en kippenklauwen. Dat is pas feest.

Doe de kip in ruim water (2 à 3 liter) en breng aan de kook. Verwijder het viezige schuim (in het Engels scum geheten) en voeg de groenten toe met de foelie, zout en peper. Wat betreft de bouquet garni: dit is een kruidenmengsel dat gebruikt wordt om smaak te geven aan de bouillon. Sommigen schrijven een strikte combinatie voor, maar ik vind dat stug. Voor kippensoep gebruik ik in ieder geval ruim peterselie (gebruik de steeltjes; de blaadjes zijn goed voor de garnering), laurierblad, een takje rozemarijn, en een takje aloysia (ook wel citroenverbena) of citroengras. Ook lekker is maggiplant en salie. Mijn moeder bewaart kruiden voor de soep in de vriezer; dat is heel slim, want dan hoef je niet alles vers aan te voeren.

pan met soep

Als je kip met vlees eraan gebruikt, haal deze dan na een klein uur uit de soep, verwijder het vlees en gooi de rest (ook het vel en vet) terug in de soep. Bewaar het vlees in een pannetje of kom en giet er een paar lepels bouillon bij om te zorgen dat het vlees niet uitdroogt. Laat de bouillon 2 à 3 uur trekken op laag vuur. Hierna giet je de soep door een zeef, of, beter, een stalen puntvergiet. Druk de prut goed uit met een pollepel, hier zit namelijk de meeste smaak in. Proef de soep. Voeg extra water toe (er verdampt veel water). Breng op smaak. Gebruik zo nodig een bouillonblokje. Het zal je worden vergeven. Nu is de soep in principe al eetbaar.

Voor een beter resultaat laat je de soep afkoelen en zet je de pan ’s nachts buiten of in de ijskast. Als de soep afkoelt geleert hij door de gelatine uit de botten; het extra water is ook om te zorgen dat het niet te stevig wordt waardoor je het vet niet meer zou kunnen afscheppen. De volgende dag schep je het vet af met een zeef. Dep het vet anders van de warme soep met keukenrolpapier.

Ik houd van een heldere bouillon, want het oog wil ook wat. Daarvoor moet je de soep klaren. Neem 1 of 2 eiwitten en klop deze met een mespunt stijf. Roer het eiwit door de koude soep heen (als je het vuur aanzet smelt de gelei heel snel weer tot soep) en breng het langzaam aan de kook. Door de kokende soep denatureert het eiwit, waarbij het de troebele deeltjes aan zich bindt. De smaak blijft wonderwel bewaard. Giet de soep nu andermaal door een zeef en bij voorkeur door een kaasdoek (een theedoek mag ook). Het eiwit blijft achter in de doek, en je houdt een heldere bouillon over. Proef. Blijf proeven.

De hete soep dien je op met het vlees, met verse peterselie en prei, of wat je verder maar wilt (groenten of vermicelli). Maak bijvoorbeeld gehaktballetjes, kreplach (een soort ravioli met vlees), matseballen of wat we bij mij thuis zwemmetjes noemen (dumplings van 1 ei, 3 grote eetlepels meel, een paar eetlepels water en kruiden). Kook deze in een apart pannetje; ze geven altijd wat gruis af en dat is zonde van soep die je zo mooi geklaard had. Hij blijft zeker een dag of twee, drie houdbaar in de ijskast.

Columns & Commentaar

Emmanuel Todd

Hard//talk:
Qui est Charlie?

Jules las de reacties op het boek van Emmanuel Todd en maakt zich zorgen om het wij/zij-denken dat het debat overheerst.
12/05/15
Gastbijdrage
Strawberry Cheesecake @ Kimono Koi Crepes

TIP:
Wrap het

"Broodbeleg is veel lekkerder dan de drager waar het voor bedoeld is." Zonde om iedere keer maar één keer te kunnen kiezen wat je op je brood doet. Maartje heeft de oplossing!
11/05/15
Maartje Smits
Shigemitsu-signs-surrender

Column:
Verzet

Van een stiekeme sigaret naar knockout-blowen en comazuipen, van het eerste lesuur missen naar nooit meer op school verschijnen: Laura kijkt naar het verzet in haar eigen leven.
05/05/15
Laura van der Haar
vliegtuigmodus

