21 oktober 2010

Extatisch geluk

XTC is een Nederlandse specialiteit. Brankele is gefascineerd door de prettige effecten die het pilletje heeft, maar laat niet na om ook de fysieke bijwerkingen te onderzoeken.

De wereld lacht naar je in al haar schoonheid. En jij lacht naar de wereld, terwijl je alle spieren die dat geluk mogelijk kunnen overbrengen aanspant. Maar moeite kost het je niet; je wil niets liever, sterker nog, kan niet anders dan je lichaam in zijn geheel overgeven aan de muziek, de liefde, de lichten, het dansen. Je lijkt over de grond te zweven, terwijl je die niettemin met ferme kracht bespringt. Je knijpt in de armen van je medegenieters en glijdt met je handen over je gezicht. Je vingers tintelen, maar de aanraking lijkt van iemand anders te komen. Je bent gelukkig en straalt – als je vrienden gelukkig zijn en stralen. Als je bij het vallen van de middag je bed in glipt, voel je je nog kiplekker en fruitig fris. De volgende dag heb je overal spierpijn en geen honger, je geniet van het groepje mensen om je heen en doet het rustig aan. De donkere lethargische katerdeken die je het liefst over je heen trekt komt pas op dag twee. Maar het kwaad is reeds daarvoor geschied: de euforie heeft haar sporen achtergelaten in je hersenpan. Het is niet altijd gezond om gelukkig te zijn.

In het begin van de 20e eeuw werd in Duitsland getracht XTC in te zetten als vermageringspil, ‘met enkele komische bijwerkingen’. Die laatsten zullen er wel voor gezorgd hebben dat dit toch geen daverend succes werd. Pas in de jaren negentig kwam de stof op in de partyscene. Oorspronkelijk zou de drug MPT gaan heten, vanwege de verhoogde empathische gevoelens. Met de naam Ecstasy kreeg de drug uiteindelijk een hipper en cooler imago. Tot ongeveer een half jaar geleden was Nederland de grootste producent van XTC ter wereld. Inmiddels is die twijfelachtige eer aan Canada overgegeven.

MDMA

De werkzame stof in een XTC-pil is MDMA, wat een afgeleide is van amfetamine (ook wel bekend als speed). Als je proefdieren amfetamines toedient (alles in naam van de wetenschap) gaan ze meer rondrennen maar hebben ze minder specifieke aandacht voor hun omgeving, worden ze agressiever en besteden ze meer tijd aan het schoonlikken van hun vacht. Typisch gedrag dat niet zou misstaan op een gemiddeld housefeest.

De voornaamste werking van MDMA is het ontregelen van de huishouding van de neurotransmitter serotonine en in mindere mate dopamine. Normaal gesproken wordt serotonine uitgescheiden door zenuwcel A, geeft het een signaal door aan zenuwcel B en wordt dan weer opgenomen door cel A om later opnieuw gebruikt te kunnen worden. Wanneer MDMA aanwezig is, hecht het zich aan de receptoren van serotonine. Dit zorgt voor a) een verhoogde productie serotonine in de zenuwcel, en b) een vertraagde heropname, waardoor de reeds vrijgegeven serotonine langer werkzaam blijft. Netto ontstaat er dus een enorme serotonineboost. Afhankelijk van het hersengebied waarin dit plaatsvindt, veroorzaakt deze toename de uiteenlopende karakteristieke lichamelijke en geestelijke veranderingen.

Ups

Na een half uurtje is de MDMA vanuit de dunne darm opgenomen in het bloed en heeft het de weg naar de hersens gevonden. In het limbische systeem, verantwoordelijk voor de emoties, veroorzaakt het een euforisch zelfverzekerd gevoel. In de hypothalamus, thermostaat van het lichaam, zorgt het voor een verhoogde lichaamstemperatuur. In andere gebieden van de hersens veroorzaakt het een verhoogde aanwezigheid van adrenaline, wat alle vermoeidheid doet smelten, je hart sneller doet slaan dan de muziekbeat en je het kenmerkende uiterlijk van gigantische doppen bezorgt.

