12 februari 2010

Zoon

Mijn vader bracht me vroeger elke ochtend naar school. Het scheelde mij een half uur reizen, maar ik vond het verschrikkelijk. Na vijf minuten douchen stak een grote behaarde mannenhand een handdoek de hoek om: eruit, het is mijn beurt. Beneden zat ik tegenover hem met mijn brood te spelen terwijl hij boven de krant als een bezetene zijn cornflakes naar binnen schrokte. Het geluid van zijn malende kaken in die vroege stilte bezorgde me elke keer weer een ongelofelijk ochtendhumeur. In de auto begon een stille strijd om de autoradio. Ik koos een station, maar als een nummer hem niet beviel drukte hij het via een knopje op zijn stuur weer weg. Bovendien kreeg ik als vijftienjarige puber in benauwde ruimtes onvermijdelijk een enorme erectie, die met elke beweging ongemakkelijk langs de binnenkant van mijn broek streek. Mijn vader wilde elke ochtend extra vroeg weg om de files te vermijden. Ik was vervolgens altijd om acht uur op school, samen met de mensen die zich moesten melden omdat ze te veel spijbelden. Soms moest ik wachten tot de conciërge aan kwam lopen om zijn werkdag te beginnen. Er was één keer file, maar toen kwamen we alsnog een uur te laat.

Daar moest ik aan denken toen ik met mijn vader een weekend naar Berlijn ging. Ik moest in de Duitse hoofdstad optreden en hij bood aan om mee te gaan. Inmiddels hebben we een goede band, dus ik zei meteen ‘ja’. Mijn vader neemt me de laatste tijd regelmatig in vertrouwen, soms zelfs te erg, zoals die keer dat hij me over zijn ‘ejaculatiehoofdpijn’ vertelde. Maar het lijkt me een mooi moment om als twee volwassen mannen een reisje te maken. We gooien onze spullen in de auto en ik moet lachen als ik zie dat hij de belachelijke grote skaterswinterjas draagt, die ik op de middelbare school altijd aanhad. Op zijn verzoek heb ik wat cd’s meegenomen en begin hem tijdens de reis rustig mijn muzieksmaak in te leiden. Ondertussen keuvelen we gezellig over van alles. We gaan van The Beatles (waar hij ook fan van is) naar oude Bob Dylan, naar nieuwe Bob Dylan, naar Tom Waits. Nu begint mijn vader ongemakkelijk in zijn stoel te schuiven. Bij CocoRosie zegt hij dan eindelijk: “Mag er wat anders op?” Ik gehoorzaam en na een paar minuten zegt hij: “Wat was dat een kutmuziek zeg.”

De relatie tussen vader en zoon blijft lastig. Het is een mannelijke concurrentiestrijd die de zoon telkens onvermijdelijk verliest. Er is een stuk in “Brief aan vader” van Franz Kafka, waarin hij zich herinnert hoe hij zich als jongetje samen met zijn vader in het kleedhokje van het zwembad omkleedt. Het contrast tussen hun lichamen is aanleiding voor Kafka’s eindeloze schaamte en onzekerheid: “Ik mager, zwak, tenger, jij fors, groot, breed. Al in het hokje voelde ik me een hoopje ellende, en niet alleen in jouw ogen, maar in de ogen van de hele wereld, want jij was voor mij de maat van alle dingen.” Ook ik voel me naast mijn vader altijd een mindere man. Mijn vader kan waterleidingen repareren, lampen ophangen, boren, timmeren. Wat kan ik later voor mijn zoon? Waar gaat hij mij voor bellen? Ik kan hem hooguit helpen als hij vastzit in een computerspelletje. “Hé jongen… Ja, dan moet je kruisje, rondje, rondje, driehoekje, R2, rondje, rondje, kruisje, select en L1 drukken… Is de eindbaas dood? Ik zei het toch? Geen probleem knul. Dag!”

In Berlijn is na één dag onze gespreksstof min of meer op. Mijn vader doet er niet moeilijk over en gaat in het café gewoon naast mij de krant zitten lezen. Hij wil elke avond terug naar hetzelfde goedkope sushirestaurant bij ons hotel om de hoek, ook al leg ik hem uit dat het in Berlijn barst van de goedkope sushitentjes. ’s Nachts snurkt hij zo hard dat ik slaapdronken en wanhopig willekeurige voorwerpen naar hem gooi: pennen, een schoen, mijn andere kussen. Steeds houdt hij even op om vervolgens weer verder te gaan met zijn gezaag. De volgende ochtend kijkt hij verbaasd om zich heen: “Heb je dit allemaal naar me gegooid?” We moeten allebei lachen.

Op de terugweg zeg ik: “Zal ik een stukje rijden?” Ik heb nog nooit in mijn vaders auto gereden en al helemaal niet nadat ik die van mijn moeder een flinke deuk had bezorgd. Maar hij kan het nu niet weigeren, dat voel ik. Bij een benzinestation wisselen we. Gespannen neemt hij plaats in de bijrijderstoel. Ik rijd de Autobahn op en voel me zenuwachtig, maar ook glorieus. Het is een bijzonder moment. Mijn vader zit verkrampt naast me. We zwijgen. Na een tijdje zegt hij: “Let op je snelheid.”

(Mees is twee weken op vakantie. Rutger vervangt haar.)

Columns & Commentaar

Marktplaatsdieren_poes

Marktplaatsdieren:
lieve poes te koop

Kat te koop: heel lief. niet duur. kan buiten en binnen.
15/09/14
Gastbijdrage
Vangrail

TIP:
Beter je leven, denk om je grafrede

Als je met Radiohead over de snelweg rijdt, draag dan altijd een matching lingeriesetje.
15/09/14
Joyce de Badts
Het creatieve kamp

Column:
Het creatieve kamp

Kasper moet mee naar het creatieve kamp. "Het gaat ontzettend intens worden. Ont-zet-tend intens."
10/09/14
Kasper van Royen
beeld Tip Jan_31aug

TIP:
Beetje uit je raam gluren naar een vrouw met twee pekineesjes

Het maakt eigenlijk niet echt uit waar je uit het raam staart: zolang je even volhoudt, word je beloond.
05/09/14
Jan Postma
Pigeon feeders 2

Column:
Pigeon feeders

Sinds Laura Ian Mc Ewans ‘Saturday’ las, waarin pigeon feeder als scheldwoord voor de mentally deficient'werd gebruikt, is ze ze maar eens goed gaan bestuderen.
03/09/14
Laura van der Haar
Videoband

TIP:
Begrafenisvideo

In de familie van Joris zijn er drie video’s: van een sinterklaasfeest, het 50-jarige huwelijk van opa en oma, en de begrafenis van zijn vader.
02/09/14
Joris Bellwinkel
wk35_TIP_Roman_in_12_vissen_beeld

TIP:
Een roman in 12 vissen

Het harde cynisme in de roman van Richard Flanagan roman werkt verslavend.
27/08/14
Maartje Smits
de laatste kerkjpeg

Naar de kerk VI (slot)

Nikki kijkt terug op haar zondagen van de afgelopen weken. Ze zocht er rust en verdieping, maar leerde dat ze geen gelovige is. "Ik ben een kleine profiteur."
26/08/14
Gastbijdrage
gratis_nrc

Hard//talk:
NRC en de hondenselfie

Terwijl een langzame iPad een NRC-pagina over een hondenselfie laadt, kun je mooi even nadenken over de woorden 'lux et libertas'.
19/08/14
Boy van Dijk
louie-s03e06-robin-williams-at-the-grave

IM:
Robin Williams

Rutger neemt afscheid van Robin Williams: een kleine ode aan een bijzondere acteur.
12/08/14
Rutger Lemm
schedelbureau

TIP:
Een schedel op je bureau

Memento mori, gedenk te sterven. Maar wat dan? Twee keer zo hard werken, of gewoon maar in bed blijven liggen?
06/08/14
Gastbijdrage
Wet_Floor_(3323751294)

TIP:
De dag doorkomen

Je braakte niet tijdens de lunch, je hoestte niet in iemands gezicht, je zei niet per ongeluk ‘kutwijf’, toen alweer die linkercollega, zonder pulserende bloederupties uit haar nek dus, rondkwam met zelfgebakken brownies.
01/08/14
Joyce de Badts
Sausage party

TIP:
Nodig alle vrouwen uit

Voorkom dat je fuif een sausage party wordt. Nodig alle vrouwen uit die je kent, en alle mannen die je leuk vindt.
28/07/14
Rutger Lemm
relatietijd

Column:
Liefdestijd

“Volgens mij willen meisjes het liefst al hun tijd doorbrengen met hun geliefde.” Ik zit met vijf jongens in de auto op weg naar de Parijse tennisvelden van het Bois de Bologne. Sommige van hen lieten een ongelukkige partner thuis achter voor dit vriendenweekend; er was onbegrip rond het feit dat deze dagen – die [...]
23/07/14
Noor Spanjer
zwartvierkant

Hard//talk:
Kennis is onmacht

"'Wie mijn bevelen niet opvolgt, gaat het merken.' Hij wil voorkomen dat ze te dicht bij grote brokstukken komen. Ik heb zin om het beeld in te stappen en die vent opzij te duwen. In plaats daarvan probeer ik mezelf op te vrolijken met wat Youtube-filmpjes."
21/07/14
Rutger Lemm
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

healy

Dermot Healy:
Op zoek naar mijn favoriete schrijver

Willems lievelingsschrijver blijkt overleden. 'Healy op mijn laptopscherm. Hij leest voor, maakt grapjes, lacht, aait zijn hond Tiny. Hij is kalm en levendig tegelijkertijd.'
12/09/14
Willem Claassen
kijkend naar the first people uitsnede

Marlene Dumas:
Enge baby’s, lieve slechteriken

Een van de grootste kunstenaars van dit moment schildert angstaanjagende baby’s, een sensuele Osama Bin Laden en een hautaine Naomi Campbell.
10/09/14
Maartje Smits
joost2

Ontmoetingen op papier VIII

De laatste aflevering van Ontmoetingen op Papier. Over zelfbenoemde hoeders van de zuivere leescultuur en Rik de Kikker.
07/09/14
Gastbijdrage
Tig Notaro width 540

Lachen om kanker

Comedians Tig Notaro en Micha Wertheim maken grappen over kanker. Rutger interviewde hen.
04/09/14
Rutger Lemm
marktplaatsdieren

Marktplaatsdieren:
konijnenhok

"Mooie konijnenhok te koop."
28/08/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
je wil in de essentie - 600 - Bijgewerkt

Stiftgedicht:
je wil in de essentie

… veel kan gebeuren als je droomt.
14/08/14
Gastbijdrage
metronomy

Killing the Radiostar:
Stiften

Een verhaal bij een clipje. 'We bootsten haar taal na en fluisterden vriendelijke woorden tegen de wc.'
12/08/14
Willem Claassen
beroemd

Killing the Radiostar:
Beroemd

Een verhaal bij een clipje. 'Twee middagen hebben we geoefend in een gemaaid weiland waar normaal gesproken koeien liepen.'
05/08/14
Willem Claassen
marnixvanuum_methodIII

Double Sided

Foto/Grafische boeken. Samenwerken is niet gemakkelijk.
31/07/14
Beeldredactie
beroemd

Killing the Radiostar:
Podium

Een verhaal bij een clipje. 'Ik draag verhalen voor en gebruik A4’tjes als wapenschild.'
29/07/14
Willem Claassen
Untitled-1

Ontmoetingen op papier VI

"Wie werkt in een boekhandel, ondervindt wat het betekent dat Engels de lingua franca van deze tijd is."
27/07/14
Gastbijdrage
marktplaatsdier_01

Marktplaatsdieren:
Puppie

Het is zomer, dus de huisdieren gaan weer in de uitverkoop. Merel Cremers verzamelt de grappigste, hartverscheurendste Marktplaatsadvertenties en maakt daar mooie illustraties van.
25/07/14
Gastbijdrage
coely

Killing the Radiostar:
Monteur

Een verhaal bij een clipje. 'Mijn droom is om net als zij te kunnen dansen in een autogarage.'
22/07/14
Willem Claassen
wij zijn klaar voor nog - 600

Stiftgedicht:
wij zijn klaar voor nog

… de aanhoudende dreiging van een…
21/07/14
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

3.-uit-het-raam

Reportage:
Bang hart

Blijven en gaan in een psychiatrische instelling.
11/09/14
Gastbijdrage
Paulo Ito

Tikkie terug

De volkssport is het contact met het volk kwijt, maar het is nog niet te laat. Rutger heeft een idee om het moderne voetbal (en de wereld) te redden.
11/09/14
Rutger Lemm
Illustratie Merlijn

Winnaar Scriptieprijs:
De kunst van het tentoonstellen

Marian Cousijn schreef het winnende artikel voor de Scriptieprijs over de machtsstrijd tussen kunstenaars en curatoren.
03/09/14
Gastbijdrage
Scan

Ontmoetingen op papier VII

Een boekverkoper die niet van mensen houdt, is reddeloos verloren.
25/08/14
Gastbijdrage
demonstratie

Ruzie:
ROOD

Joris zoekt mensen die ruzie maken. De jongerenafdeling van de SP maakt vijanden.
18/08/14
Joris Bellwinkel
keret

Post van Keret:
“Let the IDF Win”

Etgar Keret over hoe rechts Israël geen kritiek op het leger duldt. De wie-niet-voor-ons-is-is-tegen-ons-logica regeert.
15/08/14
Gastbijdrage
happn-telecharger-gratuitement-application-iphone-android

HAPPN:
Second chances and new romances

Online daten blijft ongemakkelijk en creepy. Jana onderzoekt of de app Happn - the new kid on the block - daar verandering in brengt.
13/08/14
Jana Antonissen
toergenjev_02

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist II

"Dat is de enige gedachte die Toergenjev, geconfronteerd met zijn eigen ongeloof, in staat is te verdedigen. Het idee dat, ook als alle afgodsbeelden zijn stukgeslagen, het zonder illusies nog mogelijk is van de wereld te houden."
11/08/14
Thijs Kleinpaste
toergenjev_01

Gastcollege:
De zachtaardige nihilist I

Over het leven en werk van één van de weinige Russische schrijvers die geniaal was zonder ook gek te zijn: Ivan Toergenjev, ironische beschouwer van zijn tijd. Het is zomer. Lees!
08/08/14
Thijs Kleinpaste
2

Straight outta Tulsa:
Tienerlust

Over Larry Clark in Foam: harde beelden die het zwijgen in het hart van iedere tragedie tonen. "Ik schoot niet veel foto’s, er was te veel drugs. We hadden meer dan we konden gebruiken."
07/08/14
Jan Postma
hardhoofdberlijn4

Op zoek naar schoonheid IV:
De Onttovering

Alle sprookjes komen ten einde. Ook Berlijn.
24/07/14
Rutger Lemm
Naar de kerk V 600dpi 600pix jpeg

Naar de kerk (V)

Na de begeesterde dienst in Soweto denkt Nikki in Utrecht een wat lossere kerk te vinden. Maar daar zit haar toch iets, of eigenlijk iemand, in de weg.
17/07/14
Gastbijdrage
Etgar-keret-photo-by-moti-kikayon-1

Post van Keret:
Give Compromise a Chance

De Israëlische schrijver Etgar Keret vraagt zich af of vrede wel het juiste doel is: "What is it about that elusive peace so many people love to talk about, though no one has managed to bring us even a single millimeter closer to it?"
12/07/14
Gastbijdrage
640px-Dirck_van_Baburen_-_Prometheus_door_Vulcanus_geketend

Aantekeningen bij het Holland Festival:
Een podium in de ruimte

"Het publiek zat om het speelveld, volledig afgesloten door ramen. Als aapjes in een dierentuin of muizen in een laboratorium zaten de acteurs gevangen in die kooi."
10/07/14
Melle Kromhout
-1

De dubbelganger

Wat doet het met je als je ontdekt dat er iemand bestaat die op papier exact dezelfde identiteit heeft als jij? En dat zo iemand dan een crimineel is? Dave H. is… De Dubbelganger.
09/07/14
Redactie
Meer Journalistiek laden »