TIP:
Vliegtuigmodus

Sinds kort woont Paula samen, in een nieuw huis, met een lieve vriend en een poezelige kat. Maar de verbinding verbreken met haar oude huis blijkt moeilijker dan gedacht.
04/05/15
Paula Lina
Robots komen

Nieuws in beeld:
de robots komen eraan

In een tijdperk waarin robots niet alleen lager-, maar ook middelhoog opgeleid werk kunnen doen, zullen werknemers verder mee moeten evolueren om hun toegevoegde waarde te behouden. – XF&M (Xiao Feng & Mathieu) zijn een illustratieduo, afgestudeerd aan Academie Minerva in Groningen. Het liefst werken ze samen aan een illustratie en gebruiken ze een combinatie [...]
02/05/15
Beeldredactie
komen spelen joost dekkers

Column:
Komen spelen

Vandaag komt Elsje spelen, toch?
30/04/15
Kasper van Royen
Koffiedrab

TIP:
Koffiedrab

"Het moment lijkt voorbij als je de laatste slok koffie uit je kopje slurpt en je lippen aflikt. Wat rest ons dan nog?"
27/04/15
Roos Euwe
Lewis Hine

Hard//talk:
Work hard, play not

Ron maakt zich zorgen over serieuze tieners met overvolle en op efficiëntie gerichte levens. Pis toch eens van het balkon!
25/04/15
Gastbijdrage
TIP_Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

TIP:
Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

Doodskisten in pakpapier (anti-ansichtkaarttoerisme).
20/04/15
Maite Karssenberg
eind van een tijdperk

Eind van een tijdperk

Facebook mag best Kaspers foto gebruiken om waterbedden of slijptollen te verkopen. Maar voor zijn oogappel ligt dat anders.
15/04/15
Kasper van Royen
Gunter Grass

Mijn blikken trommel

Olga kreeg op haar derde de blikken trommel van Günter Grass.
14/04/15
Olga Kortz
Verstoppertje-William_Merritt_Chase_-_Hide_and_Seek_-_Google_Art_Project

TIP:
Speel verstoppertje

'Er is geen sprake van tijd. Er is geen sprake van de wereld. In die minuten tussen het begin en het einde van het spel zijn we enkel gezocht, niet zoekende.'
13/04/15
Gastbijdrage
hardhoofd_004_72

Column:
Vakantieveilingen

De verleidingen van Vakantieveiling.nl zijn te groot voor Laura. "Nee Yvette Doormerik, jij gaat godverdomme NIET voor slechts vijftien euro op make-upcursus. IK ga lekker voor ZESTIEN euro."
08/04/15
Laura van der Haar
Olivier van Breugel

TIP:
Verdwalen

In Amsterdam raakt Bien al jaren de weg niet meer kwijt, maar in Australië kon ze weer heerlijk drentelen, treuzelen en slenteren.
06/04/15
Gastbijdrage
Beeld: archief Noor Spanjer

Memory Machine:
Reflex

Noor gaat elke week naar het koffiehuis om herinneringen op te halen en om nieuwe te maken. Maar hoe betrouwbaar zijn die herinneringen?
05/04/15
Noor Spanjer
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

Perpetuum Mobile

Hard//Oog:
Perpetuum Mobile

Jeremy De Ryckere en Martijn Payens, Perpetuum Mobile. Perpetuum Mobile is een artistieke human interest documentaire over de ondergrondse levens van een metrobestuurder, een zwerver, een muzikant en een priester.  
10/05/15
video
toekomst verhalen_xf&m-600px

Wij hebben nood aan toekomstverhalen

Niet alleen de wereld verkeert in een crisis, ook onze verbeelding. Pim doet een oproep aan auteurs om toekomstverhalen te schrijven en zo de wereld vorm te geven.
08/05/15
Gastbijdrage
julie's map

I < 3 Amsterdam

"Ik keek door mijn tranen heen naar een onverschillige voorbijganger, die op zijn beurt weer de zoveelste gebeurtenis in zijn leven overschouwde: een huilend meisje in het gras. ‘Och ja, kan gebeuren’, moest hij gedacht hebben."
08/05/15
Julie Cafmeyer
helikopter