Vervolgens neemt de spieractiviteit toe en beginnen de welbekende repetitieve handelingen: malende kaken, likkende lippen, schuddende hoofden, stampende benen en knijpende handen. Deze van een afstand bezien vaak enorm geestige, maar door de belijder als noodzakelijk genot ervaren handelingen nemen toe naarmate meer XTC is ingenomen.

Downs

Na de enorme toename van serotonine in bepaalde delen van je hersens, volgt er noodzakelijkerwijs een tekort. Aan de ene kant is de vraag nog verhoogd en de drempel dus hoger dan normaal, aan de andere kant is de voorraad uitgeput: het ultieme recept voor depressiviteit. Je hersens kunnen het normale niveau van geluk niet meer zelfstandig bereiken. Op den duur vinden vraag en aanbod op de serotonine-markt elkaar wel weer, maar bij veelvuldig gebruik van XTC komen deze twee waardes steeds verder uit elkaar te liggen en wordt men ‘immuun’. Steeds meer pilletjes zijn dan nodig om hetzelfde effect te bereiken. Bovendien ontstaat er in het dagelijks leven een tekort aan serotonine.

Tijdens een XTC-trip is oververhitting het grootste directe gevaar (als je niet toevallig een zwak hart hebt, want dan wil een acute hartstilstand ook nog wel eens voorkomen). Een gevolg van het wilde dansen, de verhitte menigtes en de lichaamseigen thermostaat die wat hoger staat. Vandaar dat alle vrolijkerds vriendelijk met hun flesje water staan te zwaaien. Iets minder bekend is echter dat excessieve vochtopname ook bijzonder gevaarlijk is. Als je maar liters weg blijft werken kunnen je hersens letterlijk vollopen met water. XTC zorgt er namelijk ook voor dat er een grote hoeveelheid vasopressine wordt afgescheiden, een hormoon dat je plaswensen onderdrukt. Oftewel, je voelt niet dat je blaas propvol zit en hebt geen boodschap aan een toiletbezoek. Het exces aan water verplaatst zich uiteindelijk naar boven, alwaar er hersenoedeem ontstaat: je hersens zwellen zo op dat alle zenuwcellen verdrukt worden. Een coma en in elk geval (zware) hersenschade kunnen het gevolg zijn.

Op de lange termijn treedt er degeneratie van zenuwcellen op. De overbelaste serotonine-neuronen functioneren niet meer en dat heeft behoorlijk nadelige gevolgen voor allerlei cognitieve functies. Je geheugen gaat eraan, je concentratievermogen idem, en je kan depressies, angstaanvallen en psychoses ontwikkelen. Over de exacte nadelige effecten van XTC bestaan nog behoorlijk wat vragen, maar vast staat dat dit chemisch geïnduceerde geluk een hoop neurologische ellende met zich meebrengt.

Mocht je overigens van plan zijn je depressieve Prozac-slikkende achteroom een pleziertje te willen doen door wat XTC in z’n voedsel te verwerken: bespaar jezelf en hem de teleurstelling. Prozac verslaat XTC namelijk als het aankomt op het binden aan de serotonine-transporters, en voorkomt zo de meeste effecten. Ondanks de pogingen in de psychiatrie in de jaren zeventig, is XTC niet geschikt bevonden als antidepressivum. Voor wat duurzamer geluk kunt u dus beter aan de Prozac.

Columns & Commentaar

HH_FESTIVAL_poster

Festival:
DJ Tienson

Benieuwd waar DJ Tienson (die morgen op ons festival draait) het liefst naar luistert als hij net wakker is?
22/11/14
Redactie
Straf

Column:
Straf

‘‘Dat mag niet, stoute papa!’’ beet Annika me toe, toen we door een licht fietsten dat net op rood sprong. Nu moest ik boeten voor deze verkeersovertreding.
21/11/14
Kasper van Royen
lekkernaampje

Column:
Sexy naampie

Laura doet onderzoek naar haar persoonlijke liefdesnamengeschiedenis. Wat is eigenlijk een sexy naam? Frans en Dries winnen het van Dylan, Brandon en Melvin.
18/11/14
Laura van der Haar
the-pleiades-star-cluster-11637_640

Alles vijf sterren:
Films-series-gifjes

Drie films die je van Anna van Leeuwen niet mag missen.
12/11/14
Redactie
Swingdat_Illustratie_HI

Column:
De swingdate

Van pannenkoeken tot je partner: vrienden kunnen toch alles met elkaar delen?
12/11/14
Kasper van Royen
Try Acrobatics2_lowres

Festival:
Try Acrobatics tipt

Try Acrobatics komt 23 november spelen op ons festival, op hard//hoofd vertellen ze alvast over hun muzikale voorbeelden.
10/11/14
Redactie
Gabor Geukes

Column:
Geukes

Laura stopt met suiker eten, en voelt zich weer de monsterlijke puber die ze was toen ze samen met mongolen chocoladepotloden inpakte in een fabriek.
04/11/14
Laura van der Haar
1896_Prof_M_Pupin_ Columbia_University_ radiograph

TIP:
De bottenkraker

Hoewel ze vreselijk bang was, ging Sára toch naar de chiropractor. Verlicht verliet ze de praktijk. Een ode aan de bottenkraker.
31/10/14
Sára Iványi
Google Maps, Ruys de Beerenbrouckstraat

TIP:
Ruys de Beerenbrouckstraat

Op zoek naar een dosis pracht en treurnis? Bezoek het middelste bankje op de Ruys de Beerenbrouckstraat in Amsterdam.
29/10/14
Laura van der Haar
Starsinthesky

Alles vijf sterren:
Audio

De drie albums die volgens Kasper van Royen meer dan vijf sterren waard zijn. (En andere luistertips.)
27/10/14
Redactie
Alleen thuis illustratie

Column:
Alleen thuis

Kasper denkt een lekker griepdagje op de bank door te brengen. Dan spitsen Loeder en Muis tegelijk hun oortjes.
23/10/14
Kasper van Royen
Schermafbeelding 2014-10-20 om 08.32.22

TIP:
Laat jezelf opsluiten

Vijf mensen. Eén uur de tijd. De kamer zit op slot. Een antiek bureau, doktersromannetjes, een typemachine met verwisselde toetsen. Geen ruimte voor individuele identiteit: de groep wordt teruggeworpen op elkaar. En dat is volgens Luuk bijzonder relativerend.
20/10/14
Gastbijdrage
TIPJana

TIP:
De quarterlifecrisis en hoe ermee om te gaan

"Het probleem was vooral dat alles eigenlijk mogelijk was. L’embarras du choix."
17/10/14
Jana Antonissen
de lijst

TIP:
De lijst

“Kwaliteit en kwantiteit spelen geen rol, het gaat hier om nauwkeurigheid.”
16/10/14
Maartje Smits
Hardhoofd Sauna

Vriendschap en verlangen:
Johan

Rutger bezoekt met zijn beste vriend een spa: "Daar stonden we dan, naakt tegenover elkaar. Na vijftien jaar vriendschap."
15/10/14
Rutger Lemm
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

zelfmoord

Waar ik thuiskom:
Zelfmoord

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. "Ik wil iets zeggen, iets van dat het allemaal wel goed komt. Zoals mensen dat vaak zeggen als het even moeilijk wordt in een gesprek."
21/11/14
Gastbijdrage
SPINVIS21 mirte slaats

Festival:
Levenslessen van SPINVIS

"Sinds ik vader ben, weet ik dat er dingen in je zitten die je alleen maar kunt ontdekken als je je ergens blindelings in stort."
20/11/14
Joyce de Badts
Julie_ik was bijna opgestaan

Ik was bijna opgestaan

"Ik kan op dit moment tien mannen bedenken waarmee ik een leven zou kunnen opbouwen. En dan bedoel ik een klassieke liefdesaffaire met alles erop en eraan. Samen dromen. Probleem is dat die mannen de trivialiteit instinctief aanvoelen en mij daardoor wantrouwen. Niemand is graag één van de tien."
19/11/14
Julie Cafmeyer
ludwig_klein

ZKV:
Engelen

"Ze hadden een bleke, zonloze huid, en omdat ze naakt waren was hun rosse lichaamshaar goed te zien."
17/11/14
A.L. Snijders
BOG. door An-Sofie Kesteleyn

Festival:
BOG. tipt

BOG speelt op ons festival en geeft vijf TIPS die je leven verbeteren.
17/11/14
Redactie
studentenhuis

Waar ik thuiskom:
Studentenhuis

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. "De vloer plakt, op de tafel liggen losse papieren en drie volle asbakken."
14/11/14
Gastbijdrage
illustratie: Shaheen Hameedah Butt

maak mijn lied een jas

anne becking schreef een liedje voor w.b. yeats, een gedicht. een liedje over een jas.
11/11/14
Gastbijdrage
martkplaatsdieren_merelcremers

Marktplaatsdieren:
Mooie Chihuahua pup puppy reutje

Aangeboden: een ondeugende jongen en de laatste uit een warm nestje.
07/11/14
Gastbijdrage
partner

Waar ik thuiskom:
Mijn partner

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. '"Lijkt me ook wat leuker, als je voor meer mensen staat dan voor mij en mijn partner."'
07/11/14
Gastbijdrage
Julie 3_A la recherche (2)

À la recherche du temps romantique (2)

Ik kijk haar aan: "Sorry, Julie, ik denk dat ik hier nog niet klaar voor ben."
06/11/14
Julie Cafmeyer
illustratie: Canan Yurdakul

Gedicht:
Hoe ik schrijver werd

Binnenkort verschijnt de eerste bundel van de neerslachtige autodidact en bijna-alles-kunner Marc van der Holst. Voor die tijd vertelt hij hier hoe hij schrijver werd.
03/11/14
Gastbijdrage
gedonder

Waar ik thuiskom:
Gedonder

Sytske leest verhalen voor in vreemde huizen. "Alsof ze niet gelooft dat ik hier alleen sta, alsof ze ervan overtuigd is dat er zo een televisiecrew op haar af komt rennen"
03/11/14
Gastbijdrage
deze zachte witte kamer

Videogedicht:
Deze zachte witte kamer

Plooi terug op jezelf met je hoofd op de lakens. Een videogedicht van SWOON en Runa Svetlikova.
31/10/14
Beeldredactie
White Canvas

MuseAm:
het Instituut voor Onbedoelde Kunst

Is dit kunst? MuseAm maakte een audiotour langs onbedoelde kunstwerken in Amsterdam West.
27/10/14
Redactie
een jong parijs is een - 600

Stiftgedicht:
een jong Parijs

…is een roerig Parijs… is… een nevelig Parijs …
24/10/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

joost de woolf 600 px2_xf&m

A room for Joost de Vries

"De cultuur is rijp van ironie, feminisme, postmodernisme, en die toestand compliceert de vraag hoe te leven (als man). Dus is De Vries op zoek naar ‘regels’. Naar een manier van leven zonder jezelf steeds ironisch 'tussen haakjes te plaatsen'."
21/11/14
Thijs Kleinpaste
15813009705_600b2f5240_k

Ik wil wat nuance in mijn schoen

"Alsof alle anti-Pieten moreel zuivere wezens zijn en iedereen die Zwarte Piet eigenlijk wel leuk vindt een racist is."
20/11/14
Rutger Lemm
TF1

Festival:
Tender Falcons Tipt

Tender Falcons' Janna Coomans omarmt haar rol als bandleider en vertelt over muzikale invloeden.
19/11/14
Redactie
DSC_0380-2

La Goutte d’Or:
De blik van een ander I

Afrika is een stad in Parijs.
14/11/14
Gastbijdrage
KeretSayed

Post van Keret:
Briefwisseling met Sayed Kashua I

Afgelopen oorlog trok de Arabisch-Israëlische schrijver Sayed Kashua richting het koude Illinois. Kashua brengt verslag uit in een briefwisseling met Etgar Keret.
13/11/14
Redactie
lena d

Anna bezoekt Lena Dunham / Lena Dunham bezoekt Anna

Marlies Dekkers Dekkers belooft Lena dat ze haar lingerie zal geven. “That’ssosweetofyouthankyou”, antwoordt Lena. Dit zal de eerste keer zijn dat tijdens een Opzij-evenement een feminist een andere feminist een bh geeft. Die derde golf is best een dolle boel.
13/11/14
Anna van Leeuwen
Vive_Clemenceau

Het hol van de Tijger

Hij schreeuwde naar de Duitse vijand: zuurkoolvreters, Teutoonse horde; samen krijgen we jullie klein! Zo'n groot man verdient een museum. En in Parijs is het er, zoals in Parijs voor alles een museum is.
11/11/14
Gastbijdrage
bonnieandclyde

Van de plank:
Bonnie and Clyde

"Je leeft met hen mee, je valt voor hun charmes, je hoopt dat ze aan de politie ontkomen; en tóch blijven het misdadigers. Hun wandaden blijven wandaden. Moord blijft moord."
10/11/14
Basje Boer
Schermafbeelding 2014-11-04 om 15.44.33

TIP:
Klik!

Een sponsorTIP waarin wij een tof Animatiefestival sponsoren en onze huisimker laten jureren.
05/11/14
Jan Postma
Schermafbeelding 2014-11-04 om 15.38.21

Interview Brecht Evens:
Misschien wilt dat zeggen dat ik toch gewoon een klein klootzakske ben?

Brecht Evens, wonderboy van de Vlaamse stripgarde, kwam in Parijs op adem en presenteert nu na drie jaar zijn nieuwe album Panter. “De goesting is terug; dat artistieke cliché van de kunstenaar in Parijs klopt wel. Maar mijn snorretje en sik heb ik afgeschoren, dat was me toch iets te bohémien.”
05/11/14
Jana Antonissen
Schermafbeelding 2014-10-28 om 06.59.18

Mark Cohen:
Flarden van mensen en dingen

"Niet alleen hoef je geen doorgewinterde freudiaan te zijn om op het woord ‘penetreren’ te komen wanneer je de relatie tussen Cohens camera en de ‘personal space’ van zijn onderwerpen wil beschrijven, de resultaten zijn ook zo rijk aan texturen – van kleding, van huid – dat ze gemaakt lijken om aan te raken."
28/10/14
Jan Postma
cover

Panda-eiland

De geestelijk vader van de Fiat Panda, Giorgetto Giugiaro (1938), ontwierp naast auto's ook vuurwapens en pasta.
14/10/14
Gastbijdrage
Schermafbeelding 2014-10-13 om 08.03.12

Van de plank:
Heat

"Buiten regent het, binnen wordt het gedurende de honderdzeventig minuten die de film duurt steeds donkerder. Al Pacino method act een rechercheur."
13/10/14
Basje Boer
unnamed

23 geslaagde voorbeelden van retroactief geplaatste reclame in de literatuur:
Nummer 22 zal je in een monsterachtig ongedierte – Rentokil! – veranderen!

“Noem me Kapitein Iglo.”
10/10/14
Jan Postma
zweetweek zweetkamerlucht en verschrompelde piemels

Zweetweek:
Kleedkamerlucht en verschrompelde piemels

Niets zo mooi als een afgetraind hardloperslichaam. Maar op de euforie van de hardloopwedstrijd, volgt de desillusie van de kleedkamer: "Je zit onder het zweet, dus je gaat onder de douche staan tegenover wildvreemden met hun verschrompelde piemels."
03/10/14
Floris Solleveld
Meer Journalistiek laden »