hard//hoofd

Refresh. Niets. Refresh. Nog steeds niets.
Mijn broer probeert al de hele week via Facebook zijn vrienden in Caïro en Alexandrië te bereiken. Maar Facebook zwijgt. De enige informatie die het sociale netwerk ons geeft is dat Ashraf Abaza, Salma Tarek El Ahmar en Mohamed El Tayeb voor het laatst ‘actief’ waren op 27 januari. De dag dat het internet en de mobiele telefoonnetwerken in Egypte werden platgelegd.
Desondanks probeert mijn broer zijn vrienden via Facebook bij te staan. En hij is niet de enige. Iedere dag verschijnen nieuwe steunbetuigingen op de walls van Ashraf, Salma en Mohamed. “Stay safe”, “Free Egypt!”, “Do not give up! You’re in my thoughts” en “نحن نحبك”.
Een Egyptische blogger schreef vorige week, vlak voordat het internet eraf gegooid zou worden: “Ik heb het niet nodig. Niemand op het Tahrirplein heeft het nodig. Niemand in Suez of Alex heeft het nodig. Vertel Mubarak dat de volksrevolutie zijn verdomde internet niet nodig heeft.” De massabeweging laat zich niet afschrikken of tegenhouden door een platgelegd netwerk.
“Maar zo zonder respons, en nu de dagen vorderen, lijkt hun wall wel steeds meer op een gedenkmuur,” zegt mijn broertje.
“Dat moet je niet zeggen. Ze zijn vast kerngezond met stenen aan het gooien.”
“Laten we het hopen.”

Door Annabel Troost

Charlie Aptroot zit voor de Volkspartij van Vrijheid en Democratie in de Tweede Kamer. Het laatste halfjaar is Aptroot veel in de media. Want gaat het over het openbaar vervoer in Nederland – en dat gebeurt nog wel eens – dan is Charlie er als de kippen bij om iets te zeggen, namens het volk natuurlijk.
Vaak is het negatief en ongefundeerd wat Charlie zegt. Zetels haal je immers door te kankeren. En zetels, die wil Charlie wel. Net als macht. Vandaar dat Charlie graag Kamervoorzitter wilde worden, enkele maanden terug. En vandaar ook dat hij enkele jaren daarvoor serieus overwoog met Rita Verdonk uit de VVD te stappen, om de lift naar boven in te stappen. Nu zegt hij: om zijn zetel op te geven.
Mark – excuus: premier Rutte – moest toen behoorlijk lullen om Charlie bij de partij te houden. Dat lukte, en nu heeft Charlie dus onderwerpen in de portefeuille zitten – Verkeer, Openbaar Vervoer, Infrastructuur – waardoor hij lekker vaak voor de camera mag verschijnen om te lopen kankeren.
Afgelopen week werd Aptroot door de NOS geïnterviewd over de financiële problemen van hogesnelheidsexploitant HSA, die de Fyra bestiert – de lijn tussen Amsterdam en Rotterdam. Eén lijn, één probleem, ja. Desondanks was het bruggetje naar de Nederlandse Spoorwegen snel gemaakt. En naar ons, natuurlijk. “De behoefte van de reiziger”, daar had Charlie het over. Na de behoeftes werd hem gevraagd naar de gevaren: “Wat zijn de risico’s voor ons, de belastingbetaler?” Charlie’s antwoord: “Ja, uiteindelijk moet de belastingbetaler het betalen.” Angst. Onvrede. Lekker kankeren.
Uiteindelijk betaalt de belastingbetaler al het openbare goed, Charlie. Ook jouw salaris.
Kankeren op de NS is als kankeren op je moeder: ze doet het echt goed, hoor. Lees dit maar, een opiniestuk uit de Volkskrant van vorige week. Van een hoogleraar die zijn studie wel heeft afgemaakt.
Alsjeblieft, Charlie.

Door Philip Huff

Afghanistan-correspondent Joeri Boom schreef dat de politiemissie naar Kunduz grote onzin is, omdat de Afghanen grotendeels ongeletterd zijn en er nauwelijks functionerende rechters bestaan. In feite leid je dus laagopgeleide mensen op in het gebruiken van (gedoseerd) geweld, terwijl ze geen justitioneel apparaat hebben om te dienen. Het is alsof je Zwarte Pieten gaat schminken, terwijl er niemand Sinterklaas wil spelen. Later bevestigden vele experts dit beeld.
Vervolgens zag ik de Deense documentaire Armadillo, die bewees dat de Westerse soldaten net zo goed onwetende ongeleide projectielen zijn en dat Afghanistan zo mogelijk nog moeilijker beheersbaar is dan de jungle van Vietnam. En toch gaan we.
Marjolijn Februari schreef onlangs in nrc.next over de Abilene-paradox, bedacht door managementexpert Jerry B. Harvey. Hij kwam hierop tijdens een familiedag, toen het plan ontstond om een tochtje naar het plaatsje Abilene te maken, waar niemand zin in had. Toen ze aan het eind van de dag bezweet, hongerig en chagrijnig terugkeerden, realiseerden ze zich dat niemand naar Abilene had gewild. “Whose crazy idea was this anyway?” vroegen ze. Niemand wist het. En toch gingen ze.
De Kunduz-missie is een voorbeeld van een Abilene-paradox: niemand heeft er zin in, we weten niet meer of het een goed idee is, maar we gaan toch maar. Dat was nou eenmaal zo afgesproken – dachten we.
Hoewel de door Taliban bevolkte woestijnvlakte toch nog een iets minder gezellige plek voor een uitje is, dan het schattige Texaanse dorpje Abilene. De Nederlandse politiek is een groot gezapig familiefeestje waar iedereen geroutineerd zijn rol speelt: de oppositie wordt boos, de regering fronst de wenkbrauwen en na afloop drinken ze met elkaar in Nieuwspoort. Soms maken ze een uitje naar Kunduz of naar de bezuinigingen op het onderwijs, ook al hebben ze er geen zin in en weten ze diep van binnen dat het geen goed idee is. Maar ja, het was nou eenmaal zo afgesproken.

Door Rutger Lemm

In het Midden-Oosten slaat men elkaar de hersens weer eens in. Ditmaal niet in Libanon, Israël of Irak, maar in Egypte. Daarnaast staat Libanon wederom aan de rand van een burgeroorlog, zijn vanuit de Gazastrook weer Russische raketten op Israël geschoten en moet er volgens statische berekeningen komende week weer een bom afgaan op een drukke markt in Irak, maar dat nieuws verkoopt inmiddels niet meer en daarom hebben we het over Egypte.
In het Westen reageert men met afschuw op de inperking van de pers- en internetvrijheid, terwijl een derde van de bevolking boven de 15 jaar niet eens kan lezen of schrijven. Het schrift werd in Egypte meer dan vijfduizend jaar geleden geïntroduceerd, maar het is niet alsof men vóór de zogenaamde ‘volksrevolutie’ al wel van persvrijheid had gehoord.
Intussen kijken we met naïeve smart uit naar de beloofde democratische verkiezingen als meer dan 60 miljoen plattelanders, op een bevolking van ruim 80 miljoen, gaan kiezen wie er de baas wordt. Maar hoe we ook hopen, een democratie naar onze begrippen zal er niet komen. Want ons soort democratie is gebaseerd op het idee dat elk individu zich in vrijheid kan informeren om tot een autonome keuze te komen; en in Egypte is een derde van de bevolking analfabeet, begrijpt men nauwelijks wat onafhankelijke pers is en kijkt men bovendien heel anders tegen het concept autonomie aan.
Wij kijken naar de beelden, zien schreeuwende mensen met gebalde vuisten en menen dat Mubarak, de kwade dictator, het nu echt te bont heeft gemaakt. Maar dat verdient enige nuancering: nu breekt men Caïro nog af, morgen laat het volk zich door de nieuwe dictator in slaap sussen. En die gebalde vuisten dan? In het Midden-Oosten gaat alles met een gebalde vuist.

Door Elon Heymans

Ruport Murdoch is een mediatycoon die zijn sporen al lang verdiend heeft, maar nog steeds bereid is grote risico’s te nemen. Deze week lanceerde hij The Daily, een krant die speciaal voor de iPad gemaakt is. Op zich is dat niet zo heel bijzonder, maar hij zegt inmiddels dertig miljoen dollar geïnvesteerd te hebben en geeft er elke week bovendien nog eens vijf ton aan uit. En de krant kost een dollar per week, of veertien cent per dag in de appstore van Apple. Dat is nog eens geloven in een businessmodel.
De recensies zijn nog een beetje verdeeld. Er zit geen zoekfunctie in, delen via Twitter of Facebook werkt niet altijd goed en het lijkt nog een beetje een prototype. Toch zijn dat maar details. Het concept is leuk, maar zo’n krant koop je uiteindelijk voor de content. Nu is het een soort Algemeen Dagblad, met saaie roddels en hele korte berichtjes over grote gebeurtenissen. Dan kan ik toch beter Flipboard lezen voor het laatste nieuws en bijvoorbeeld Salon of Slate voor achtergronden. Uiteindelijk gaat het toch niet om het betaalmodel of de techniek.
Binnenkort komt de New York Times met news.me, dat een grote concurrent moet worden voor The Daily. News.me zal al het nieuws verzamelen uit jouw sociale mediadiensten en worden gefilterd door de New York Times-redactie. Daar geloof ik meer in, maar toch verdient Murdoch een pluim. In maart wordt hij tachtig en hoewel hij al lang rustig van zijn pensioen zou kunnen genieten, is hij nog steeds bereid om grote investeringen te doen. Daar kunnen jongere mediabedrijven toch nog wat van leren.

Door Tim de Gier