Gedicht:
Helikopters

De helikopters hangen in trossen aan de boom.
07/05/15
Laura van der Haar
mollige vrouw

Mollig of dik

Wat is het verhaal achter de mysterieuze briefjes in de supermarkt? ‘Ik wilde een Surinaamse vrouw, dat stond duidelijk in die advertentie. Ik wil best geloven dat je jong en dik bent, maar je klinkt niet Surinaams.’
07/05/15
Anna van Leeuwen
WATERSHED

Hard//Oog:
WATERSHED

Van 3 t/m 9 mei te zien op hard//oog.   Mels van der Mede WATERSHED
02/05/15
video
DeSleutels_01

Kort verhaal:
De sleutels

Buiten zijn in de verte de galgen te zien, aan de middelste hangt nog een lichaam. De horizon trilt. Een zacht briesje dat door de kamer gaat, draagt de geur van verrotting met zich mee en beroert Heleens sluier lichtjes.
02/05/15
Gastbijdrage
opendeur

Gedicht:
de open deur

vanuit de hoogte bekeken/ is de wereld van elke ontmoeting /ontdaan
02/05/15
Gastbijdrage
Stiftgedicht

Stiftgedicht:
kom uit de kast

Geert Simonis ontdoet met een viltstift krantenberichten van onnodige tekst.
01/05/15
Gastbijdrage
Rozen, Maaarten Rots

Hard//oog:
Rozen

Van 26 april t/m 2 mei te zien op hard//oog.   Maarten Rots Rozen
26/04/15
Videoredactie
Verloren-zondernummer

Verpaupering

Als Anneke het briefje van Paula zelf in de buurtsuper ontdekt had, was het misschien nog goed afgelopen. Maar het was de buurtsupermanager zelf die Anneke tijdens de buurtvergadering confronteerde met het blauwe briefje.
24/04/15
Anna van Leeuwen
SelfieHardhoofd

Kort verhaal:
De selfie van Michelientje

'Begin deze week kwam er een negenjarig meisje mijn kantoor binnen huppelen, haar naam was Michelientje. Ze vroeg: "Ben ik hier aan het juiste adres om mijn hartenwens te laten vervullen?"'
24/04/15
Derk Fangman
the-black-sea

Kort verhaal:
De gelukszoeker

Ze verstaat niet alles, maar het is genoeg om te weten dat er iets mis is. Dan voelt ze het zelf ook. Water, aan haar voeten, achter haar.
23/04/15
Gastbijdrage
Hard_hoofd_Werther_Luka_Karssenberg_3

Werther, Goethes zelfhulpboek voor zeveraars

Uit Goethes 'troostboek' voor zwaarmoedigen destilleerde Bas vijf belangrijke adviezen, zoals: 'Andermans geluk is als een magnetronmaaltijd.'
21/04/15
Gastbijdrage
hardoog

Hard//oog:
In Dark Patience I stand

Een donker figuur peddelt over het water in deze korte film.
19/04/15
Videoredactie
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Halina Reijn

Hard//talk:
Hoe ok is OK?

Olga ergert zich aan de term 'OK-vrouw' en aan Halina Reijn als twijfelachtig boegbeeld daarvan.
15/05/15
Olga Kortz
Jesse Klaver

Re:
Snotneus op de apenrots

Jesse Klaver volgt Bram van Ojik op als fractieleider van GroenLinks. Hij wil 'Nederland veranderen'. Mirko ziet twee Klavers: een liberaal in een maatpak en een idealistische snotneus.
13/05/15
Mirko van Pampus
koning

Nieuws in beeld:
FUCK! De koning.

