14 december 2009

TIP:
Stand-up comedy

richard-pryor

Richard Pryor

Mensen reageren altijd hetzelfde als ik zeg dat ik aan stand-up comedy doe: “Wauw, dat zou ik nooit durven!” Maar natuurlijk is stand-up comedy niet een kwestie van durven, zoals bungeejumpen of insecten eten of naakt over straat rennen. Het is niet zo dat comedians na elk optreden giechelend van het podium rennen en tegen hun vrienden zeggen: “Oh jezus, zag je dat? Ik heb het gedaan! En het voelde gááf!” Stand-up comedy heeft niets met durven te maken, maar met moeten. Mensen lijken wel eens te vergeten dat het een kunstvorm is, in plaats van een onderdeel van “Try Before You Die”.

Wat is stand-up comedy? De comedian wordt aangekondigd door de MC (de host van de avond), pakt de microfoon en vertelt de mensen in het café tien minuten lang verhalen waar ze (als het goed is) om moeten lachen. Die verhalen zijn vaak persoonlijk, soms absurd, maar er wordt in elk geval zo min mogelijk geacteerd. Op het moment dat het publiek voelt dat iets niet echt is, niet in het moment ontstaat, dan is het optreden mislukt en kan de comedian inpakken. Terwijl hij natuurlijk wel degelijk iets heeft voorbereidt; het is die illusie, die spanning die stand-up comedy zo ongelofelijk bijzonder maakt. Geen optreden is hetzelfde: elke keer bepaalt de zaal, de MC, de volgorde en natuurlijk de comedian waar de minieme nuances liggen. Je kunt getuige zijn van een briljant, uniek moment. Stand-up comedy is, anders dan het theatraal omlijste cabaret, rauw en in-your-face.

Stand-up comedy wordt vaak in een adem genoemd met jazz. Het is vaak gezegd dat de twee de enige originele Amerikaanse kunstuitingen zijn. Ze bedienen zich van dezelfde technieken: zowel stand-up comedians als jazzmuzikanten improviseren op een vaststaand thema. Bij beide disciplines is het ‘live’-element ook essentieel: vanuit de basis (in het geval van de jazz de muzikant met zijn instrument, bij stand-up comedy de verteller met zijn verhalen) moet de performer zich in een directe confrontatie met het publiek zien te redden. Dit levert de meest originele en prachtige momenten op, maar mensen kunnen ook totaal door de mand vallen. Bovendien vindt het vaak plaats in rokerige kelders.

Maar nog steeds bestaan er in Nederland grote misvattingen over stand-up comedy. Het wordt geassocieerd met durven, Moppentoppers, ‘lekker lachen’ of de slechte comedians op Youtube en Comedy Central. Richard Pryor, de legendarische Amerikaanse comedian, is hier alleen bekend van zijn slechte komediefilms. Het fenomeen kent dan ook nog een korte Nederlandse geschiedenis.

Raoul Heertje introduceerde stand-up comedy begin jaren ’90 in Nederland, terwijl het in Amerika en Engeland al jaren een belangrijke subcultuur was. Hij begon een gezelschap genaamd Comedytrain en een club die zijn definitieve locatie in een kelder onder het Amsterdamse Hilton Hotel vond. Theo Maassen, Hans Teeuwen, Jan Jaap van der Wal, Najib Amhali, allemaal begonnen ze daar met grappen maken. Toomler is het kloppende hart van de Nederlandse stand-up en ook de cabaretwereld. Het is een legendarische plek, waar elke week helden worden geboren om een avond later weer ten onder te gaan. Hier kun je, als je geluk hebt, de romantiek van stand-up comedy live meemaken.

En zeg na afloop niet: “Wat knap dat ze het durven”, maar: “Wat fijn dat het er is.”

Columns & Commentaar

zomercolumn 4

Zomercolumn:
Heiland

Religieus fanatisme werkt aanstekelijk, ontdekt Marijn op St. Eustatius. 'The spirits are angry because they want alcohol.'
26/08/15
Gastbijdrage
Koen_Stofzuiger

TIP:
De man van de stofzuiger

Sommige dingen moet je niet proberen te veranderen, ontdekt Koen.
24/08/15
Koen Alfons
896540217_b00f6e405d_b

Hard//Talk:
Denkend aan Tomislav Salopek

De nieuwswaarde van onthoofdingsvideo's neemt langzaam af. Dolf kan het beeld maar moeilijk van zich afzetten.
20/08/15
Gastbijdrage
Willem_Googel mensen

TIP:
Googel mensen uit je verleden

Willem verkrijgt macht over tijd en ruimte door mensen uit het verleden te googelen. "Ik zeg: lang leve Google!"
17/08/15
Gastbijdrage
LJIZlzHgQ7WPSh5KVTCB_Typewriter

TIP:
Schrijf een TIP

Een tip van Ron: schrijf een TIP!
11/08/15
Gastbijdrage
11600261953_c5586e0953_o

Hard//Talk:
Papierprikkers

Bijstandtrekkers als levensgenieters. Niets is minder waar betoogt Mark.
06/08/15
Gastbijdrage
zomercolumn 1

Zomercolumn:
Eilandkoorts

Niets zinlozer dan de eindeloze zomer op een tropisch eiland.
05/08/15
Gastbijdrage
Zomer-Jules

Zomer

Pas in de zomer op voor je fanatiek recreërende medemens. Jules blijft misschien maar binnen.
04/08/15
Gastbijdrage
DIY

TIP:
Klussen voor beginners

Maartje ging samenwonen en zij en haar vriend zouden het klussen zelf wel even doen.
03/08/15
Maartje Smits
The Dressing Room

TIP:
Veranderend vakantiehuisje

Paula tipt een vakantiehuisje waar ieder jaar weer iets verandert, net als een Zeeuws familiehuisje uit haar jeugd.
27/07/15
Paula Lina
Lady Gaga

Guilty Pleasures

Guilty pleasures als ironische uitweg bij een gebrek aan een werkelijk interessant gespreksonderwerp. Suzanne vindt het maar nep, je kunt namelijk alles wel kapot ironiseren.
23/07/15
Suzanne Schönbeck
DP819761

TIP:
Niet begrijpen

Een toevallige ontmoeting bij een vijver zet Maite aan het denken over het fenomeen 'begrijpen'.
21/07/15
Maite Karssenberg
Paula_TIP_Verhalenverteller

TIP:
Verhalenverteller

Paula luistert ademloos naar een verhalenverteller en gaat slaperig naar huis.
13/07/15
Paula Lina
Roos_Tip_Vliegend huisdier

TIP:
Vliegend huisdier

Roos houdt niet van honden, maar een kat neem je niet mee naar zee. Dus zoekt ze ander gezelschap als zon en wind haar naar zee jagen.
10/07/15
Roos Euwe
1240399390_c54f5d62e2_o

Hard//Talk:
Verantwoord politiegeweld

Mitch Henriquez overleed doordat hij met geweld gearresteerd werd. Dolf vraagt zich af of de politie voldoende zelfkritisch is.
08/07/15
Gastbijdrage
Meer Columns & Commentaar laden »

Artistiek

kapel_1

Kort verhaal:
Kapel

Ik mocht niet naar de katholieke school op het einde van de straat en een zondagse uitstap naar de mis zat er niet in. Mijn hang naar transcendentie werd geheel genegeerd. Een kort verhaal van Elise de Groot.
31/08/15
Gastbijdrage
Joshua 5

Omvang doet er niet toe

Emma bezocht Joshua tree national park. 'Onze tactiek voor natuurparken was tot nu toe geweest: erdoorheen rijden, stoppen, foto’s maken, heel hard muziek draaien en weer doorrijden. Ook toeterden en floten we soms naar knappe mannen vanuit onze auto, waarna we gierend van het lachen weer verder scheurden.'
25/08/15
Gastbijdrage
bierfles

De eerste week

Met frisse tegenzin begon UvA-student Wiard van der Kooij aan zijn Intreeweek, vier jaar geleden. Het dagenlange drankgelag eindigde op het Leidseplein, met een ondergezeken broek.
25/08/15
Gastbijdrage
deadpussyonasphalt

Go Giants!

'Go Giants!' Emma begeeft zich onder de honkbalsupporters in San Francisco. 'Wat zijn ze raar, dacht ik. En lelijk. Wat was ik nuchter, en wat waren zij dronken.'
11/08/15
Gastbijdrage
de gedichten van de wetenschap - 600

Stiftgedicht:
de gedichten van de wetenschap

"comfortabel in hun fauteuil waar wij lezen"
07/08/15
Gastbijdrage
ik steel niet

Ik steel niet

Psychiater in opleiding Bram moet een jongen uit Sierra Leone helpen. 'Als zijn verhaal klopt, heeft hij de organen van zijn overleden vader moeten koken en opeten, is hij vervolgens gevlucht en in handen van mensensmokkelaars terecht gekomen die hem als toyboy gebruikten.'
31/07/15
Gastbijdrage
ei

Ei

Ik zette mijn duim op het ei en kneep heel hard. KRRAK! Mijn duim schoot door de schil heen, zo het ei in. Het was niet zo hardgekookt als ik dacht. ‘Hee Emma!’ hoorde ik ineens achter me.
28/07/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 8 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VIII)

'Lieve Nina, Ik schrijf jou omdat jij leeft, Susan Sontag al elf jaar dood is en ik geen zin meer heb om mezelf door onbestemde melancholie af te laten leiden van "de wereld om me heen", "het hier en nu", "het moment op zich".'
19/07/15
Gastbijdrage
spacecake

Cookie Samurai

‘Kan ik jullie een cakeje aanbieden?’ vroeg Cookie Samurai. Ook in San Francisco kun je beter geen snoepgoed van vreemde mannen aannemen, ontdekte Emma Slaats.
14/07/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 7 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VII)

'Lieve Raymond, Toen de dronken mensen door mijn favoriete liedjes heen praatten, wilde ik niets liever dan mijn middelvinger opsteken.'
12/07/15
Gastbijdrage
kattebak en poezemand IMG_9153kl

Chocolademousse

Anna van Leeuwen laat zich graag inspireren door de oproepen op het prikbord in jouw supermarkt. Heb je een bijzondere oproep gezien, en wil je dat Anna het verhaal daarachter bedenkt? Stuur haar dan een scherpe foto van het kaartje, en wie weet verwerkt zij het in een van haar verhalen. Ik bekijk de aderen […]
10/07/15
Anna van Leeuwen
ZONDAGSCHRIJVER 6 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (VI)

' Lieve Louis Paul, Toen ik vijftien was nam ik "Eros en de eenzame man" mee naar het strand. Ik had niet gezien dat de man op de kaft voor een levensgrote vagina stond.'
05/07/15
Gastbijdrage
schuivende_glazen

Kort verhaal:
Schuivende glazen

‘"Bent u geopend?" vroeg een gast op een middag. "De deur is toch van het slot," sprak de nieuwbakken eigenaar.'
01/07/15
Gastbijdrage
gentlemen

San Francisco gentlemen

Als jongens je hier aanspreken is hun doel niet een one-night-stand en je de volgende ochtend nooit meer te bellen. Nee, jongens vragen je telefoonnummer om een afspraak te maken voor een kop koffie of een lunch. Kéurig.
30/06/15
Gastbijdrage
ZONDAGSCHRIJVER 5 JOOST DEKKERS 600

Een fanbriefroman. Een egodocument (V)

'Lieve Marilyn, Deze zomer werd ik ineens fan van je. Niet van je muziek, maar van je radicaliteit. Op een rare manier vond ik je ook aantrekkelijk.'
28/06/15
Gastbijdrage
Meer Artistiek laden »

Journalistiek

Live shooting-Hi

Nieuws in beeld:
Schietpartij Virginia

De dader heeft nog voordat hij zichzelf neerschoot op Facebook en Twitter filmpjes verspreid die hij heeft opgenomen vlak voor en tijdens de schietpartij. Op het eerste filmpje zie je de schutter op de nieuwscrew aflopen en een pistool trekken. Op de volgende video opent hij het vuur. Merlijn van Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn […]
29/08/15
Beeldredactie
280279502_d1045cf49c_o

Dit was mooi deze week

Mensen die sieraden bijoux noemen, een hele winkel vol Enrico Benetti-tassen, de naam Shenene: dit was mooi deze week.
28/08/15
Laura van der Haar
985

Hard//Talk:
Een bedreigd gevoel

Paula werd serieus genomen door een agente toen zij zich onveilig voelde. Linda niet.
27/08/15
Paula Lina
zomercolumn 4

Zomercolumn:
Heiland

Religieus fanatisme werkt aanstekelijk, ontdekt Marijn op St. Eustatius. 'The spirits are angry because they want alcohol.'
26/08/15
Gastbijdrage
NIB-groente_xf&m

Nieuws in beeld:
Groentes in de ruimte

Aan boord van het ISS eten astronauten voor het eerst zelfgeteelde ruimtesla.
15/08/15
Beeldredactie
Depressed_(4649749639)

Hard//Talk:
Rode pepertijd

De staat van de wereld is niet best en lijkt ook niet beter te worden. Mirko ervaart weinig komkommertijd en wordt er maar wanhopig van.
13/08/15
Mirko van Pampus
AnneStaalNieuwsinBeeldgrijs

Nieuws in beeld:
Politiestakingen

De politiebonden voeren bij aanvang van het nieuwe voetbalseizoen, in het tweede weekend van augustus, opnieuw actie voor een betere cao.
08/08/15
Beeldredactie
extreem-weer-540

Nieuws in beeld:
trending weather

Het is een zomer van extremen.
04/08/15
Beeldredactie
is

Nieuws in beeld:
that’s a wrap

IS-leider al-Baghdadi wil dat de leden van de terreurbeweging stoppen met het verspreiden van executievideo’s. — Niek Pronk, muzikant en illustrator. Wonend en werkend in Utrecht.
25/07/15
Beeldredactie
Zelfrijdende-auto-Google-voor-het-eerst-betrokken-bij-ongeval-met-gewonden

Nieuws in beeld:
Google ongeval

Een zelfrijdende auto van Google is voor het eerst bij een ongeluk betrokken geraakt waarbij gewonden zijn gevallen. – Chiel te Bokkel is illustrator, cartoonist en grafisch ontwerper. In zijn beeld zoekt hij een combinatie van realiteit, fantasie en het onbewuste.
18/07/15
Beeldredactie
2898021822_95279b8d07_z

Hard//Talk:
Geen zorgen

Het klimaat dreigt op hol te slaan en niemand doet iets. Wester roept op tot hoofdredactioneel activisme.
16/07/15
Gastbijdrage
Genderneutraal

Hard//Talk:
Gendervrij toiletteren

Paula is groot voorstander van gendervrij toiletteren, maar vraagt zich af of je dit bereikt door aparte wc's te openen.
14/07/15
Paula Lina
Dove Muizen

Nieuws in beeld:
dove muizen

Het lukte de onderzoekers om de proefdieren met een luide knal te verrassen, zodat ze van schrik opsprongen. “Je kunt muizen niet vragen of ze kunnen horen, dus we moesten deze truc wel gebruiken om erachter te komen of hun gehoor goed werkte”, verklaart Holt op nieuwssite New Scientist. – Merlijn Bijsterveld is illustrator. Zijn illustraties zijn vaak humoristisch […]
11/07/15
Beeldredactie
twerking

Nieuws in beeld:
tweehonderd jaar twerken

Nieuws in beeld: twerken
04/07/15
Beeldredactie
4558923101_9a35f41827_o

Hard//Talk:
Niet van deze tijd

De grootste dooddoener in een discussie: stellen dat wat de ander zegt niet van deze tijd is. Suzanne vindt het vals spel.
30/06/15
Suzanne Schönbeck
Meer Journalistiek laden »



Geniet je met enige regelmaat van onze artikelen? Ben je fan van hard//hoofds geweldige illustratoren, audiomakers en dichters? Dacht je al jaren: hoe zou ik hard//hoofd kunnen steunen?

Goed nieuws. Je kunt vanaf nu je dank uitdrukken in keiharde euro's en vriend van hard//hoofd worden. Wat je daarvoor terugkrijgt? Ons, alles wat we maken en eeuwige dank.

Word vriend van hard//hoofd