21 oktober 2010

Extatisch geluk

XTC is een Nederlandse specialiteit. Brankele is gefascineerd door de prettige effecten die het pilletje heeft, maar laat niet na om ook de fysieke bijwerkingen te onderzoeken.

De wereld lacht naar je in al haar schoonheid. En jij lacht naar de wereld, terwijl je alle spieren die dat geluk mogelijk kunnen overbrengen aanspant. Maar moeite kost het je niet; je wil niets liever, sterker nog, kan niet anders dan je lichaam in zijn geheel overgeven aan de muziek, de liefde, de lichten, het dansen. Je lijkt over de grond te zweven, terwijl je die niettemin met ferme kracht bespringt. Je knijpt in de armen van je medegenieters en glijdt met je handen over je gezicht. Je vingers tintelen, maar de aanraking lijkt van iemand anders te komen. Je bent gelukkig en straalt – als je vrienden gelukkig zijn en stralen. Als je bij het vallen van de middag je bed in glipt, voel je je nog kiplekker en fruitig fris. De volgende dag heb je overal spierpijn en geen honger, je geniet van het groepje mensen om je heen en doet het rustig aan. De donkere lethargische katerdeken die je het liefst over je heen trekt komt pas op dag twee. Maar het kwaad is reeds daarvoor geschied: de euforie heeft haar sporen achtergelaten in je hersenpan. Het is niet altijd gezond om gelukkig te zijn.

In het begin van de 20e eeuw werd in Duitsland getracht XTC in te zetten als vermageringspil, ‘met enkele komische bijwerkingen’. Die laatsten zullen er wel voor gezorgd hebben dat dit toch geen daverend succes werd. Pas in de jaren negentig kwam de stof op in de partyscene. Oorspronkelijk zou de drug MPT gaan heten, vanwege de verhoogde empathische gevoelens. Met de naam Ecstasy kreeg de drug uiteindelijk een hipper en cooler imago. Tot ongeveer een half jaar geleden was Nederland de grootste producent van XTC ter wereld. Inmiddels is die twijfelachtige eer aan Canada overgegeven.

MDMA

De werkzame stof in een XTC-pil is MDMA, wat een afgeleide is van amfetamine (ook wel bekend als speed). Als je proefdieren amfetamines toedient (alles in naam van de wetenschap) gaan ze meer rondrennen maar hebben ze minder specifieke aandacht voor hun omgeving, worden ze agressiever en besteden ze meer tijd aan het schoonlikken van hun vacht. Typisch gedrag dat niet zou misstaan op een gemiddeld housefeest.

De voornaamste werking van MDMA is het ontregelen van de huishouding van de neurotransmitter serotonine en in mindere mate dopamine. Normaal gesproken wordt serotonine uitgescheiden door zenuwcel A, geeft het een signaal door aan zenuwcel B en wordt dan weer opgenomen door cel A om later opnieuw gebruikt te kunnen worden. Wanneer MDMA aanwezig is, hecht het zich aan de receptoren van serotonine. Dit zorgt voor a) een verhoogde productie serotonine in de zenuwcel, en b) een vertraagde heropname, waardoor de reeds vrijgegeven serotonine langer werkzaam blijft. Netto ontstaat er dus een enorme serotonineboost. Afhankelijk van het hersengebied waarin dit plaatsvindt, veroorzaakt deze toename de uiteenlopende karakteristieke lichamelijke en geestelijke veranderingen.

Ups

Na een half uurtje is de MDMA vanuit de dunne darm opgenomen in het bloed en heeft het de weg naar de hersens gevonden. In het limbische systeem, verantwoordelijk voor de emoties, veroorzaakt het een euforisch zelfverzekerd gevoel. In de hypothalamus, thermostaat van het lichaam, zorgt het voor een verhoogde lichaamstemperatuur. In andere gebieden van de hersens veroorzaakt het een verhoogde aanwezigheid van adrenaline, wat alle vermoeidheid doet smelten, je hart sneller doet slaan dan de muziekbeat en je het kenmerkende uiterlijk van gigantische doppen bezorgt.

Vervolgens neemt de spieractiviteit toe en beginnen de welbekende repetitieve handelingen: malende kaken, likkende lippen, schuddende hoofden, stampende benen en knijpende handen. Deze van een afstand bezien vaak enorm geestige, maar door de belijder als noodzakelijk genot ervaren handelingen nemen toe naarmate meer XTC is ingenomen.

Downs

Na de enorme toename van serotonine in bepaalde delen van je hersens, volgt er noodzakelijkerwijs een tekort. Aan de ene kant is de vraag nog verhoogd en de drempel dus hoger dan normaal, aan de andere kant is de voorraad uitgeput: het ultieme recept voor depressiviteit. Je hersens kunnen het normale niveau van geluk niet meer zelfstandig bereiken. Op den duur vinden vraag en aanbod op de serotonine-markt elkaar wel weer, maar bij veelvuldig gebruik van XTC komen deze twee waardes steeds verder uit elkaar te liggen en wordt men ‘immuun’. Steeds meer pilletjes zijn dan nodig om hetzelfde effect te bereiken. Bovendien ontstaat er in het dagelijks leven een tekort aan serotonine.

Tijdens een XTC-trip is oververhitting het grootste directe gevaar (als je niet toevallig een zwak hart hebt, want dan wil een acute hartstilstand ook nog wel eens voorkomen). Een gevolg van het wilde dansen, de verhitte menigtes en de lichaamseigen thermostaat die wat hoger staat. Vandaar dat alle vrolijkerds vriendelijk met hun flesje water staan te zwaaien. Iets minder bekend is echter dat excessieve vochtopname ook bijzonder gevaarlijk is. Als je maar liters weg blijft werken kunnen je hersens letterlijk vollopen met water. XTC zorgt er namelijk ook voor dat er een grote hoeveelheid vasopressine wordt afgescheiden, een hormoon dat je plaswensen onderdrukt. Oftewel, je voelt niet dat je blaas propvol zit en hebt geen boodschap aan een toiletbezoek. Het exces aan water verplaatst zich uiteindelijk naar boven, alwaar er hersenoedeem ontstaat: je hersens zwellen zo op dat alle zenuwcellen verdrukt worden. Een coma en in elk geval (zware) hersenschade kunnen het gevolg zijn.

Op de lange termijn treedt er degeneratie van zenuwcellen op. De overbelaste serotonine-neuronen functioneren niet meer en dat heeft behoorlijk nadelige gevolgen voor allerlei cognitieve functies. Je geheugen gaat eraan, je concentratievermogen idem, en je kan depressies, angstaanvallen en psychoses ontwikkelen. Over de exacte nadelige effecten van XTC bestaan nog behoorlijk wat vragen, maar vast staat dat dit chemisch geïnduceerde geluk een hoop neurologische ellende met zich meebrengt.

Mocht je overigens van plan zijn je depressieve Prozac-slikkende achteroom een pleziertje te willen doen door wat XTC in z’n voedsel te verwerken: bespaar jezelf en hem de teleurstelling. Prozac verslaat XTC namelijk als het aankomt op het binden aan de serotonine-transporters, en voorkomt zo de meeste effecten. Ondanks de pogingen in de psychiatrie in de jaren zeventig, is XTC niet geschikt bevonden als antidepressivum. Voor wat duurzamer geluk kunt u dus beter aan de Prozac.

Columns & Commentaar

TIP_Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

TIP:
Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

Doodskisten in pakpapier (anti-ansichtkaarttoerisme).
20/04/15
Maite Karssenberg
eind van een tijdperk

Eind van een tijdperk

Facebook mag best Kaspers foto gebruiken om waterbedden of slijptollen te verkopen. Maar voor zijn oogappel ligt dat anders.
15/04/15
Kasper van Royen
Gunter Grass

Mijn blikken trommel

Olga kreeg op haar derde de blikken trommel van Günter Grass.
14/04/15
Olga Kortz
Verstoppertje-William_Merritt_Chase_-_Hide_and_Seek_-_Google_Art_Project

TIP:
Speel verstoppertje

'Er is geen sprake van tijd. Er is geen sprake van de wereld. In die minuten tussen het begin en het einde van het spel zijn we enkel gezocht, niet zoekende.'
13/04/15
Gastbijdrage
hardhoofd_004_72

Column:
Vakantieveilingen

De verleidingen van Vakantieveiling.nl zijn te groot voor Laura. "Nee Yvette Doormerik, jij gaat godverdomme NIET voor slechts vijftien euro op make-upcursus. IK ga lekker voor ZESTIEN euro."
08/04/15
Laura van der Haar
Olivier van Breugel

TIP:
Verdwalen

In Amsterdam raakt Bien al jaren de weg niet meer kwijt, maar in Australië kon ze weer heerlijk drentelen, treuzelen en slenteren.
06/04/15
Gastbijdrage
Beeld: archief Noor Spanjer

Memory Machine:
Reflex

Noor gaat elke week naar het koffiehuis om herinneringen op te halen en om nieuwe te maken. Maar hoe betrouwbaar zijn die herinneringen?
05/04/15
Noor Spanjer
mixtape

Memory Machine:
Memorabele eendagsvliegen

Gedenkwaardige herinneringen, gekoppeld aan oude hits. Beluister en bekijk gauw de videoclips van memorabele eendagsvliegen en lees ondertussen een lijst vol bijbehorende herinneringen.
05/04/15
Redactie
hardhoofd stopknop

Column:
Stopknop

Annika weet dat het indrukken van de stopknop precisiewerk is. ‘Ja, nog een halve seconde, ja, NU!’
01/04/15
Kasper van Royen
11066544_10206576643320659_4422230982007884356_n

Tip:
Neem de makkelijke weg

De moeilijke weg wordt vaak aangeprezen. Onterecht, vindt Luuk: de makkelijke weg is niet voor niets makkelijk gemaakt.
30/03/15
Gastbijdrage
unnamed

Memory Machine:
(Op)nieuw herinneren

Het ervaren van de podiumkunsten is het ervaren van het hier en nu. "Ik ging zitten, de lichten doofden en ik was verbaasd over de tijdloosheid van de voorstelling."
28/03/15
Roos Euwe
vvd4568-64

RE:
Kaartenhuis der Liberalen

"Mijn hemel, het houdt maar niet op." Als je dacht dat de VVD maar één bonnetjesschandaal had, lees dan gauw verder.
26/03/15
Mirko van Pampus
Illustratie Berber Teunissen

Column:
Foetsie

Of ze wil of niet, Laura blijft urenlang grasduinen in een site met ongeïdentificeerde doden. "Bij ieder gezicht - van het jaar 1960 tot 8 maart 2015 - dringt zich onmiddellijk een verhaal op."
25/03/15
Laura van der Haar
Koen_TIP_Woorden

TIP:
Woorden

Iemand gebruikt het woord 'gading'. Dit zet Koen aan het denken over woorden. Stromende woorden, sprekende woorden, uitgewoonde woorden.
23/03/15
Koen Alfons
eerste schooldag

Column:
Eerste schooldag

Over terugblikweigering en tompoezengekraak tussen melktanden.
18/03/15
Kasper van Royen
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

Verloren-zondernummer

Verpaupering

Als Anneke het briefje van Paula zelf in de buurtsuper ontdekt had, was het misschien nog goed afgelopen. Maar het was de buurtsupermanager zelf die Anneke tijdens de buurtvergadering confronteerde met het blauwe briefje.
24/04/15
Anna van Leeuwen
the-black-sea

Kort verhaal:
De gelukszoeker

Ze verstaat niet alles, maar het is genoeg om te weten dat er iets mis is. Dan voelt ze het zelf ook. Water, aan haar voeten, achter haar.
23/04/15
Gastbijdrage
Hard_hoofd_Werther_Luka_Karssenberg_3