‘Of Willem-Alexander zich beledigd voelt, is niet te zeggen. Wel is bekend dat de koning geen problemen heeft met protesten tegen het koningshuis. Naar aanleiding van een activiste die in februari 2013 in Utrecht door de politie werd verwijderd, zei Willem-Alexander: „Dat vind ik absoluut geen probleem.”’ – Niek Pronk, muzikant en illustrator. Wonend en [...]
09/05/15
Beeldredactie
Re: Angst en Kurt Westergaard

Re:
Angst en Kurt Westergaard

Simone bezocht het Festival voor het Vrije Woord met Kurt Westergaard in De Balie. Wat een luxe: we kunnen beschermd protesteren, maar ook besluiten dit niet te doen. Als we maar zorgen dat we niet door angst tot stilstand komen.
06/05/15
Simone Peek
museum_la_BNF

La BnF

In de Parijse Bibliotheque nationale de France denkt Flor aan zijn liefdes. "Tijdens mijn studies tot classicus benutte ik elk moment om met de hulp van boekenwijsheden tegen jongedames aan te schurken."
04/05/15
Gastbijdrage
Robots komen

Nieuws in beeld:
de robots komen eraan

In een tijdperk waarin robots niet alleen lager-, maar ook middelhoog opgeleid werk kunnen doen, zullen werknemers verder mee moeten evolueren om hun toegevoegde waarde te behouden. – XF&M (Xiao Feng & Mathieu) zijn een illustratieduo, afgestudeerd aan Academie Minerva in Groningen. Het liefst werken ze samen aan een illustratie en gebruiken ze een combinatie [...]
02/05/15
Beeldredactie
r-v-raffe-kurt-cobain

Re:
Cobain – Gedachten bij Montage of Heck

Emy ziet de documentaire over Kurt Cobain en is weer even terug in 1995. "Zoals ik de dag daarvoor nog de pandabeer had willen redden, zo wilde ik nu Kurt redden. Rijkelijk laat."
30/04/15
Emy Koopman
FacebookKnutselaar

Tijdlijnterreur (I):
De knutselaar

Ron verwondert zich over de mensen in zijn tijdlijn. "Wat mist op Facebook, is een ferme tik op de vingers. Dat zal ik dan maar moeten doen."
29/04/15
Gastbijdrage
Handen

Nieuws in beeld:
politiegeweld

Het comité van de Verenigde Naties tegen rassendiscriminatie (CERD) heeft politieagenten in de Verenigde Staten het gebruik van buitensporig geweld tegen Etnische minderheden verweten. - Liesbeth de Feyter (1990) studeerde schilderkunst en beeldverhalen aan Sint Lucas in Brussel. Ze werkt als freelance illustrator en striptekenaar en maakt poëtische beelden met een luguber kantje.
24/04/15
Beeldredactie
bees-235626_1280

Tussen Kunst en Ko:
Bijen in mijn borstkas

Ko ziet in Museum Boijmans van Beuningen een man die verpakt is in bijen, een beeld dat hij niet snel zal vergeten.
23/04/15
Gastbijdrage
Hillary_Low

Nieuws in beeld:
de droom van Hillary Clinton

Hillary Clinton stelt zich kandidaat voor de presidentsverkiezingen in 2016. ‘Gewone Amerikanen hebben een kampioen nodig en ik wil die voor hen zijn’, twitterde ze vanavond. – Merlijn Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.
18/04/15
Beeldredactie
gif1

Oude schildpad, nieuwe blik

Het oude Europa moet Afrika bijbenen, en niet andersom.
17/04/15
Roos Euwe
134348_10203944661918450_5707900527407596209_o

Re:
Louise, rot op.

Het Maagdenhuis is ontruimd en Floris maakt zich kwaad. Wie nu nog denkt dat het College van Bestuur opkomt voor de belangen van de academische gemeenschap, lijdt aan cognitieve dissonantie.
14/04/15
Floris Solleveld
Parijs

De flaneur sleept niet met zijn voeten

Zie me hier lopen, klungelend met de kaart, de pas gehaast, op zoek naar een herkenningspunt in straten die ik nog nooit gezien heb. Flaneren en de facto verdwaald zijn, dat gaat niet samen.
13/04/15
Gastbijdrage
Chiel te Bokkel - nieuws in beeld

Nieuws in beeld:
terug van vakantie

De Nederlandse treinmachinist Sjaak Rijke (54) uit Woerden, die was ontvoerd in Mali, is vrij. Commando’s van het Franse leger hebben de Nederlander gered uit handen van terroristen [..] Rijke was met vakantie in Mali toen hij op 25 november 2011 in de stad Timboektoe werd ontvoerd door terroristen. – Chiel te Bokkel is illustrator, [...]
11/04/15
Beeldredactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd