Evita 2.0
De Argentijnse presidente Cristina Fernández de Kirchner weet het volk bijna net zo te raken als Eva ‘Evita’ Perón dat bijna zestig jaar geleden deed. Ze gebruikt hiervoor echter modernere middelen.
“Goedemorgen, goedemiddag, goedenavond. Al naar gelang het uur van de dag waarop je naar me kijkt.” Zo sluit Cristina, terwijl ze een lok kastanjebruin haar uit haar gezicht strijkt, haar eerste YouTube-filmpje af. Ze stuurt daarna nog een aantal tweets naar haar collega’s in Chili (sebastianpinera) en Venezuela (chavezcandanga). En raadt via haar Facebook-pagina (CFKArgentina) haar volk het boek aan dat ze gisteravond heeft uitgelezen. Dit jaar zet Cristina, zoals de Argentijnse presidente zich sinds haar verkiezingscampagne laat noemen, de sociale media vol in. Ontembaar, intelligent, polemisch en ambitieus als geen ander – sinds Evita dan. Cristina Fernández de Kirchner, bij de online community beter bekend als simply CFK, is Evita 2.0.
Een paar jaar geleden liet Cristina nog de fotolog van haar dochter Florencia – nick-name Florkey – van het world wide web verwijderen. Maar nu ziet de Argentijnse presidente de oneindige mogelijkheden van de sociale media wél in. Met haar MacBook Air, een cadeau van multimiljonair Carlos Slim, plaats ze minimaal twee tweets per dag. De laatste tijd zet ze ook video’s op het YouTube-kanaal van het Roze Huis, het presidentiële werkpaleis in Buenos Aires. Een populaire video is haar speech voor de legalisatie van het homohuwelijk in Argentinië. Een vergelijking met de videoboodschap waarin Lady Gaga een oproep deed om tegen het homobeleid van ‘Don’t ask, don’t tell’ binnen het Amerikaanse leger te stemmen, is niet misplaatst. Beide dames, zwaar opgemaakt en behangen met sieraden, pleitten voor gelijke rechten voor homoseksuelen.
Toen het homohuwelijk in Argentinië een paar dagen later een wettelijk feit was, sprak Cristina de senaat toe. “Ik weet niet hoe Eva Perón zich voelde toen zij getuige was van de invoering van het vrouwenkiesrecht 58 jaar geleden [...] maar vandaag kent onze samenleving een beetje meer gelijkheid dan vorige week.” Cristina koppelt zichzelf op sublieme wijze aan het icoon dat Evita nog altijd is. Een van haar meest bekeken YouTube-filmpjes is de toespraak die ze gaf op de George Washington-universiteit in New York. “De eerste keer dat ik Eva Perón zag, was in een hardcoverboek dat mijn grootvader bewaarde in een laatje, naast zijn lidmaatschapskaart van de peronistische partij,” begint ze de video. “Mijn moeder bewaarde foto’s van Evita waarop ze er uitzag als een fee,” herinnert ze zich vervolgens.
In tegenstelling tot Cristina was Eva Perón niet politiek verkozen, maar ze had wel veel macht en invloed op het regeringsbeleid. Ze had een grote schare bewonderaars onder de armen en de arbeidersklasse, wat belangrijk was voor de machtspositie van haar echtgenoot, president Juan Perón. Ze werd liefkozend ‘Evita’ genoemd en kreeg zelfs de titel ‘Spiritueel Leider van de Natie’. Tijdens haar leven was Evita de machtigste vrouw van Latijns-Amerika. Cristina zet de traditie van Evita voort door zich in te zetten voor de armen, de vrouwen en – in de eenentwintigste eeuw – ook de homoseksuelen. Ze heeft bovendien veel werk gemaakt van de vervolging van de beulen van de Vuile Oorlog en van de zoektocht naar de kinderen en kleinkinderen van de Dwaze Moeders. Haar strijdlustige spreekstijl polariseert de Argentijnse politiek, maar spreekt een groot deel van de maatschappij aan, voornamelijk de lagere inkomensgroepen. Met behulp van de nieuwe media, die een ongelooflijk snel en effectief communicatie- en promotiemiddel blijken te zijn, communiceert de presidente direct met het Argentijnse volk en maakt ze het Roze Huis en het politieke proces tegelijkertijd meer transparant.
Het gevolg is dat de Argentijnen van mening zijn dat hun presidente een van hen is en dat maakt Cristina razend populair. Vlak na de dood van haar man, ex-president Néstor Kirchner, nam een aangeslagen Cristina weer een YouTube-filmpje op. “Mijn leven, zoals iedereen weet, is voorgoed veranderd. Dit is mijn meest pijnlijke moment, maar niet het meest moeilijke,” aldus de presidente met trillende stem. Was dit bedoeld als meeslepende tranentrekker voor het volk of juist als subtiel statement richting haar politieke tegenstanders? Haar ambtstermijn loopt volgend jaar af. Zullen de sociale media strategie Evita 2.0 aan een tweede mandaat helpen?
-Ferenz Jacobs (Rotterdam, 1982) studeerde culturele antropologie met een specialisatie in visuele cultuur aan de Universiteit van Leiden. Hij heeft schildpadden op de stranden van de Turkse Republiek Noord-Cyprus gered en de winnende kandidaat van de eerste realitysoap in Chili geïnterviewd. Sinds drie jaar schrijft hij vanuit Barcelona voor verschillende Catalaanse en Spaanse media.-