Werther, Goethes zelfhulpboek voor zeveraars

Uit Goethes 'troostboek' voor zwaarmoedigen destilleerde Bas vijf belangrijke adviezen, zoals: 'Andermans geluk is als een magnetronmaaltijd.'
21/04/15
Gastbijdrage
hardoog

Hard//oog:
In Dark Patience I stand

Een donker figuur peddelt over het water in deze korte film.
19/04/15
Videoredactie
deur

Audioverhaal:
De man in de kamer (III)

De ontknoping van het audioverhaal van Emy en Johannes. Ontsnapt de man uit zijn kamer?
19/04/15
Emy Koopman
photo

Partnerruil

Dus zei ik met een grote grijns, vlak nadat we de menu’s hadden opengeklapt en de eerste stilte was gevallen: ‘Zo. Hoe doen jullie dat, partnerruil?’
19/04/15
Rutger Lemm
parlofoon 1

De afloop van dit verhaal is al lang bekend

'Hij zei dat onze lichamen perfect in elkaar passen en ik zei dat ik op mijn achtste een konijn kreeg dat dezelfde naam had als hij.'
17/04/15
Julie Cafmeyer
psalm

Gedicht:
Psalm

Een expeditie verovert het paradijs, een expeditie verovert puin en rook.
16/04/15
Gastbijdrage
verfblik

Keldercast:
Vrouwen en kunst

Over de ongemakkelijke seks van kunstenares Miranda July, waarom schrijvers jaloers zijn op beeldend kunstenaars en wat er mis is met de hedendaagse kunstwereld.
15/04/15
Audioredactie
painterdeath

Hard//oog:
Painter and Death

Reënscenering van Ingmar Bergman's The Seventh Seal (Knight meets Death scene)
12/04/15
Videoredactie
2966143134_3d41caf307_b

Audioverhaal:
De man in de kamer (II)

In dit tweede deel van het audioverhaal van Emy en Johannes komt de man in de kamer erachter wie hij is. Of worden er gemene spelletjes met hem gespeeld?
12/04/15
Emy Koopman
23. BioBox Spaarkaart gezocht

AH-verhaal:
De Bioboxbiecht

Ik wist niet eens wat er precies in die Biobox zat. Dat ik iemand met zulke slechte intenties blind ben gevolgd, daar voel ik me toch een beetje vies door. Gebruikt, zo voel ik me.
09/04/15
Anna van Leeuwen
hardoog

Hard//oog:
All you need is time

De mensen om je heen zullen verdwijnen maar, als je maar lang genoeg wacht vervagen ook díe herinneringen tot mist.
05/04/15
Videoredactie
2966143134_3d41caf307_b

Memory Machine:
De man in de kamer (I)

Voor de laatste Vergeetzondag maakten Emy Koopman en Johannes von Engelhardt een audioverhaal over een man die wakker wordt onder mysterieuze omstandigheden. Hij blijkt zichzelf vergeten te zijn. Dit is het eerste deel van de vertelling: deel 2 en 3 volgen de komende weekeinden. De man in de kamer Beeld: ctbirdsong – Deze publicatie is onderdeel [...]
05/04/15
Emy Koopman
met potlood willen we gematigd

Stiftgedicht:
professionele luiheid

"met potlood willen wij gematigd investeren"
04/04/15
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Hillary_Low

Nieuws in beeld:
de droom van Hillary Clinton

Hillary Clinton stelt zich kandidaat voor de presidentsverkiezingen in 2016. ‘Gewone Amerikanen hebben een kampioen nodig en ik wil die voor hen zijn’, twitterde ze vanavond. – Merlijn Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch van aard waarbij hij een andere draai aan de context geeft.
18/04/15
Beeldredactie
gif1

Oude schildpad, nieuwe blik

Het oude Europa moet Afrika bijbenen, en niet andersom.
17/04/15
Roos Euwe
134348_10203944661918450_5707900527407596209_o

RE:
Louise, rot op.

Het Maagdenhuis is ontruimd en Floris maakt zich kwaad. Wie nu nog denkt dat het College van Bestuur opkomt voor de belangen van de academische gemeenschap, lijdt aan cognitieve dissonantie.
14/04/15
Floris Solleveld
Parijs

De flaneur sleept niet met zijn voeten

Zie me hier lopen, klungelend met de kaart, de pas gehaast, op zoek naar een herkenningspunt in straten die ik nog nooit gezien heb. Flaneren en de facto verdwaald zijn, dat gaat niet samen.
13/04/15
Gastbijdrage
Chiel te Bokkel - nieuws in beeld

Nieuws in beeld:
terug van vakantie

De Nederlandse treinmachinist Sjaak Rijke (54) uit Woerden, die was ontvoerd in Mali, is vrij. Commando’s van het Franse leger hebben de Nederlander gered uit handen van terroristen [..] Rijke was met vakantie in Mali toen hij op 25 november 2011 in de stad Timboektoe werd ontvoerd door terroristen. – Chiel te Bokkel is illustrator, [...]
11/04/15
Beeldredactie
Sepp-Blatter_3154027

Hard//talk:
Qatar

Bij de voorbereiding op het WK van 2022 in Qatar zullen naar schatting nog 4000 doden vallen. Onacceptabel vindt Jules. Net zo onacceptabel als de oorverdovende stilte in voetbalgek Nederland, klappen en hossen is het devies.
08/04/15
Gastbijdrage
1-395x222

Interview:
Peter Jan Rens

Kasper sprak met Peter Jan Rens over de kunst van blijven ademen, een goede cowboy zijn en drukken waar het schilletje dun is.
07/04/15
Kasper van Royen
The past is a foreign country 2

Memory Machine:
Zes tekenlessen en een hedendaags klooster

Floris is in Berlijn voor zijn promotieonderzoek. Hij leest in de U-Bahn en dwaalt door de straten met zijn schetsblok.
04/04/15
Floris Solleveld
E-stonia

Nieuws in beeld:
De virtuele staat

"Ironisch genoeg moet je nu nog fysiek naar Estland om je eigen e-residency aan te vragen."
04/04/15
Beeldredactie
Vincent_Willem_van_Gogh_002

RE:
Lubitz was niet depressief

Piloot Andreas Lubitz kan nooit puur en alleen depressief zijn geweest toen hij het vliegtuig liet neerstorten, schrijft Rutger. Dan was hij nooit uit bed gekomen.
03/04/15
Rutger Lemm
Martijn Moedars Robots

Nieuws in beeld:
de zorgen van Bill Gates

Zelf noemt hij “het probleem van intelligentie groter dan die van de mens”. Zeker iets om bij stil te staan. – Martijn Moedars, straight-up gangster tekenaar en werkt in het circus.. rolt rond in een oranje Volkswagen T3 camper met italo disco op de achtergrond. Hij eet tevens alles.
28/03/15
Beeldredactie
14838870160_c0aabc7c6b_z

Detroit Detour (IV)

Detroit. Ooit de stad van de Amerikaanse auto-industrie, nu een omweg die niemand wil nemen. Detroit is een spookstad geworden, berucht door brandstichting en misdaadcijfers. Maar er lijkt iets te veranderen. Er zijn mensen die koppig vasthouden aan de schoonheid van het kapotte en doelbewust kunst inzetten om Detroit te verbeteren. Katharina Smets dwaalt alleen [...]
27/03/15
Audioredactie
Schermafbeelding 2015-03-22 om 16.37.43

Hard//oog:
De eerste blik (III)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste blik. Ingrid & Hans:
22/03/15
Videoredactie
Schermafbeelding 2015-03-21 om 17.25.59

Hard//oog:
De eerste blik (II)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste samenkomst. Jetske & Maarten  
22/03/15
Videoredactie
Schermafbeelding 2015-03-21 om 17.32.51

Hard//oog:
De eerste blik (I)

De ontmoeting ligt in het verleden en is zelfs met de geboorten van kinderen bezegeld. De vonk is overgesprongen, maar hoe ging het ook alweer? Voor de vergeetzondagen doken drie stellen in hun herinnering naar het moment van de eerste blik. Simon & Meta  
22/03/15
Videoredactie
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd